Adhyaya 111

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पुष्करारण्यमुत्तमम् । तस्मादीशानकोणस्थं धनुषां षष्टिभिः स्थितम्

Īśvara phán: “Rồi đó, hỡi Đại Nữ Thần, hãy đi đến khu rừng Puṣkara tối thắng. Từ nơi ấy, về hướng Đông Bắc, cách sáu mươi tầm cung, nơi ấy tọa lạc.”

Verse 2

तत्र कुण्डं महादेवि ह्यष्टपुष्करसंज्ञितम् । सर्व पापहरं देवि दुष्प्राप्यमकृतात्मभिः

Tại đó, hỡi Đại Nữ Thần, có một hồ thiêng mang danh “Aṣṭapuṣkara”. Ôi Nữ Thần, hồ ấy trừ diệt mọi tội lỗi, nhưng kẻ tâm hạnh không điều phục thì khó được đến gần.

Verse 3

तत्र कुण्डसमीपे तु पुरा रामेशधीमता । स्थापितं तन्महालिङ्गं रामेश्वर इति स्मृतम्

Tại đó, gần hồ thiêng, thuở xưa bậc trí Rāmeśa đã an lập Đại Liṅga ấy; và được ghi nhớ với danh hiệu “Rāmeśvara”.

Verse 4

तस्य पूजनमात्रेण मुच्यते ब्रह्महत्यया

Chỉ cần lễ bái (Liṅga Rāmeśvara) ấy thôi, người ta liền được giải thoát khỏi tội brahmahatyā—tội cực trọng là sát hại một brāhmaṇa.

Verse 5

श्रीदेव्युवाच । भगवन्विस्तराद्ब्रूहि रामेश्वरसमुद्भवम् । कथं तत्रागमद्रामः ससीतश्च सलक्ष्मणः

Nữ Thần thưa: “Bạch Thế Tôn, xin Ngài nói tường tận về nguồn gốc của Rāmeśvara. Vì sao Rāma đã đến nơi ấy, cùng với Sītā và Lakṣmaṇa?”

Verse 6

कथं प्रतिष्ठितं लिङ्गं पुष्करे पापतस्करे । एतद्विस्तरतो ब्रूहि फलं माहात्म्यसंयुतम्

Liṅga đã được an vị tại Puṣkara—“kẻ cướp tội lỗi”—bằng cách nào? Xin hãy thuật rõ ràng, cùng với các quả phúc, được thấm nhuần uy lực linh thiêng của thánh tích ấy.

Verse 7

ईश्वर उवाच । चतुर्विंशयुगे रामो वसिष्ठेन पुरोधसा । पुरा रावणनाशार्थं जज्ञे दशरथात्मजः

Īśvara phán: “Trong thời đại thứ hai mươi bốn, Rāma—con của Daśaratha—đã giáng sinh, với Vasiṣṭha làm quốc sư, nhằm tiêu diệt Rāvaṇa.”

Verse 8

ततः कालान्तरे देवि ऋषिशापान्महातपाः । ययौ दाशरथी रामः ससीतः सहलक्ष्मणः

Rồi sau một thời gian, hỡi Nữ Thần, do lời nguyền của một bậc hiền thánh, Rāma đại khổ hạnh—con của Daśaratha—đã lên đường cùng Sītā và Lakṣmaṇa.

Verse 9

वनवासाय निष्क्रांतो दिव्यैर्ब्रह्मर्षिभिर्वृतः । ततो यात्राप्रसंगेन प्रभासं क्षेत्रमागतः

Khởi hành để sống đời rừng núi, được các brahmarṣi rực sáng vây quanh, rồi nhân dịp hành hương, Ngài đã đến thánh địa Prabhāsa.

Verse 10

तं देशं तु समासाद्य सुश्रांतो निषसाद ह । अस्तं गते ततः सूर्ये पर्णान्यास्तीर्य भूतले

Đến nơi ấy, Ngài ngồi xuống, mệt mỏi rã rời; rồi khi mặt trời đã lặn, Ngài trải lá trên mặt đất để nghỉ ngơi.

Verse 11

सुष्वापाथ निशाशेषे ददृशे पितरं स्वकम् । स्वप्ने दशरथं देवि सौम्यरूपं महाप्रभम्

Khi đêm gần tàn, chàng thiếp đi và trong mộng thấy chính phụ vương mình—vua Daśaratha—hỡi Nữ Thần, với dung mạo hiền hòa và rực sáng bởi uy quang lớn lao.

Verse 12

प्रातरुत्थाय तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् । यथा दशरथः स्वप्ने दृष्टस्तेन महात्मना

Sáng ra, người ấy thức dậy và thuật lại mọi điều cho các vị Bà-la-môn—rằng bậc đại tâm ấy đã thấy vua Daśaratha trong mộng như thế nào.

Verse 13

ब्राह्मणा ऊचुः । वृद्धिकामाश्च पितरो वरदास्तव राघव । दर्शनं हि प्रयच्छंति स्वप्नान्ते हि स्ववंशजे

Các vị Bà-la-môn nói: “Hỡi Rāghava, các Pitṛ (tổ tiên) của ngài, mong phúc lợi và sự hưng thịnh cho dòng tộc, lại là bậc ban ân; quả thật các ngài ban cho sự được thấy—hiện đến vào cuối giấc mộng—cho người sinh trong chính huyết thống của mình.”

