Rig Veda 1.171.2: Mandala 1, Sukta 171, Mantra 2
Sukta 1.171
Rishi: Agastya
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
एष वः स्तोमो मरुतो नमस्वान्हृदा तष्टो मनसा धायि देवाः । उपेमा यात मनसा जुषाणा यूयं हि ष्ठा नमस इद्वृधासः ॥
Transliteration
eṣá vaḥ stómo maruto námasvān hṛdā́ taṣṭó mánasā dhāyi devāḥ | upémā yāta mánasā juṣāṇā yūyáṃ hí ṣṭhā námasa íd vṛdhā́saḥ ||
Translation
هذا نشيدُكم، يا ماروت، مفعمٌ بالتبجيل—صاغه القلبُ وأقامه العقلُ، أيها الآلهة. اقتربوا إليه راضينَ في فكرِكم؛ فأنتم حقًّا تزدادون بسجودِنا، وفي تلك الزيادة تُوسِّعون كيانَنا.
Word by Word
एषःthis
एषः:
विशेषणम् (स्तोमस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्धः (युष्माकम्)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
कर्तृ/विषयः (धायि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तवने)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधनम्
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
नमस्वान्reverent, bearing homage
नमस्वान्:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootनमस् + वत् (मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण)
हृदाwith (the) heart
हृदा:
करणम्
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
तष्टःfashioned, crafted
तष्टः:
विशेषणम्
TypeParticiple
Root√तक्ष् (तक्षणे) → तष्ट (कृदन्त, भूतकृत्/क्त)
मनसाwith (the) mind
मनसा:
करणम्
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
धायिhas been placed / has been set
धायि:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
देवाःO gods
देवाः:
सम्बोधनम्
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
क्रियाविशेषणम् (यात इत्यस्य)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
इमाthese
इमा:
कर्म (यात इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
यातcome
यात:
क्रिया
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थे)
मनसाwith (your) mind
मनसा:
करणम्
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
जुषाणाःtaking pleasure (in), gladly accepting
जुषाणाः:
कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ) → जुषाण (वर्तमान कृदन्त, शानच्; आत्मनेपदी)
यूयम्you
यूयम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/हेतुनिपातः
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्थyou are
स्थ:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भू/सत्तायाम्) — ‘स्थ’ (लट्/वर्तमाने, परस्मैपद)
नमसःof homage
नमसः:
सम्बन्धः (वृधासः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
निपातार्थः (निश्चय/एव)
TypeIndeclinable
Rootइद्/इत् (निपात; ‘एव’ इव बलार्थक)
वृधासःincreasers, promoters (of)
वृधासः:
विधेयविशेषणम्
TypeNoun/Adjective
Rootवृध (प्रातिपदिक) < √वृध् (वर्धने)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.