Rig Veda 4.5.9: Mandala 4, Sukta 5, Mantra 9

Sukta 4.5

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni / the Light of Ṛta (Agni as revealer implied)

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

इदमु त्यन्महि महामनीकं यदुस्रिया सचत पूर्व्यं गौः । ऋतस्य पदे अधि दीद्यानं गुहा रघुष्यद्रघुयद्विवेद ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.5.9

Transliteration

idám u tyán máhi mahā́m anī́kaṃ yád usríyā sácata pū́rvyaṃ gáuḥ | ṛtásya padé ádhi dī́dyānaṃ guhā́ raghú-syad raghú-yad viveda ||

Translation

هذا حقًّا هو ذلك الوجه العظيم الواسع للقوّة، حين تقترن البقرةُ الأولى بالأشعّة. متّقدًا على مقامِ Ṛta، مخبوءًا في الكهف، يكتشفه الطالبُ السريعُ الحركة بتقدّمٍ سريع—فيجد مقعدَ نورِ الحقّ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed, surely
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महि: greatly, mightily
• महि: —
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय; मह्/महान्-सम्बद्ध)

• महामनीकम्: great-faced/bright-formed (great appearance)
• महामनीकम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: महामनीक (प्रातिपदिक; महा- + मनीक)

• यत्: which
• यत्: Karma
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उस्रिया: with the ruddy/bright (dawn-like) one
• उस्रिया: Karaṇa
• Type: Adjective (f.)
• Root: उस्रिया (प्रातिपदिक; ‘उषस्/उसर्’ से—प्रभात/दीप्ति-सम्बद्ध)

• सचत: has accompanied, has joined
• सचत: —
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु)

• पूर्व्यम्: primeval, ancient
• पूर्व्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पूर्व्य (प्रातिपदिक; पूर्व)

• गौः: the Cow (radiant cow; often dawn/light)
• गौः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• ऋतस्य: of Ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: —
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• पदे: in the step/place
• पदे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• दीद्यानम्: shining, blazing
• दीद्यानम्: Karma
• Type: Participle
• Root: दीद्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दीद्/√दीप् ‘दीप्तौ’)

• गुहा: in concealment, in a cave/hidden place
• गुहा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable (locative sense)
• Root: गुहा (अव्यय/नाम; ‘गुह्’ से ‘गुह्य-स्थान’)

• रघुष्यत्: hastening, speeding
• रघुष्यत्: Karma
• Type: Participle
• Root: रघुष्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रघ्/रंह् ‘शीघ्रगमन’)

• रघुयत्: going swiftly
• रघुयत्: Karma
• Type: Participle
• Root: रघुयत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; रघु + √या ‘गत्यर्थ’)

• विवेद: has found, has discovered/known
• विवेद: —
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु; ‘ज्ञाने’)