Rig Veda 7.10.2: Mandala 7, Sukta 10, Mantra 2

Sukta 7.10

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni (as dūta and knower of births)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वर्ण वस्तोरुषसामरोचि यज्ञं तन्वाना उशिजो न मन्म । अग्निर्जन्मानि देव आ वि विद्वान्द्रवद्दूतो देवयावा वनिष्ठः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.10.2

Transliteration

svàrṇa vástor uṣásām arocī yajñáṃ tanvānā uśíjo ná mánma | agnír jánmāni devá ā́ ví vidvā́n drávad dūtó deva-yā́vā ván iṣṭhaḥ ||

Translation

كذهبِ السماء عند إقبالِ الأسحارِ قد أشرق؛ وإذ يُبسطُ اليَجْنَا (yajña) كالساعينَ المتلهّفينَ تتشكّلُ الفِكرة. أَغْنِي، الإلهيّ، العارفُ بالمواليدِ، يندفعُ رسولًا (dūta)، الأسبقَ في المسيرِ إلى الآلهة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वः: in heaven; aloft
• स्वः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: स्वस् (अव्यय-प्रातिपदिक) / स्वर्ग-भाव

• वर्णः: lustre; colour; radiance
• वर्णः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)

• वस्तोः: of the dwelling; of the house
• वस्तोः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: वस्तु/वस्तु (प्रातिपदिक) → वस्तोः (वस्- ‘dwelling, home’ in Vedic usage)

• उषसाम्: of the dawns
• उषसाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• अरोचि: shone forth; became bright
• अरोचि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: रुच् (धातु)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• तन्वाना: spreading; extending
• तन्वाना: Kartā
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु) + शानच्

• उशिजः: the eager ones; the zealous worshippers (priests)
• उशिजः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उशिज् (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: Upamāna-marker
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• मन्यम्: thought; intention
• मन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मन्/मनस् (प्रातिपदिक; Vedic ‘manya’ = thought/intent)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• जन्मानि: births; origins
• जन्मानि: Karma
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)

• देवः: the god
• देवः: Apposition (to Kartā)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• आ: towards; forth
• आ: Preverb
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वि: apart; distinctly
• वि: Preverb
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• विद्वान्: knowing; wise
• विद्वान्: Kartṛ-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: विद् (धातु) + वस् (कृदन्त-प्रत्यय)

• द्रवत्: runs; hastens
• द्रवत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: द्रु/द्रव् (धातु)

• दूतः: messenger
• दूतः: Kartā (appositional)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• देवयावा: god-ward; going to the gods
• देवयावा: Kartṛ-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: देव-यावन् (प्रातिपदिक; ‘going to/for the gods’)

• वनिष्ठः: most beloved; most desirable
• वनिष्ठः: Kartṛ-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: वनिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of ‘dear/desired/pleasant’ in Vedic usage)