Rig Veda 1.33.2: Mandala 1, Sukta 33, Mantra 2

Sukta 1.33

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उपेदहं धनदामप्रतीतं जुष्टां न श्येनो वसतिं पतामि । इन्द्रं नमस्यन्नुपमेभिरर्कैर्यः स्तोतृभ्यो हव्यो अस्ति यामन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.33.2

Transliteration

upéd aháṃ dhanadā́m ápratītaṃ júṣṭāṃ ná śyéno vásatiṃ patāmi | índraṃ namasyán upamébhiḥ arkáir yáḥ stotṛ́bhyo hávyo ásti yā́man ||

Translation

إلى واهبِ الوفرةِ الذي لا يُقاوَمُ أطيرُ مُقبِلًا، كما يطيرُ الصقرُ إلى مسكنٍ محبوب. وبأناشيدَ لائقةٍ أنحني لإندرا، الذي في المسيرِ هو القُربانُ الحقُّ للمنشدين—هو الجوابُ وغذاءُ النداء.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उप: towards, near
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग) / upa

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात) / id

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / aham

• धनदाम्: the wealth-giver (f.)
• धनदाम्: Karma
• Type: Noun (epithet)
• Root: धनदा (प्रातिपदिक; धन + दा) / dhanadā

• अप्रतीतम्: unopposed; not resisted / not turned back
• अप्रतीतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रतीत (प्रातिपदिक; प्रति-√इ/ई ‘to go/approach’ → प्रतीत ‘approached/accepted’, with privative अ-) / apratīta

• जुष्टाम्: favored, pleasing
• जुष्टाम्: Karma
• Type: Adjective (PPP)
• Root: जुष्ट (PPP of √जुष् ‘to enjoy, favor’) / juṣṭa

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात) / na

• श्येनः: a falcon, hawk
• श्येनः: Kartā (उपमान-कर्तृ) / appositional to अहम्
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक) / śyena

• वसतिम्: dwelling, abode
• वसतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वसति (प्रातिपदिक; √वस् ‘to dwell’) / vasati

• पतामि: I fly
• पतामि: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पत् / pat

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma (नमस्यन् इत्यस्य)
• Type: Noun (deity)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) / indra

• नमस्यन्: doing reverence; worshipping
• नमस्यन्: Kartā (सह-क्रिया/भाव)
• Type: Verbal (participle)
• Root: √नमस् / namas (denom. verb ‘to do reverence’)

• उपमेभिः: with the best / with excellent (ones)
• उपमेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective/Noun
• Root: उपम (प्रातिपदिक) / upama

• अर्कैः: with hymns, praises
• अर्कैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक) / arka

• यः: who
• यः: Kartā (अस्ति इत्यस्य)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / yad

• स्तोतृभ्यः: to the praisers
• स्तोतृभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’ + तृ) / stotṛ

• हव्यः: to be invoked/offered; worthy of oblation
• हव्यः: Kartā (अस्ति इत्यस्य; विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: हव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer/call’ → ‘to be offered’) / havya

• अस्ति: is
• अस्ति: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् / as

• यामन्: in the course/at the time (of the rite/journey)
• यामन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: यामन् (प्रातिपदिक) / yāman