Atharva Veda 4.17.5 — Kanda 4, Anuvaka 2, Sukta 17, Mantra 5

Sukta 17

Sanskrit (Devanagari)

दौष्व॑प्न्यं॒ दौर्जी॑वित्यं॒ रक्षो॑ अ॒भ्वऽमरा॒य्यः । दु॒र्णाम्नीः॒ सर्वा॑ दु॒र्वाच॒स्ता अ॒स्मन्ना॑शयामसि

IAST Transliteration

daúṣvapnyaṁ daúrjīvit́yaṁ rákṣo abhvá amārā́yyaḥ | durnā́mnīḥ sárvā durvā́cas tā́ asmán nāśayāmasi ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Evil dreaming and evil living, the demon, the monstrous, the death-dealing; all ill-named powers, all evil speeches—these from us we cause to perish.

Translation

سوءُ الحُلم وسوءُ المعيشة، والرَّكْشَس (rakṣas) الشيطانيّ، الهائلُ القاتل؛ وكلُّ القوى سيّئةِ الاسم، وكلُّ الأقوالِ الخبيثة—هذه كلَّها نُهلكها عنّا.

Word by Word

• दौष्वप्न्यम्: evil dream(-effect)
• दौष्वप्न्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दुष्वप्न्य (प्रातिपदिक; दुष्-स्वप्न ‘bad dream’ से) अथवा दुष्+स्वप्न्य

• दौर्जीवित्यम्: ill-living, wretched life(-state)
• दौर्जीवित्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दुर्जीवित्य (प्रातिपदिक; दुष्+जीवित ‘bad life/ill-living’)

• रक्षः: demon, harmful spirit
• रक्षः: Karma
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)

• अभ्वम्: monstrous, dreadful
• अभ्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अभ्व (प्रातिपदिक)

• अमरा॒य्यः: death-dealing / hostile (epithet of the demon)
• अमरा॒य्यः: Karma
• Type: Adjective
• Root: अमराय्य (प्रातिपदिक; ‘अमर’/‘अमर्य’ से; वैदिक विशेषण)

• दुर्णाम्नीः: all ill-named (evil) [things/powers]
• दुर्णाम्नीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: दुर्नाम्नी (प्रातिपदिक; दुष्+नामन् ‘ill-named/evil-named’)

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्व- सर्वा- सर्वम्)

• दुर्वाचः: evil utterances, curses
• दुर्वाचः: Karma
• Type: Noun
• Root: दुर्वाच् (प्रातिपदिक; दुष्+वाच् ‘evil speech/curse’)

• ताः: those (them)
• ताः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• अस्मत्: from us
• अस्मत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• नाशयामसि: we cause to perish, we drive away
• नाशयामसि: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु; नश् = नाशने) → caus. नाशय-

Attribution

Rishi: Atharvanic/Āṅgiras transmission (not specified in excerpt)

Devata: Rakṣoghna-brahman (the protective spell-force); implicitly apāmārga in the rite

Chandas: Anuṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: bhayankara