Rig Veda 1.149.3: Mandala 1, Sukta 149, Mantra 3
Sukta 1.149
Samhita Patha (Devanagari)
आ यः पुरं नार्मिणीमदीदेदत्यः कविर्नभन्यो नार्वा । सूरो न रुरुक्वाञ्छतात्मा ॥
Transliteration
ā́ yáḥ púraṃ nā́rmiṇīm ádīded átyaḥ kavír nabhanyò nā́rvā | sū́ro ná rurukvā́ñ chatā́tmā ||
Translation
هو الذي أوقد الحصن المحكم البناء؛ الجوادُ، الرائي، السائر في الفضاء الأوسط، لا يهبط—كالشمس (سوريا) المتوهّجة، ذو مئة نفس: يوقظ حصن الكينونة إلى النور.
Word by Word
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरम्fortress; stronghold
पुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
नlike; as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
अर्मिणीम्as a protecting cover/armour (lit. ‘a shielding one’)
अर्मिणीम्:
Karma (उपमेय-उपमान सम्बन्धे) / विशेष्य-विशेषणभावे
TypeNoun/Adjective
Rootअर्मिणी (प्रातिपदिक; ‘अर्मन्/अर्म’ से व्युत्पन्न, ‘रक्षा/आवरण/कवच’ अर्थे)
अदीदेत्has shone; blazed
अदीदेत्:
—
TypeVerb
Rootदीद्/दी (धातु; ‘दीप्/दी’ प्रकाशने)
अत्यःsteed; racer (swift one)
अत्यः:
Kartā (अदीदेत् इत्यस्य) / उपमेय
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक)
कविःseer; poet; sage
कविः:
Kartā (अत्यः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
भन्यःresounding; roaring
भन्यः:
Kartā (अत्यः/कविः इत्यस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootभन्य (प्रातिपदिक; ‘भन्/भण्’ धातु-सम्बद्ध ‘ध्वनित/गर्जित’ अर्थे, वैदिक विशेषण)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
अर्वाa horse; steed
अर्वा:
Kartā (उपमान; ‘like a horse/steed’)
TypeNoun
Rootअर्वन्/अर्व (प्रातिपदिक)
सूरःsun; radiant one
सूरः:
Kartā (समनाधिकरण/उपमान) / विशेषण
TypeNoun
Rootसूर (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
रुरुक्वान्shining; radiant
रुरुक्वान्:
Kartā (विशेषण; ‘अत्यः/सूरः’ इत्यस्य)
TypeAdjective (participial)
Rootरुरुक्वांस् (प्रातिपदिक; ‘रुच्/रु’ धातु-सम्बद्ध, ‘दीप्त/प्रकाशमान’ अर्थे; वैदिक -वांस् विशेषण)
छतात्माwhose self is covered/veiled; having a hidden nature
छतात्मा:
Kartā (विशेषण; समनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootछत-आत्मन् (समास; छत ‘आवृत/छन्न’ + आत्मन्)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
