Rig Veda 1.109.2: Mandala 1, Sukta 109, Mantra 2

Sukta 1.109

Devata: Indrāgnī

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अश्रवं हि भूरिदावत्तरा वां विजामातुरुत वा घा स्यालात् । अथा सोमस्य प्रयती युवभ्यामिन्द्राग्नी स्तोमं जनयामि नव्यम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.109.2

Transliteration

áśravaṃ hí bhūridā́vattarā vāṃ víjāmātur utá vā ghā syālāt | áthā sómasya práyatī yuvábhyām indrā́gnī stómaṃ janayāmi návyam ||

Translation

فإني قد سمعتُ أنكما—أنتما الاثنان—أوسعُ عطاءً من صِهرٍ، بل حتى من حَموٍّ. فلذلك، مع اندفاعِ سوما إلى الأمام، ولكما أنتما—يا إندرا وأغني—أُنشِئُ ترنيمةً جديدةً، نشيدَ توكيدٍ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अश्रवम्: I heard
• अश्रवम्: क्रिया (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• हि: indeed, for
• हि: सम्बन्ध/हेतु (emphasis/causal particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• भूरिदावत्तराः: more bountiful-giving (more generous)
• भूरिदावत्तराः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: भूरिदावत्तर (प्रातिपदिक; भूरि-दाव-तर)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: सम्बन्ध (of you two)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• विजामातुः: of the son-in-law (vijāmatṛ)
• विजामातुः: सम्बन्ध (genitive: ‘than/among the son-in-law’ context)
• Type: Noun
• Root: विजामातृ (प्रातिपदिक)

• उत: and, also
• उत: समुच्चय (and/also)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• वा: or
• वा: विकल्प (or)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• घ: indeed, surely
• घ: बल/निश्चय (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: घ (निपात)

• स्यालात्: from/than the brother-in-law
• स्यालात्: अपादान (from, than)
• Type: Noun
• Root: स्याल (प्रातिपदिक)

• अथ: then, now
• अथ: क्रम/अनन्तर (then/now)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (निपात)

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध (of Soma)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• प्रयती: the two impulses/efforts (forward-strivings)
• प्रयती: कर्तृ (as subject: ‘the two forward-impulses/efforts’)
• Type: Noun
• Root: प्रयति (प्रातिपदिक)

• युवभ्याम्: for you two / with you two
• युवभ्याम्: सम्प्रदान (for you two) / करण (with you two) संदर्भानुसार
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• इन्द्राग्नी: O Indra and Agni
• इन्द्राग्नी: सम्बोधन (vocative address)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + अग्नि (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)

• स्तोमम्: a hymn of praise
• स्तोमम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• जनयामि: I generate, I produce
• जनयामि: क्रिया (I produce)
• Type: Verb
• Root: जन्/जनी (धातु; causative stem जनय-)

• नव्यम्: new, fresh
• नव्यम्: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)