Rig Veda 6.37.3: Mandala 6, Sukta 37, Mantra 3

Sukta 6.37

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (Bharadvāja family)

Devata: Indra (with an associative mention of Vāyu)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not mechanically verified here)

Samhita Patha (Devanagari)

आसस्राणासः शवसानमच्छेन्द्रं सुचक्रे रथ्यासो अश्वाः । अभि श्रव ऋज्यन्तो वहेयुर्नू चिन्नु वायोरमृतं वि दस्येत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.37.3

Transliteration

āsasrāṇā́saḥ śavasā́nam ácchendraṃ sucakré rathyā́so áśvāḥ | abhí śráva ṛ́jyanto vaheyuḥ nū́ cit nú vāyór amṛ́taṃ ví dasyet ||

Translation

مندفعةً إلى الأمام، تحمل خيولُ العربة ذاتُ العجلاتِ الحسنة إندرا المندفعَ نحونا؛ سائرةً في استقامة، تحملنا إلى سَماعِ الكلمة. وحتى الآن يمكن أن يُنالَ ويُوزَّعَ النعيمُ الخالدُ لفايو (Vāyu).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आसस्राणासः: rushing/streaming forth, hastening
• आसस्राणासः: कर्तृ (Kartā)
• Type: Adjective (participle)
• Root: √सृ (सस्र्/सृ) ; उपसर्ग: आ-

• शवसानम्: the mighty/strong one
• शवसानम्: कर्म (Karma)
• Type: Adjective (participle)
• Root: √श्वस्/श्वस (to be strong, to breathe; Vedic ‘शवस्’ strength) → ‘शवसान’

• अच्छ: towards, unto
• अच्छ: (गति/दिशा-निर्देश; क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छ (preverb/adverb)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सुचक्रे: on/with a good wheel; in the well-wheeled (chariot)
• सुचक्रे: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Adjective
• Root: सु-चक्र (प्रातिपदिक)

• रथ्यासः: chariot-going (ones)
• रथ्यासः: कर्तृ (Kartā)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: रथ्य (प्रातिपदिक; ‘belonging to the chariot/road, chariot-going’)

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: कर्तृ (Kartā) (apposition to रथ्यासः)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, against, upon
• अभि: (गति/सम्बन्ध; क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (preverb/adverb)

• श्रवः: fame, glory
• श्रवः: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक)

• ऋज्यन्तः: directing/urging straight (on), pressing forward
• ऋज्यन्तः: कर्तृ (Kartā)
• Type: Verb (participle)
• Root: √ऋज्/ऋञ्ज् (to make straight, to direct; Vedic ‘ऋज्यति’)

• वहेयुः: may they carry (convey)
• वहेयुः: (मुख्य क्रिया) ; कर्तृ = अश्वाः/रथ्यासः
• Type: Verb
• Root: √वह् (to carry, convey)

• नु: now, indeed
• नु: (निपात; बल/समय-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (particle)

• चित्: even
• चित्: (निपात; ‘even’)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (particle)

• नु: indeed
• नु: (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (particle)

• वायोः: of Vāyu (the Wind-god)
• वायोः: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• अमृतम्: immortality; the immortal (drink/essence)
• अमृतम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• वि: apart, away, forth
• वि: (क्रियाविशेषण; ‘apart/away, forth’)
• Type: Indeclinable (prefix)
• Root: वि (preverb)

• दस्येत्: may (he) bestow/grant (distribute)
• दस्येत्: (मुख्य क्रिया) ; कर्तृ (implicit) = इन्द्रः (contextual)
• Type: Verb
• Root: √दस्/दस्य् (Vedic: to bestow, give; also ‘to apportion’) + उपसर्ग: वि-