Rig Veda 10.45.11: Mandala 10, Sukta 45, Mantra 11

Sukta 10.45

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने यजमाना अनु द्यून्विश्वा वसु दधिरे वार्याणि । त्वया सह द्रविणमिच्छमाना व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.45.11

Transliteration

tvā́m agne yájamānā ánu dyū́n víśvā vásu dadhire vā́ryāṇi | tváyā sahá dráviṇam icchámānā vrajáṃ gó-mantam uśíjo ví vavruḥ ||

Translation

يا أغني، إنَّ اليَجَمانا (yajamānā) يومًا بعد يوم قد أودعوا فيك كلَّ فَسو (vasu) من الخيرات المرغوبة. ومعك، وهم يبتغون دَرَفِنَة (dravina) — وفرةَ المادّة — فإنَّ الأُشِج (uśij)، طالبي اللَّهب، قد فتحوا حِمىً (vraja) مُضيئًا غنيًّا بالأشعّة والمعرفة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• यजमानाः: the sacrificers
• यजमानाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक; यज्-धातु से)

• अनु: along; after; in succession
• अनु: (क्रियाविशेषण/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• द्यून्: days
• द्यून्: अध्व/काल-अधिकारण (काल-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: द्यु (प्रातिपदिक)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• वसूनि: goods; riches
• वसूनि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• दधिरे: they have placed; they have bestowed
• दधिरे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• वार्याणि: choice/desirable (treasures)
• वार्याणि: कर्म (वसूनि के अप्पोज़िशन/विशेषणरूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वार्य (प्रातिपदिक; √वृ/वर् ‘choose, desire’ से ‘desirable’)

• त्वया: with you; by you
• त्वया: करण
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सह: together with
• सह: सहकारक/सहचर्य
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• द्रविणम्: wealth
• द्रविणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रविण (प्रातिपदिक)

• इच्छमानाः: desiring
• इच्छमानाः: कर्तृ (यजमानाः/उशिजः का विशेषण)
• Type: Participle
• Root: इष्/इच्छ् (धातु) → इच्छमान (वर्तमान कृदन्त)

• व्रजम्: enclosure; pen; fold
• व्रजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक)

• गोमन्तम्: rich in cattle
• गोमन्तम्: (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गोमन्त् (प्रातिपदिक)

• उशिजः: the eager worshippers/offerers (uśij-s)
• उशिजः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: उशिज् (प्रातिपदिक)

• वि: apart; forth; widely
• वि: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• वव्रुः: they have chosen; they have sought/selected
• वव्रुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु; वेदिक परफेक्ट)