Rig Veda 4.27.4: Mandala 4, Sukta 27, Mantra 4

Sukta 4.27

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)

Devata: Soma with Indra’s supportive force; Śyena as carrier-image

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋजिप्य ईमिन्द्रावतो न भुज्युं श्येनो जभार बृहतो अधि ष्णोः । अन्तः पतत्पतत्र्यस्य पर्णमध यामनि प्रसितस्य तद्वेः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.27.4

Transliteration

ṛjipyá ī́m índrāvato ná bhujyúṃ śyéno jabhāra br̥ható ádhi ṣṇóḥ | antáḥ patat patatríy asya párṇam ádha yā́mani prásitasya tád véḥ ||

Translation

ذا الجناحُ المستقيمُ—كما أُنقِذَ بُهُجْيُو بقوى إندرا—حملَه من الفضاءِ العظيم، من القمّةِ الشامخة. يطيرُ في الداخل، فتحرّك جناحُ ذي الجناح؛ ثمّ في مسيرِ الدافعِ المُطلَق عرفَ ذلك السبيلَ الحاسم—كيف تُحمَلُ البهجةُ الأعلى بأمانٍ إلى الحياة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋजिप्यः: R̥jipya (a name/epithet of Indra)
• ऋजिप्यः: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: ऋजिप्य (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)

• ईम्: indeed; just; him
• ईम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात)

• इन्द्रावतः: of/with Indra; Indra-possessing
• इन्द्रावतः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘इन्द्रवत्’ सम्बन्धः
• Type: Adjective
• Root: इन्द्रावत् (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• भुज्युम्: Bhujyu (a person/hero)
• भुज्युम्: कर्म (जभार इति क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: भुज्यु (प्रातिपदिक; नाम)

• श्येनः: the falcon/eagle
• श्येनः: कर्तृ (जभार इति क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)

• जभार: bore; carried off
• जभार: —
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)

• बृहतः: of the great (one); from the lofty
• बृहतः: अपादान/सम्बन्ध (अधि इत्यनेन सह: ‘from/on the great …’)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• अधि: upon; from; over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• ष्णोः: of the summit/height (lofty place)
• ष्णोः: अधिकरण/सम्बन्ध (अधि— ‘upon/from the summit’)
• Type: Noun
• Root: ष्णु (प्रातिपदिक; वेदिक-शब्दः, ‘शिखर/शीर्ष/उच्चस्थान’ इत्यर्थे)

• अन्तः: within; inwardly
• अन्तः: —
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय)

• पतत्: flying
• पतत्: कर्तृ-विशेषण
• Type: Verb
• Root: √पत् (गतौ/पतने)

• पतत्र्यस्य: of the winged (bird)
• पतत्र्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the winged one’
• Type: Noun/Adjective
• Root: पतत्रिन् (प्रातिपदिक)

• पर्णम्: wing; feather
• पर्णम्: कर्म (पतत्/जभार इत्यर्थ-सम्बन्धे: ‘wing/feather’)
• Type: Noun
• Root: पर्ण (प्रातिपदिक)

• अध: then; thereupon
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (निपात)

• यामनि: on the course/way; in the journey
• यामनि: अधिकरण (स्थान/मार्गे)
• Type: Noun
• Root: यामन् (प्रातिपदिक)

• प्रसितस्य: of the sent-forth; of the extended/shot (course)
• प्रसितस्य: सम्बन्ध/विशेषण
• Type: Adjective (past participle)
• Root: प्र-√सि/√सृ (प्रेषणे/प्रसारणे) → प्रसित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: कर्म (वेद् इति क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• वेः: know; perceive
• वेः: —
• Type: Verb
• Root: √विद् (ज्ञाने) / वेदिक √वे (गत्यादौ/वेदने) — ‘वेः’ (2sg injunctive/imperative-like)