Rig Veda 2.37.4: Mandala 2, Sukta 37, Mantra 4

Sukta 2.37

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Draviṇodāḥ (and plural drāviṇodasaḥ as a class/aspect of givers)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अपाद्धोत्रादुत पोत्रादमत्तोत नेष्ट्रादजुषत प्रयो हितम् । तुरीयं पात्रममृक्तममर्त्यं द्रविणोदाः पिबतु द्राविणोदसः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.37.4

Transliteration

apā́d hotrā́d utá potrā́d amattóta neṣṭrā́d ajuṣata práyo hitám | turī́yaṃ pā́tram amṛ́ktam amártyaṃ draviṇodā́ḥ píbatū drāviṇodásaḥ ||

Translation

لقد شرب من الهوتَر (Hotṛ)، ومن البوتَر (Potṛ) ابتهج؛ ومن النِشْتَر (Neṣṭṛ) قَبِلَ القُربانَ الموضوع. فليشرب دْرَفِنوداه (Draviṇodāḥ) الإناءَ الرابعَ—غيرَ ممزوجٍ، خالدًا؛ وليشرب واهبو الغِنى والوفرة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपात्: he ate/drank (consumed)
• अपात्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अप (उपसर्ग) + √अद् (अत्ति)

• होत्रात्: from the Hotṛ’s (cup/office)
• होत्रात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• उत: and/also
• उत: (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• पोत्रात्: from the Potṛ’s
• पोत्रात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: पोतृ (प्रातिपदिक)

• अमत्त: he became exhilarated/was gladdened
• अमत्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मद् (मदति)

• उत: and also
• उत: (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• नेष्ट्रात्: from the Neṣṭṛ’s
• नेष्ट्रात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: नेष्टृ (प्रातिपदिक)

• अजुषत: they enjoyed/accepted
• अजुषत: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जुष् (जुषते)

• प्रयः: the offering/refreshment
• प्रयः: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रयस् (प्रातिपदिक)

• हितम्: placed/set (forth)
• हितम्: (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √धा (हित = धातु-निष्पन्न क्त-प्रत्ययान्त)

• तुरीयम्: the fourth
• तुरीयम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: तुरीय (प्रातिपदिक)

• पात्रम्: cup/vessel
• पात्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)

• अमृक्तम्: un-wiped/uncleansed (i.e., not yet wiped)
• अमृक्तम्: (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: अ- + मृक्त (√मृज्/√मृक्ष् ‘to wipe/clean’; क्त)

• अमर्त्यम्: immortal/undying
• अमर्त्यम्: (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ- + मर्त्य (प्रातिपदिक)

• द्रविणोदाः: the wealth-giver (Druviṇodā)
• द्रविणोदाः: Kartā
• Type: Noun (epithet)
• Root: द्रविणोदा (द्रविण + √दा ‘to give’; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)

• पिबतु: let him drink
• पिबतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पा (पिबति)

• द्राविणोदसः: of the wealth-giver (Druviṇodas)
• द्राविणोदसः: (सम्बन्ध)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: द्राविणोदस् (प्रातिपदिक; ‘wealth-giving’)