Rig Veda 5.43.1: Mandala 5, Sukta 43, Mantra 1

Sukta 5.43

Rishi: Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.43)

Devata: Viśve Devāḥ / nourishing powers (often read as a broad all-gods invocation with symbolic ‘seven’ powers)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (needs metrical verification; verse length suggests Jagatī tendencies)

Samhita Patha (Devanagari)

आ धेनवः पयसा तूर्ण्यर्था अमर्धन्तीरुप नो यन्तु मध्वा । महो राये बृहतीः सप्त विप्रो मयोभुवो जरिता जोहवीति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.43.1

Transliteration

ā́ dhenávaḥ páyasā tūrṇyàrthā́ amárdhantīr úpa no yantu mádhvā | mahó rāyé bṛhatī́ḥ sapta vípro mayobhúvo jaritā́ johavīti ||

Translation

لْتَأْتِ إلينا نوقُ/أبقارُ الدَّرِّ للوفرةِ مُسرِعةً بلبنِها، غيرَ محجوبةٍ، بحلاوةٍ مُعسَّلة. ولأجلِ الغِنى العظيمِ، يُنادي الرائي (ṛṣi) نداءً عاليًا السبعَ القوى العِظامَ الواسعاتِ، المُفيضاتِ للبهجة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• धेनवः: milch-cows (cows)
• धेनवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: धेनु- (प्रातिपदिक) / dhenu-

• पयसा: with milk
• पयसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: पयस्- (प्रातिपदिक) / payas-

• तूर्ण्यर्थाः: swift-going / having swift aim
• तूर्ण्यर्थाः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तूर्णि- + अर्थ- (समास) / tūrṇi- + artha-

• अमर्धन्तीः: not failing, unremitting
• अमर्धन्तीः: Kartā (धेनवः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Verb (participle)
• Root: मृध् (धातु) / mṛdh ‘to neglect, fail, be remiss’

• उप: near, unto
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय) / upa

• नः: to us / our
• नः: Sampradāna (लाभार्थे) / beneficiary
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम) / asmad

• यन्तु: let them come/go
• यन्तु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: या (धातु) / yā ‘to go’

• मध्वा: with sweetness / with honey (mead)
• मध्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मधु- (प्रातिपदिक) / madhu-

• महो: for great (gain)
• महो: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: महत्- (प्रातिपदिक) / mahat-

• राये: for wealth
• राये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: राय्-/रायि- (प्रातिपदिक) / rāy- ‘wealth’

• बृहतीः: great, lofty
• बृहतीः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: बृहती- (प्रातिपदिक) / bṛhatī-

• सप्त: seven
• सप्त: —
• Type: Numeral
• Root: सप्त (संख्या) / sapta

• विप्रः: the inspired sage
• विप्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विप्र- (प्रातिपदिक) / vipra-

• मयोभुवः: bringing delight, beneficent
• मयोभुवः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मयस्- + भू (समास; बहुव्रीहि/तत्पुरुष) / mayas- + bhū

• जरिता: the praiser
• जरिता: Kartā
• Type: Noun
• Root: जरितृ- (प्रातिपदिक; √गॄ/गिर् ‘to sing, praise’ से) / jaritṛ-

• जोहवीति: keeps invoking / calls repeatedly
• जोहवीति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ह्वे (धातु) / hve ‘to call, invoke’ (intensive/iterative: johavīti)