Rig Veda 5.87.5: Mandala 5, Sukta 87, Mantra 5

Sukta 5.87

Devata: Maruts

Chandas: Trishtubh (likely; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वनो न वोऽमवान्रेजयद्वृषा त्वेषो ययिस्तविष एवयामरुत् । येना सहन्त ऋञ्जत स्वरोचिषः स्थारश्मानो हिरण्ययाः स्वायुधास इष्मिणः ॥

Recitation with translationRig Veda 5.87.5

Transliteration

svanó ná vo’má-vān rejayád vṛ́ṣā tveṣó yayís taviṣá evayā́marut | yénā sáhanta ṛ́ñjata svá-rociṣaḥ sthā́-raśmāno hiraṇyáyāḥ svā́yudhāsa iṣmíṇaḥ ||

Translation

كصوتٍ مُدوٍّ، يهزُّ ثورُكم الجبّارُ (كلَّ شيء)؛ عاتٍ، مندفع، شديد—يا ماروت. وبهذه القدرة تغلبون وتندفعون إلى الضياء، متألّقين بذاتكم؛ بأشعّةٍ ثابتة، ذهبية، مُتسلّحين بأنفسكم، دافعين—(تمضون) كقوى طاقةٍ مُركَّزة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वनः: the roar/sound; or ‘our/us’ (depending on padapāṭha tradition)
• स्वनः: Kartā (यदि ‘स्वनः’ = गर्जनः) / सम्बन्ध (यदि ‘नः’ = अस्माकम्)
• Type: Noun/Pronoun (contextual)
• Root: स्वन (प्रातिपदिक; ‘स्वन’ = ध्वनि/गर्जन) अथवा ‘स्व’ (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + नः

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वः: of you / to you
• वः: Sampradāna/सम्बन्ध (contextual)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• अमावान्: mighty, powerful
• अमावान्: Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: अमावन् (प्रातिपदिक; ‘अमा’ + वन्) शक्तिमान्/बलवान्

• रेजयत्: shook, made tremble
• रेजयत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √रेज् (रेजँ कम्पने) / √रिज्?

• वृषा: the bull (i.e., the strong one)
• वृषा: Kartā (रेजयत् का कर्ता)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक) / वृष (बलवान्, वृषभ-स्वरूप)

• त्वेषः: fierce, blazing
• त्वेषः: Kartā (वृषा का विशेषण/समनाम)
• Type: Adjective/Noun
• Root: त्वेष (प्रातिपदिक; तेजस्/उग्रता)

• ययिः: swift-goer, impetuous
• ययिः: Kartā (त्वेषः/वृषा का विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: ययि (प्रातिपदिक; ‘य’ गत्यर्थ-सम्बद्ध, ‘गन्ता/वेगवान्’)

• तविषः: of strength, of might
• तविषः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: तविष (प्रातिपदिक; बल/शक्ति)

• एव: indeed, just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• याम: course, going, path
• याम: Karma
• Type: Noun
• Root: √या (या गतौ) / ‘याम’ (प्रातिपदिक; मार्ग/गमन)

• मरुत्: O Marut
• मरुत्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• येन: by which
• येन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• सहन्त: overpowering, conquering
• सहन्त: Kartā (ये का विशेषण)
• Type: Verb (participle)
• Root: √सह् (सहँ अभिभवे)

• ऋञ्जत: they drove/urged, set in motion
• ऋञ्जत: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √ऋञ्ज् (ऋञ्जँ रञ्जने/प्रसारणे; वैदिक ‘ऋञ्जति’ = ‘ऋजुं करोति/प्रेरयति’)

• स्वरोचिषः: self-luminous, shining by themselves
• स्वरोचिषः: Kartā (ये का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व-रोचिस् (समास; रोचिस् = तेजस्)

• स्थारश्मानः: having firm reins/rays (steady-reined/steady-rayed)
• स्थारश्मानः: Kartā (ये का विशेषण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: स्था-रश्मन् (समास; रश्मन् = रश्मि/रेणु/किरण/रेशा)

• हिरण्ययाः: golden
• हिरण्ययाः: Kartā (ये का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्यय (प्रातिपदिक; हिरण्य- + य)

• स्वायुधासः: having their own weapons, well-armed
• स्वायुधासः: Kartā (ये का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व-आयुध (समास; आयुध = शस्त्र)

• इष्मिणः: impetuous, strong, vigorous
• इष्मिणः: Kartā (ये का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इष्मिन् (प्रातिपदिक; इष्म = वेग/बल/उत्साह) अथवा इष्मिन् = ‘बलवान्’