Rig Veda 2.43.2: Mandala 2, Sukta 43, Mantra 2

Sukta 2.43

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Śakuni/Śakunta

Chandas: Jagatī or mixed (probable due to longer cadence; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

उद्गातेव शकुने साम गायसि ब्रह्मपुत्र इव सवनेषु शंससि । वृषेव वाजी शिशुमतीरपीत्या सर्वतो नः शकुने भद्रमा वद विश्वतो नः शकुने पुण्यमा वद ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.43.2

Transliteration

udgātéva śakune sā́ma gāyasi brahmaputrá iva sávaneṣu śaṃsasi | vṛ́ṣeva vājī́ śiśumatīr apī́tyā sarvátō naḥ śakune bhadrám ā́ vada viśvátō naḥ śakune púṇyam ā́ vada ||

Translation

كأودغاتَر (Udgātṛ)، أيها الطائر، تُنشد السّامان (Sāman)؛ وكابنٍ للكلمة المقدّسة (brahman) تُعلن في مواطن العصر (savana). وكالثور، وكالسابق القويّ، مُقبِلًا إلى القوى الفتيّة النامية، قُلْ لنا الخير من كلّ جانب؛ قُلْ لنا الميمونَ المطهِّر من كلّ جهة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उद्गाता: (like) a chanter (udgātṛ)
• उद्गाता: Kartā (उपमान-कर्तृ) / संबन्ध (उपमा)
• Type: Noun
• Root: उद्गातृ (प्रातिपदिक) < √गै (गायति) + उद्-

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• शकुने: O bird (śakuni)
• शकुने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: शकुनि (प्रातिपदिक)

• साम: a Sāman-chant
• साम: Karma
• Type: Noun
• Root: सामन् (प्रातिपदिक)

• गायसि: you sing
• गायसि: —
• Type: Verb
• Root: √गै (गायति)

• ब्रह्मपुत्रः: (like) a son of the priestly prayer / Brahman
• ब्रह्मपुत्रः: Kartā (उपमान-कर्तृ) / संबन्ध (उपमा)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मपुत्र (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + पुत्र)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• सवनेषु: in the pressings / soma-rites
• सवनेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक)

• शंससि: you recite/praise
• शंससि: —
• Type: Verb
• Root: √शंस् (शंसति)

• वृषा: (like) a bull
• वृषा: Kartā (उपमान-कर्तृ) / संबन्ध (उपमा)
• Type: Noun
• Root: वृषन्/वृष (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• वाजी: (like) a racer / swift one
• वाजी: Kartā (उपमान-कर्तृ) / संबन्ध (उपमा)
• Type: Noun
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• शिशुमतीः: (those) having young / with chicks
• शिशुमतीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: शिशुमत् (प्रातिपदिक)

• अपीत्या: approach, coming near
• अपीत्या: Karma (गत्यर्थ-लक्ष्य/प्राप्ति)
• Type: Noun
• Root: अपीति (प्रातिपदिक; अपि + √इ (इति) → ‘approach/coming near’)

• सर्वतः: from all sides, wholly
• सर्वतः: —
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• शकुने: O bird
• शकुने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: शकुनि (प्रातिपदिक)

• भद्रम्: auspicious (word/thing)
• भद्रम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ

• वद: speak!
• वद: —
• Type: Verb
• Root: √वद् (वदति)

• विश्वतः: from every side, universally
• विश्वतः: —
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वतः

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• शकुने: O bird
• शकुने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: शकुनि (प्रातिपदिक)

• पुण्यम्: fortunate, holy (word/thing)
• पुण्यम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ

• वद: speak!
• वद: —
• Type: Verb
• Root: √वद् (वदति)