Devi Upanishad 4: Verse 4

Sanskrit (Devanagari)

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी अहमश्विनावुभौ । अहं सोमं त्वष्टारं पूषणं भगं दधाम्यहम् । विष्णुमुरुक्रमं ब्रह्माणमुत प्रजापतिं दधामि । अहं दधामि द्रविणं हविष्मते सुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते ॥३-६॥

Padapatha (Word Split)

अहम् । पञ्च-भूतानि । अपञ्च-भूतानि । अहम् । अखिलम् । जगत् । वेदः । अहम् । अवेदः । अहम् । विद्या । अहम् । अविद्या । अहम् । अजा । अहम् । अनजा । अहम् । अधः । च । ऊर्ध्वम् । च । तिर्यक् । च । अहम् । अहम् । रुद्रेभिः । वसुभिः । च । चरामि । अहम् । आदित्यैः । उत । विश्व-देवैः । अहम् । मित्रा-वरुणौ । उभौ । बिभर्मि । अहम् । इन्द्र-अग्नी । अहम् । अश्विनौ । उभौ । अहम् । अहम् । सोमम् । त्वष्टारम् । पूषणम् । भगम् । दधामि । अहम् । विष्णुम् । उरु-क्रमम् । ब्रह्माणम् । उत । प्रजापतिम् । दधामि । अहम् । अहम् । दधामि । द्रविणम् । हविष्मते । सु-प्राव्ये । यजमानाय । सुन्वते ।

Recitation with translationDevi Upanishad 4

IAST Transliteration

ahaṃ pañcabhūtāny apañcabhūtāni | aham akhilaṃ jagat | vedo’ham avedo’ham | vidyāham avidyāham | ajāham anajāham | adhaś cordhvaṃ ca tiryak cāham | ahaṃ rudrebhir vasubhiś carāmy aham ādityair uta viśvadevaiḥ | ahaṃ mitrāvaruṇāv ubhau bibharmy aham indrāgnī aham aśvināv ubhau | ahaṃ somaṃ tvaṣṭāraṃ pūṣaṇaṃ bhagaṃ dadhāmy aham | viṣṇum urukramaṃ brahmāṇam uta prajāpatiṃ dadhāmi | ahaṃ dadhāmi draviṇaṃ haviṣmate suprāvye yajamānāya sunvate ||3–6||

Translation

我即五大元素，亦即非五大之所是。我即一切宇宙。我即吠陀，亦即非吠陀。我即明智，亦即无明。我即不生，亦即所谓“非不生”。我在下、在上，亦横遍十方。我与鲁陀罗众、与伐苏众同行；与阿底提耶众及一切天众（毗湿婆提婆）同行。我扶持密多罗与伐楼那；我即因陀罗与阿耆尼；我即双阿湿毗那。我安立苏摩、工匠神特瓦什特里、普善与福德神婆伽。我安立广步的毗湿奴、梵天以及生主波阇波提。我赐予财富于献供者，赐予受护持的祭主——那压榨苏摩者。

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

I am the five great elements and I am that which is not the five elements. I am the entire universe. I am the Veda and I am the non-Veda. I am knowledge and I am ignorance. I am the unborn and I am the not-unborn. I am below, above, and also across (in all directions). I move with the Rudras and the Vasus; (I move) with the Ādityas and also with the Viśvadevas. I uphold both Mitra and Varuṇa; I am Indra and Agni; I am both Aśvins. I place (establish) Soma, Tvaṣṭṛ, Pūṣan, and Bhaga. I place Viṣṇu of wide stride, and Brahmā, and also Prajāpati. I bestow wealth upon the offerer of oblation, upon the well-protected sacrificer who presses (the Soma).

Verse Context

• Brahman as Devī (non-dual identity; immanence and transcendence)
• Mahavakya: Aligns with ‘ahaṃ brahmāsmi’ (Bṛhadāraṇyaka 1.4.10) through explicit ‘ahaṃ’ identity-claims; also resonates with ‘sarvaṃ khalv idaṃ brahma’ (Chāndogya 3.14.1) in its all-pervasiveness.
• Atharva
• Chandas: Mixed/irregular; largely Vedic-style prose with Ṛgvedic mantraic segments (echoing Devīsūkta, Ṛgveda 10.125).