Rig Veda 1.45.3: Mandala 1, Sukta 45, Mantra 3

Sukta 1.45

Rishi: Praskaṇva Kāṇva (named in verse; within Kāṇva collection)

Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like cadence (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रियमेधवदत्रिवज्जातवेदो विरूपवत् । अङ्गिरस्वन्महिव्रत प्रस्कण्वस्य श्रुधी हवम् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.45.3

Transliteration

priyamedhávad atrívaj jātavedo virū́pavat | aṅgirasván mahivrata práskaṇvasya śrudhī́ hávam ||

Translation

يا جاتافيداس (Jātavedas)، كما سمعتَ بريياميدها، وكما سمعتَ أتري، وكما سمعتَ فيروبا، وكما سمعتَ الأنغيراس (Aṅgiras)—يا صاحب السُّنّة العظمى—فاسمع الآن نداءَ براسكانفا (Praskaṇva)، وأجِبه بلهيبِ قبولك.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रियमेधवत्: O (Agni) like Priyamedha / possessing Priyamedha-like (qualities)
• प्रियमेधवत्: सम्बोधन (आमन्त्रण)
• Type: Adjective
• Root: प्रियमेध (प्रातिपदिक) + -वत्

• अत्रिवत्: O (Agni) like Atri
• अत्रिवत्: सम्बोधन (आमन्त्रण)
• Type: Adjective
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक) + -वत्

• जातवेदः: O Jātavedas (Agni), knower of all births / all beings
• जातवेदः: सम्बोधन (आमन्त्रण)
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/कर्मधारयः)

• विरूपवत्: O (Agni) possessing varied forms
• विरूपवत्: सम्बोधन (आमन्त्रण)
• Type: Adjective
• Root: विरूप (प्रातिपदिक) + -वत्

• अङ्गिरस्वत्: O (Agni) like the Aṅgirases / possessing Aṅgiras-like (power)
• अङ्गिरस्वत्: सम्बोधन (आमन्त्रण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक) + -वत्

• महिव्रत: O great-vowed one / of mighty ordinance
• महिव्रत: सम्बोधन (आमन्त्रण)
• Type: Noun (epithet)
• Root: महि (अव्यय/उपसर्गवत् ‘महान्’) + व्रत (प्रातिपदिक); समासः

• प्रस्कण्वस्य: of Praskaṇva
• प्रस्कण्वस्य: सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of’)
• Type: Noun (proper)
• Root: प्रस्कण्व (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• श्रुधि: hear! listen!
• श्रुधि: क्रिया (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• हवम्: the invocation / call
• हवम्: कर्म (श्रुधि इति क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: हव (प्रातिपदिक; ‘आह्वान/आहुति-आह्वान’)