Rig Veda 1.113.17: Mandala 1, Sukta 113, Mantra 17

Sukta 1.113

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)

Devata: Uṣas (with Agni/vahni as inner instrument)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स्यूमना वाच उदियर्ति वह्निः स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.113.17

Transliteration

syū́manā vā́ca úd iyarti váhniḥ stávāno rebhá uṣáso vibhātī́ḥ | adyā́ tád uccha gṛṇaté maghoni asmḗ ā́yur ní didīhi prajā́vat ||

Translation

بامتلاءٍ من القولِ المُلهَم يرتفع لهيبُ الإرادة، مُسبِّحًا للفجراتِ المتلألئاتِ بالترتيل. واليوم أيضًا، أيتها السخيّة، أشرقي للمنشد؛ وأثبتي فينا عُمرًا غنيًّا بـ prajā، نسلٍ مبارك.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्यूमना: kindly-minded, benevolent
• स्यूमना: विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: स्यूमन् (प्रातिपदिक) < सु-मनस् (सु + मनस्)

• वाचः: voices, hymns
• वाचः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• उद्: up, forth
• उद्: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग)

• ईयर्ति: sets in motion, raises
• ईयर्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ईर् (धातु) [ईर्/ईरय्]

• वह्निः: the bearer/impeller; (here) the singer-priest, fire-like carrier
• वह्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)

• स्तवानः: praising
• स्तवानः: कर्तृविशेषणम्
• Type: Participle
• Root: स्तु (धातु) → स्तव (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• रेभः: the singer, praiser
• रेभः: कर्तृ (समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रेभ (प्रातिपदिक)

• उषसः: of Dawn
• उषसः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• विभातीः: shining, radiant
• विभातीः: कर्तृविशेषणम्
• Type: Participle/Adjective
• Root: वि-भा (धातु) → विभाति (कृदन्त/प्रातिपदिक)

• अद्य: today, now
• अद्य: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• तत्: that (this hymn/utterance)
• तत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उच्छ: utter!, speak out!
• उच्छ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) — वैदिक आज्ञार्थे विशेषरूपम् (उच्छ < उच्/वच्-आदेश)

• गृणते: to the one who praises (the singer)
• गृणते: सम्प्रदान
• Type: Verb
• Root: गृ (धातु) / गृण् (स्तुतौ)

• मघोनि: O bountiful one (Dawn)
• मघोनि: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative) / Epithet
• Root: मघोनी (प्रातिपदिक) < मघवन्-स्त्री

• अस्मे: for us, to us
• अस्मे: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• आयुः: life, lifespan
• आयुः: कर्म
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• नि: down, into; firmly
• नि: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग)

• दीदीहि: set/establish; grant firmly (lit. make shine/strengthen)
• दीदीहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) / दी (दीप्तौ) — वैदिके ‘दीदीहि’ (द्विरुक्त-आज्ञार्थः)

• प्रजावत्: with offspring, progeny-endowed
• प्रजावत्: कर्मविशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: प्र-जा (प्रातिपदिक) → प्रजावत्