Rig Veda 5.2.3: Mandala 5, Sukta 2, Mantra 3

Sukta 5.2

Rishi: Atri (traditional for RV 5.2)

Devata: Agni (with Indra as implied standard of victorious power in the polemic)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

हिरण्यदन्तं शुचिवर्णमारात्क्षेत्रादपश्यमायुधा मिमानम् । ददानो अस्मा अमृतं विपृक्वत्किं मामनिन्द्राः कृणवन्ननुक्थाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.2.3

Transliteration

hiraṇyá-dantaṃ śúci-varṇam ārā́t kṣétrād apaśyam ā́yudhā mimā́nam | dadā́nō asmai amṛ́taṃ vipṛ́kvat kíṃ mām anindrā́ḥ kṛṇavann anukthā́ḥ ||

Translation

من بعيدٍ، من الحقل، رأيتُه—ذا أسنانٍ من ذهب، نقيَّ اللون—يقيسُ أسلحتَه. يمنحُه جوهرَ الخلود، معصورًا مُستخرجًا؛ فماذا عسى القوى التي بلا إندرا، وبلا ترنيمة، أن تصنعَ بي؟

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हिरण्यदन्तम्: having golden teeth (gold-tusked)
• हिरण्यदन्तम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: हिरण्य-दन्त (प्रातिपदिक) अथवा बहुव्रीहि: हिरण्यं दन्ता यस्य

• शुचिवर्णम्: of bright/pure color
• शुचिवर्णम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शुचि-वर्ण (प्रातिपदिक)

• आरात्: from nearby; at close range
• आरात्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: आरात् (निपात/अव्यय)

• क्षेत्रात्: from the field/ground
• क्षेत्रात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)

• अपश्यम्: I saw
• अपश्यम्: Kartā
• Type: Verb
• Root: √पश् (दृश्)

• आयुधा: with weapons
• आयुधा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: आयुध (प्रातिपदिक)

• मिमानम्: measuring out; meting
• मिमानम्: कर्म
• Type: Verb (participle)
• Root: √मा (माने/मिमाते; ‘to measure, mete out’)

• ददानः: giving
• ददानः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √दा (दाने)

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अमृतम्: immortality; ambrosia
• अमृतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• विपृक्वत्: mingled; blended (as a mixed draught)
• विपृक्वत्: Karma
• Type: Adjective/Indeclinable-like
• Root: विपृक्वत् (प्रातिपदिक; ‘mixed, mingled’—विशेषण) अथवा अव्ययीभाव-प्राय प्रयोग

• किम्: what?
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम् (प्रश्नसर्वनाम)

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अहम्/मद् (सर्वनाम)

• अनिन्द्राः: O (you) not-Indras; O non-Indra(-like ones)
• अनिन्द्राः: (Sambodhana)
• Type: Adjective (vocative)
• Root: अनिन्द्र (प्रातिपदिक; a-nindra ‘not Indra’, ‘without Indra’/‘non-Indra-like’)

• कृणवन्: they did/made
• कृणवन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• अनुक्थाः: in accord with the hymn; following the recitation
• अनुक्थाः: Kartā
• Type: Adjective/Adverbial
• Root: अनु-क्थ (प्रातिपदिक; ‘following the hymn/recitation’, ‘in accordance with the praise’)