Rig Veda 1.88.2: Mandala 1, Sukta 88, Mantra 2

Sukta 1.88

Rishi: Gautama

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

तेऽरुणेभिर्वरमा पिशङ्गैः शुभे कं यान्ति रथतूर्भिरश्वैः । रुक्मो न चित्रः स्वधितीवान्पव्या रथस्य जङ्घनन्त भूम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.88.2

Transliteration

té ’ruṇébhir váramā́ piśáṅgaiḥ śubhé káṃ yānti rathatū́rbhir áśvaiḥ | rukmó ná citráḥ svadhítīvān pavyā́ ráthasya jaṅghananta bhū́ma ||

Translation

يمضون إلى الغاية الحسنة بقوى حمراءَ وضاربةٍ إلى الصفرة؛ وبخيلٍ سريعةٍ في اندفاع العربة. كحُليٍّ لامعٍ بهيّ، وكحاملِ الفأس (قوّة القطع)، تضربُ أطواقُ عجلة العربة الأرض—ضاغطةً ما يقاوم.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अरुणेभिः: with/ by the ruddy (ones)
• अरुणेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: अरुण (प्रातिपदिक)

• वरम्: choice boon / desirable (goal)
• वरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• पिशङ्गैः: with the tawny/variegated (ones)
• पिशङ्गैः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: पिशङ्ग (प्रातिपदिक)

• शुभे: in/at splendor, auspiciousness
• शुभे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)

• कम्: whom/what (object)
• कम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: क (किम्-प्रश्न/अनिर्दिष्ट-प्रातिपदिक; यहाँ अनिर्दिष्ट/अव्यक्त-वस्तु)

• यान्ति: they go, they proceed
• यान्ति: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• रथतूर्भिः: with the chariot-impelling/ chariot-speeding (ones)
• रथतूर्भिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: रथतूरि (प्रातिपदिक; ‘रथ-तूरि’ = रथ-प्रेरक/रथ-वेगवान्)

• अश्वैः: with horses
• अश्वैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• रुक्मः: the golden ornament / gold
• रुक्मः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रुक्म (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• चित्रः: bright, variegated, wondrous
• चित्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• स्वधितीवान्: axe-bearing, having an axe
• स्वधितीवान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: स्वधिति-वत् (प्रातिपदिक; स्वधिति = कुलिश/कुठार/कुऱ्हाड़ी, -वत् = युक्त)

• पव्या: the felly (rim)
• पव्या: Kartā
• Type: Noun
• Root: पव्या (प्रातिपदिक; ‘felloe/रथचक्र-परिधि/धार’)

• रथस्य: of the chariot
• रथस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• जङ्घनन्त: they stride/step along, they move rapidly
• जङ्घनन्त: —
• Type: Verb
• Root: जङ्घन्/जङ्घ् (धातु; वेदिक ‘to stride/step, move quickly’; reduplicated present-stem)

• भूम: be! / may it be! (benedictive/exhortation)
• भूम: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)