Rig Veda 3.62.6: Mandala 3, Sukta 62, Mantra 6

Sukta 3.62

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Bṛhaspati

Chandas: Gāyatrī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

वृषभं चर्षणीनां विश्वरूपमदाभ्यम् । बृहस्पतिं वरेण्यम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.62.6

Transliteration

vṛṣabháṃ carṣaṇīnā́ṃ viśvárūpam adā́bhyam | bṛ́haspátiṃ váreṇyam ||

Translation

بْرِهَسْبَتِي—ثَوْرُ الشُّعُوبِ، ذُو الصُّوَرِ الكَوْنِيَّةِ، الَّذِي لَا يُخْدَعُ—إِيَّاهُ نَخْتَارُ قُوَّةً عُلْيَا مَرْغُوبَةً.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वृषभम्: the bull (mighty one)
• वृषभम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृषभ- (प्रातिपदिक) < √वृष्/√वर्ष् (वर्षणे/सेचने; ‘to rain, be potent’)

• चर्षणीनाम्: of the peoples / of men
• चर्षणीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकरण-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: चर्षणी- (प्रातिपदिक; ‘men, peoples’)

• विश्व-रूपम्: all-formed, of all forms
• विश्व-रूपम्: कर्म (विशेषणम्) / कर्मणि विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विश्व- (सर्व) + रूप- (प्रातिपदिक)

• अदाभ्यम्: unassailable, not to be harmed/deceived
• अदाभ्यम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अ- (निषेध) + दाभ्य- (प्रातिपदिक) < √दभ् (हिंसने/दम्भने; ‘to harm, deceive’)

• बृहस्पतिम्: Bṛhaspati
• बृहस्पतिम्: कर्म
• Type: Noun (Proper)
• Root: बृहस्पति- (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• वरेण्यम्: to be chosen, most worthy
• वरेण्यम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective (Gerundive) / Kṛdanta
• Root: वरेण्य- (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √वृ (वरणे; ‘to choose’) + अनीय (gerundive) प्रत्यय