Rig Veda 2.14.9 — Mandala 2, Sukta 14, Mantra 9
Sukta 2.14
Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अध्वर्यवः कर्तना श्रुष्टिमस्मै वने निपूतं वन उन्नयध्वम् । जुषाणो हस्त्यमभि वावशे व इन्द्राय सोमं मदिरं जुहोत ॥
Transliteration
ádhvaryavaḥ kártanā śruṣṭím asmai váne ní-pūtaṃ váne ún nayadhvam | juṣāṇó hastyám abhí vāvaśe vaḥ índrāya sómaṃ madiráṃ juhota ||
Translation
يا أيها الأدهفريو (Adhvaryu)، أَحكِموا له الإقرانَ الحسن؛ ففي الخشب يُنقّى السُّوما—فارفعوه من الخشب. وهو إذ يقبله يزأرُ نحو قوّتكم العظيمة: قدِّموا لإندرا السُّوما المُسكر المُبهِج.
Word by Word
अध्वर्यवःO adhvaryu-priests
अध्वर्यवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक)
कर्तनाwith/by (ritual) action; by performance
कर्तना:
करण
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तन- (कृदन्त/नाम)
श्रुष्टिम्obedience; attentive service
श्रुष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रुष्टि- (प्रातिपदिक; √श्रु/श्रुष् ‘to heed, obey’ से)
अस्मैto him (i.e., Indra)
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वनेin the wood; in the forest
वने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवन- (प्रातिपदिक)
निपूतम्well-purified
निपूतम्:
कर्म
TypeAdjective/Participle
Rootनि-√पू (धातु) → निपूत- (कृदन्त, भूतकृदन्त)
वनःof the wood (wooden vessel/pressing-place)
वनः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवन- (प्रातिपदिक)
उन्नयध्वम्lift up; raise; bring up
उन्नयध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-√नी (धातु)
जुषाणःenjoying; accepting gladly
जुषाणः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√जुष् (धातु) → जुषाण- (कृदन्त, वर्तमान कृदन्त)
हस्त्यम्mighty/elephant-like (strong)
हस्त्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootहस्त्य- (प्रातिपदिक; ‘हाथी/हस्ति-सम्बद्ध’)
अभिtowards; upon
अभि:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वावशेhe longs/cries out (for)
वावशे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वश्/√वाश् (धातु; वेदिक ‘to desire/long for, cry out for’) → वावशे
वःof you / to you (priests)
वः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma (juice)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
मदिरम्intoxicating; exhilarating
मदिरम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमदिर- (प्रातिपदिक)
जुहोतoffer; pour as oblation
जुहोत:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√हु (धातु)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.