Rig Veda 2.34.6: Mandala 2, Sukta 34, Mantra 6

Sukta 2.34

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

आ नो ब्रह्माणि मरुतः समन्यवो नरां न शंसः सवनानि गन्तन । अश्वामिव पिप्यत धेनुमूधनि कर्ता धियं जरित्रे वाजपेशसम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.34.6

Transliteration

ā́ no bráhmāṇi marutaḥ sa-manyavo narā́ṃ ná śáṃsaḥ sávanāni gantana | aśvā́m iva pipyata dhenúm ū́dhani kártā dhíyaṃ jaritré vā́ja-peśasam ||

Translation

هلمّوا إلى تراتيلنا، يا مَرُوت ذوي الاندفاع الواحد؛ هلمّوا إلى عصارات السُّوما كمديحِ الأبطال. أفيضوا على البقرة الحلوب عند ضرعها كما يُملأ الفرسُ الأنثى؛ واصنعوا للمنشد فِكرةً مُلهَمةً مصوغةً بوفرةِ القوّة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ब्रह्माणि: sacred formulations, hymns
• ब्रह्माणि: कर्म (object of ‘गन्तन’ = come to)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (न.)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन (addressed)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (पु.)

• समन्यवः: O like-minded/with one wrath (united in spirit)
• समन्यवः: सम्बोधन (epithet of Maruts)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: समन्यु (पु.)

• नराम्: of men
• नराम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: नर (पु.)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात) / na

• शंसः: praise, eulogy
• शंसः: कर्ता (of implied ‘is/comes’ as predicate-noun) / apposition
• Type: Noun
• Root: शंस (पु.)

• सवनानि: pressings, Soma-rites
• सवनानि: कर्म (object of ‘गन्तन’ = come to)
• Type: Noun
• Root: सवन (न.)

• गन्तन: come!
• गन्तन: —
• Type: Verb
• Root: गम्

• अश्वाम्: a horse
• अश्वाम्: कर्म (object of ‘पिप्यत’)
• Type: Noun
• Root: अश्व (पु.)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पिप्यत: make swell, fill, refresh
• पिप्यत: —
• Type: Verb
• Root: प्यै / पि (प्यायते)

• धेनुम्: the milch-cow
• धेनुम्: कर्म (object of ‘पिप्यत’)
• Type: Noun
• Root: धेनु (स्त्री.)

• ऊधनि: at/in the udder
• ऊधनि: अधिकरण (locus)
• Type: Noun
• Root: ऊधन् (न.)

• कर्ता: maker, doer
• कर्ता: कर्ता (agent: ‘maker’)
• Type: Noun (agent) / epithet
• Root: कृ (कृञ्) → कर्तृ (agent-noun)

• धियम्: thought, insight, hymn-vision
• धियम्: कर्म (what is made/produced)
• Type: Noun
• Root: धि (स्त्री.)

• जरित्रे: for the singer/praiser
• जरित्रे: सम्प्रदान (recipient)
• Type: Noun
• Root: जरितृ (पु.)

• वाजपेशसम्: rich in prize/strength, splendid with gain
• वाजपेशसम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: वाज-पेशस् (समास; वाज ‘prize/strength’ + पेशस् ‘adornment/beauty’)