Rig Veda 1.112.24: Mandala 1, Sukta 112, Mantra 24

Sukta 1.112

Rishi: Ghoṣā Kāksīvatī (traditional)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (closing verses often shift; this verse is commonly scanned as Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

अप्नस्वतीमश्विना वाचमस्मे कृतं नो दस्रा वृषणा मनीषाम् । अद्यूत्येऽवसे नि ह्वये वां वृधे च नो भवतं वाजसातौ ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.112.24

Transliteration

ápnasvatīm aśvinā́ vā́cam asmḗ kṛtáṃ no dasrā vṛṣaṇā manīṣā́m | adyū́tye ávase ní hvaye vāṃ vṛ́dhe ca no bhavataṃ vā́ja-sātau ||

Translation

اجعلا لنا، يا أشفين، قولًا غزيرَ الظَّفَر؛ واصنعا لنا، يا صانعي العجائب (دَسرا)، يا ثورين، فِكرًا قويًّا مُثمِرًا. وللعونِ المتلألئ اليومَ أدعوكما أن تنزلا؛ وكونا لنا قوةً ناميةً في نيلِ الوفرة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अप्नस्वतीम्: wealth-bearing, rich in goods
• अप्नस्वतीम्: कर्म (वाचम् विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अप्नस्वत् (प्रातिपदिक; अप्नस् ‘सम्पत्ति/धन’ + -वत्)

• अश्विना: O Aśvins (dual)
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• वाचम्: speech, utterance
• वाचम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• अस्मे: for us / to us
• अस्मे: सम्प्रदान (प्राप्त्यर्थे ‘to us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• कृतम्: made, fashioned
• कृतम्: विशेषण (वाचम्)
• Type: Participle
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त, भूतकृदन्त/कर्मणि)

• नः: of us / for us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (context: ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• दस्रा: O wondrous/skillful ones
• दस्रा: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक)

• वृषणा: O vigorous/bull-like ones
• वृषणा: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• मनीषाम्: thought, insight, inspired intelligence
• मनीषाम्: कर्म (कृ-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• अद्यूत्ये: in the non-shining (time), in darkness
• अद्यूत्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अद्यूति (प्रातिपदिक; ‘अ-’ + द्युति ‘प्रकाश/दीप्ति’)

• अवसे: for help, for protection
• अवसे: प्रयोजन/सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• नि: down, in; (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• ह्वये: I call/invoke
• ह्वये: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ह्वे/ह्वा (धातु ‘आह्वान’)

• वाम्: you two
• वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• वृधे: for increase, for growth
• वृधे: प्रयोजन/सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वृध् (धातु) → वृधि/वृद्धि (प्रातिपदिक; ‘वृद्धि/वर्धन’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• नः: of us / for us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• भवतम्: be (you two), become
• भवतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• वाजसातौ: in the winning of the prize; in the contest for booty
• वाजसातौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक; वाज ‘प्राइज/strength’ + साति ‘winning’)