Rig Veda 10.104.4: Mandala 10, Sukta 104, Mantra 4

Sukta 10.104

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

ऊती शचीवस्तव वीर्येण वयो दधाना उशिज ऋतज्ञाः । प्रजावदिन्द्र मनुषो दुरोणे तस्थुर्गृणन्तः सधमाद्यासः ॥

Transliteration

ūtī́ śacīvas táva vī́ryeṇa váyo dádhānā uśíja ṛtájñāḥ | prajā́vad índra mánuṣo duróṇe tasthúr gṛṇántaḥ sadhamā́dyāsaḥ ||

Translation

بِعَونِكَ، يا صاحبَ śacī (القوّة الفاعلة)، وببطولتِكَ يحملون القوّة؛ أولئك الـuśij المتلهّفون، العارفون بـṛta (النظام الحقّ)، يقفون في مسكنِ الإنسان الغنيّ بالذرّية. قد اتّخذوا مقامَهم مُرنّمين، رفاقًا في الفرحِ المشترك (sadhāmādya)، لكي يُثبَّتَ الحقُّ المنظَّم.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊती: with (your) two helps/protections
• ऊती: करण (सहायत्वेन)
• Type: Noun
• Root: ऊति- (प्रातिपदिक; √अव्/√ऊ? पारम्पर्येण ‘अव्’ रक्षणे → ऊति ‘सहायता/रक्षा’)

• शचीवः: O mighty/skillful one (Indra)
• शचीवः: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: शचीवत्- (प्रातिपदिक; शची ‘शक्ति/कौशल’ + वत्)

• तव: of you/your
• तव: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्- (सर्वनाम)

• वीर्येण: by (your) might/heroic power
• वीर्येण: करण
• Type: Noun
• Root: वीर्य- (प्रातिपदिक)

• वयः: vital strength / vigor
• वयः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वयस्- (प्रातिपदिक)

• दधानाः: bearing/holding
• दधानाः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: √धा (दधाति) धारणे

• उशिजः: the Uśij-s (a ritual people/clan; worshippers)
• उशिजः: कर्तृ (दधानाः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: उशिज्- (प्रातिपदिक; ‘उशिज्’ यजमान/यज्ञकामी/उषः-सम्बद्धः—वेदिक जनसमूह-नाम)

• ऋतज्ञाः: knowers of ṛta (cosmic order)
• ऋतज्ञाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: ऋतज्ञ- (प्रातिपदिक; ऋत ‘ऋत/सत्य-नियम’ + ज्ञ ‘जानन्’)

• प्रजावत्: (making it) rich in offspring; with progeny
• प्रजावत्: कर्म-विशेषण/क्रियाविशेषण
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: प्रजावत्- (प्रातिपदिक; प्रजा + वत्)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• मनुषः: of Manu (the ancestral man)
• मनुषः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मनु- (प्रातिपदिक; ‘मनु’ आदिपुरुष/मानव)

• दुरोणे: in the house/dwelling
• दुरोणे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: दुरोण- (प्रातिपदिक; ‘घर/गृह/आवास’)

• तस्थुः: they have stood / took their stand
• तस्थुः: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति) स्थितौ

• गृणन्तः: praising/singing
• गृणन्तः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √गॄ/√गृ (गृणाति) स्तुतौ

• सधमाद्याः: companions at the common revel/feast (soma-session companions)
• सधमाद्याः: कर्तृ-विशेषण/समूह-नाम
• Type: Noun/Adjective
• Root: सधमाद्य- (प्रातिपदिक; सध ‘सह’ + माद्य ‘मद/उत्सव/सोमपान-सम्बद्ध’)