Rig Veda 6.3.4: Mandala 6, Sukta 3, Mantra 4
Sukta 6.3
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
तिग्मं चिदेम महि वर्पो अस्य भसदश्वो न यमसान आसा । विजेहमानः परशुर्न जिह्वां द्रविर्न द्रावयति दारु धक्षत् ॥
Transliteration
tigṁáṃ cid éma máhi várpo asyá bhásad áśvo na yamasāná āsā́ | vi-jéhamānaḥ paraśúr na jihvā́ṃ dravír na drāvayati dā́ru dhákṣat ||
Translation
حادٌّ حقًّا اندفاعُه، عظيمٌ مظهرُه؛ يلهثُ كالحصانِ المُجهَدِ بفمِه. يجلدُ لسانَه كفأسٍ في حركةٍ، وكالمُصهِّرِ يُذيِّبُ—لقد أحرقَ الخشبَ.
Word by Word
ति॒ग्मम्sharp, keen
ति॒ग्मम्:
कर्म (विशेष्य-विशेषणभावेन ‘वर्पः’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootतिग्म (प्रातिपदिक)
चित्even, indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
एमेthey have gone / they went
एमे:
कर्तृ (अग्न्यादयः/देवाः—प्रसङ्गतः)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
महिgreatly, mightily
महि:
—
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय/उपसर्गवत्)
वर्पःform, beauty, appearance
वर्पः:
कर्म
TypeNoun
Rootवर्पस् (प्रातिपदिक)
अस्यof him / of this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भसत्shining, blazing
भसत्:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjectival)
Rootभस् (धातु) / भसत् (वर्तमान कृदन्त-प्रातिपदिक)
अश्वःhorse
अश्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
यमसानःrestraining/holding in, checking
यमसानः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Rootयम् (धातु) → यमसान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
आसाhe sat / he has sat
आसा:
कर्तृ
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
विजेहमानःtrembling, quivering
विजेहमानः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Rootजिह्/जिहे (धातु; ‘जिहे/जिहेते’ कम्पने) + वि- (उपसर्ग) → विजेहमान (कृदन्त)
परशुःaxe
परशुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपरशु (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
जिह्वाम्tongue
जिह्वाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
द्रविः(a) runner; swift one
द्रविः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्रवि (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
द्रावयतिdrives, makes run
द्रावयति:
कर्तृ
TypeVerb
Rootद्रु/द्रव् (धातु) → द्रावय (णिजन्त)
दारुwood
दारु:
कर्म
TypeNoun
Rootदारु (प्रातिपदिक)
धक्षत्burned, consumed
धक्षत्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.