Rig Veda 1.48.7: Mandala 1, Sukta 48, Mantra 7
Sukta 1.48
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Uṣas
Chandas: Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
एषायुक्त परावतः सूर्यस्योदयनादधि । शतं रथेभिः सुभगोषा इयं वि यात्यभि मानुषान् ॥
Transliteration
eṣā́yukta parāvátaḥ sū́ryasyotayánād ádhi | śatáṃ ráthebhiḥ subhágā́ uṣā́ iyáṃ ví yāty abhí mā́nuṣān ||
Translation
لقد شدّت نيرَ حركتها من البعيدِ وراءَ البعيد، من موضعِ طلوعِ سُوريا؛ هذا الفجرُ المبارك يخرج بمئةِ مركبةٍ من نور، ويتقدّم نحو البشر، ليوقظ الفاني إلى الحقيقةِ الشمسية.
Word by Word
एषाthis (she)
एषा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) स्त्री.
युक्तyoked, harnessed
युक्त:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त, भूतकृदन्त/PPP)
परावतःfrom afar, from a distant place
परावतः:
अपादान
TypeNoun (used adverbially)
Rootपरावत् (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
उदयनात्from the rising (place/time), from sunrise
उदयनात्:
अपादान
TypeNoun
Rootउदयना (प्रातिपदिक; ‘rising/going up’, esp. sunrise)
अधिupon, over, at
अधि:
अधिकारण (उपपद-सम्बन्धः: ‘upon/over/at’)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
शतम्a hundred
शतम्:
कर्म (परिमाण-निर्देशः)
TypeNumeral/Adjective
Rootशत (प्रातिपदिक)
रथेभिःwith chariots
रथेभिः:
करण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
सुभगाfortunate, auspicious
सुभगा:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु- + भग (प्रातिपदिक) → सुभग (विशेषण)
उषाःDawn (Uṣas)
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
इयम्this (she)
इयम्:
कर्तृ (उषाः-समनाधिकरणम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) स्त्री.
विforth, apart, widely
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यातिgoes, moves
याति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
अभिtowards, unto
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
मानुषान्men, humans
मानुषान्:
कर्म (गत्यर्थे: ‘towards whom’)
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.