Rig Veda 3.24.2 — Mandala 3, Sukta 24, Mantra 2

Sukta 3.24

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni (with Iḷā)

Chandas: Gāyatrī (probable; confirm by metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्न इळा समिध्यसे वीतिहोत्रो अमर्त्यः । जुषस्व सू नो अध्वरम् ॥

Transliteration

agná iḷā́ sám idhyase vīti-hótro amártyaḥ | júṣasva sú no adhvarám ||

Translation

يا أغني، مع إِلا (Iḷā) تُوقَدُ حتى الامتلاء، أيها الخالدُ الآتي إلى القُربان. تقبَّلْ بسرورٍ مسيرَ يَجْنَا غيرَ المنقطع.

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• इळा: Iḷā (invocation/ritual nourishment; a goddess-name)
• इळा: कर्तृ (सम्बन्धः: अग्ने इळा [भूत्वा/सह])
• Type: Noun
• Root: इळा- (प्रातिपदिक)

• सम्: together, fully (prefix)
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• इध्यसे: you are kindled / you blaze
• इध्यसे: कर्तृ: त्वम् (अग्निः)
• Type: Verb
• Root: इध् (दीप्तौ/प्रदीप्तौ) धातु

• वीतिहोत्रः: whose oblation is welcomed/accepted (invited to the offering)
• वीतिहोत्रः: कर्तृ-विशेषणम् (अग्नेः)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: वीति- + होत्र- (प्रातिपदिक; समासः)

• अमर्त्यः: immortal
• अमर्त्यः: कर्तृ-विशेषणम् (अग्नेः)
• Type: Adjective
• Root: अ-मर्त्य- (प्रातिपदिक)

• जुषस्व: take pleasure in / accept / enjoy
• जुषस्व: कर्तृ: त्वम् (अग्निः); कर्म: अध्वरम्
• Type: Verb
• Root: जुष् (प्रीतौ/सेवने) धातु

• सु: well, graciously
• सु: —
• Type: Indeclinable
• Root: सु (निपात/अव्यय)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (अध्वरस्य/यजमानस्य)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अध्वरम्: the sacrifice, rite
• अध्वरम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अध्वर- (प्रातिपदिक)