Rig Veda 7.104.4: Mandala 7, Sukta 104, Mantra 4

Sukta 7.104

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)

Devata: Indra-Soma

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पृथिव्या अघशंसाय तर्हणम् । उत्तक्षतं स्वर्यं पर्वतेभ्यो येन रक्षो वावृधानं निजूर्वथः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.104.4

Transliteration

índrāsomā vartáyatam divó vadháṁ sáṃ pṛthivyā́ aghaśaṃsā́ya tárhaṇam | úttakṣatam svaryàṃ párvatebhyo yéna rákṣo vāvṛdhānáṃ nijū́rvathaḥ ||

Translation

يا إندرا وسوما، أميلا من السماء قوّةَ الضرب، واجمعاها مع الأرض ضغطًا ساحقًا على ذي الصوتِ الآثم. وانحتا من الجبال سبيلًا ظافرًا بالشمس، به تُوهِنان الراكشَس (Rakṣas) المتعاظمَ في داخلنا.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रासोमा: O Indra and Soma
• इन्द्रासोमा: सम्बोधन
• Type: Noun (dual compound vocative)
• Root: इन्द्र + सोम

• वर्तयतम्: turn/roll (set in motion)!
• वर्तयतम्: क्रिया (आज्ञा); कर्ता = इन्द्रासोमा
• Type: Verb
• Root: वृत् (वर्तयति = caus.)

• दिवः: of heaven, from the sky
• दिवः: सम्बन्ध (genitive) विशेषणम् वधम्
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)

• वधम्: the weapon/strike, slaughter
• वधम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: क्रियाविशेषण
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: सम्

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (genitive) विशेषणम् तर्हणम्
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अघशंसाय: for the evil-speaking one (slanderer)
• अघशंसाय: सम्प्रदान (लक्ष्य/हित-अहित)
• Type: Noun/Adjective (as substantive)
• Root: अघशंस (प्रातिपदिक; अघ + शंस)

• तर्हणम्: the crushing/overpowering (blow)
• तर्हणम्: कर्म (वर्तयतम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: तर्हण (प्रातिपदिक; from √तृह्/तर्ह् ‘to injure, overcome’)

• उत्तक्षतम्: hew out, fashion forth!
• उत्तक्षतम्: क्रिया (आज्ञा); कर्ता = इन्द्रासोमा
• Type: Verb
• Root: √तक्ष् (with ud-)

• स्वर्यम्: heavenly, sun-bright
• स्वर्यम्: कर्मविशेषण
• Type: Adjective (as noun-qualifier)
• Root: स्वर्य (प्रातिपदिक; ‘sunny/heavenly, bringing light’)

• पर्वतेभ्यः: from the mountains
• पर्वतेभ्यः: अपादान
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)

• येन: by which
• येन: करण (instrumental ‘by which’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• रक्षः: the demon/evil spirit (Rakṣas)
• रक्षः: कर्म
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)

• वावृधानम्: grown strong, waxing
• वावृधानम्: कर्मविशेषण (रक्षः-विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √वृध् (reduplicated perfect/PPP stem वावृधान-)

• निजूर्वथः: you two crush/destroy
• निजूर्वथः: क्रिया; कर्ता = इन्द्रासोमा
• Type: Verb
• Root: नि + √जुर्व्/√जुर्वा (Vedic: ‘to crush, wear down, destroy’)