Verse 14

एतत्तीर्थं महापुण्यं सुगुप्तं शार्ङ्गधन्वनः । पुष्करेति समाख्यातं श्राद्धमत्र प्रदीयताम्

“Tīrtha này vô cùng công đức, được Đấng mang cung Śārṅga (Viṣṇu) gìn giữ kín đáo. Nơi đây được xưng là ‘Puṣkara’; vì vậy hãy cử hành lễ Śrāddha tại đây.”

Verse 15

नूनं दशरथो राजा तीर्थे चास्मिन्समीहते । त्वया दत्तं शुभं पिण्डं ततः स दर्शनं गतः

“Quả thật vua Daśaratha đang cầu lợi ích tại chính tīrtha này. Vì ngài đã dâng piṇḍa cát tường, nên người đã được hiển hiện và đến cho ngài thấy.”

Verse 16

ईश्वर उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा रामो राजीवलोचनः । निमंत्रयामास तदा श्राद्धार्हान्ब्राह्मणाञ्छुभान्

Đấng Íśvara phán: Nghe lời họ, Rāma mắt như hoa sen liền thỉnh mời các Bà-la-môn cát tường, những vị xứng đáng được tôn kính trong nghi lễ Śrāddha.

Verse 17

अब्रवील्लक्ष्मणं पार्श्वे स्थितं विनतकंधरम् । फलार्थं व्रज सौमित्रे श्राद्धार्थं त्वरयाऽन्वितः

Ngài bảo Lakṣmaṇa đứng bên, cúi đầu cung kính: “Hỡi Saumitre, hãy đi kiếm trái cây cho lễ Śrāddha—mau lên.”

Verse 18

स तथेति प्रतिज्ञाय जगाम रघुनंदनः । आनयामास शीघ्रं स फलानि विविधानि च

Vâng lời: “Xin như vậy,” chàng liền đi; và vị Raghunandana ấy mau chóng mang về đủ thứ trái cây.

Verse 19

बिल्वानि च कपित्थानि तिन्दुकानि च भूरिशः । बदराणि करीराणि करमर्दानि च प्रिये

Rất nhiều quả bilva, kapittha và tinduka; lại có cả badara (táo jujube), karīra và karamarda nữa, hỡi người yêu dấu.

Verse 20

चिर्भटानि परूषाणि मातुलिंगानि वै तथा । नालिकेराणि शुभ्राणि इंगुदीसंभवानि च

Lại có quả cirbhaṭa và parūṣa, cùng với mātuliṅga; dừa trắng nữa, và cả những quả sinh từ cây iṅgudī.

Verse 21

अथैतानि पपाचाशु सीता जनकनंदिनी । ततस्तु कुतपे काले स्नात्वा वल्कलभृच्छुचिः

Bấy giờ Sītā, ái nữ của vua Janaka, mau chóng nấu chín các món ấy. Rồi đến đúng thời kutapa, nàng tắm gội thanh tịnh, khoác y phục bằng vỏ cây, chuẩn bị cho nghi lễ.

Verse 22

ब्राह्मणानानयामास श्राद्धार्हान्द्विजसत्तमान् । गालवो देवलो रैभ्यो यवक्रीतोऽथ पर्वतः

Ngài cho mời những bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, các Bà-la-môn xứng đáng được tôn kính trong lễ Śrāddha: Gālava, Devala, Raibhya, Yavakrīta, và cả Parvata.

Verse 23

भरद्वाजो वसिष्ठश्च जावालिर्गौतमो भृगुः । एते चान्ये च बहवो ब्राह्मणा वेदपारगाः

Bharadvāja, Vasiṣṭha, Jāvāli, Gautama, Bhṛgu; cùng nhiều Bà-la-môn khác, những bậc thông suốt Veda, đều hiện diện nơi ấy.

Verse 24

श्राद्धार्थं तस्य संप्राप्ता रामस्याक्लिष्टकर्मणः । एतस्मिन्नेव काले तु रामः सीतामभाषत

Họ đến đó để cử hành lễ Śrāddha cho Rāma, bậc có hành nghiệp không mỏi mệt và không tì vết. Ngay lúc ấy, Rāma cất lời với Sītā.

Verse 25

एहि वैदेहि विप्राणां देहि पादावनेजनम् । एतच्छ्रुत्वाऽथ सा सीता प्रविष्टा वृक्षमध्यतः

“Hãy đến, hỡi Vaidehī; hãy dâng nước rửa chân cho các Bà-la-môn.” Nghe vậy, Sītā liền bước vào giữa rặng cây.

Verse 26

गुल्मैराच्छाद्य चात्मानं रामस्यादर्शने स्थिता । मुहुर्मुहुर्यदा रामः सीतासीतामभाषत

Nàng ẩn mình trong bụi rậm, đứng ngoài tầm mắt của Rāma. Hết lần này đến lần khác, Rāma gọi vang: “Sītā! Sītā!”

Verse 27

ज्ञात्वा तां लक्ष्मणो नष्टां कोपाविष्टं च राघवम् । स्वयमेव तदा चक्रे ब्राह्मणार्ह प्रतिक्रियाम्

Biết nàng đã mất dạng và thấy Rāghava bị cơn giận chi phối, Lakṣmaṇa liền tự mình cử hành các nghi thức đúng pháp, xứng đáng dâng lên các brāhmaṇa.

Verse 28

अथ भुक्तेषु विप्रेषु कृत पिंडप्रदानके । आगता जानकी सीता यत्र रामो व्यवस्थितः

Rồi khi các brāhmaṇa đã thọ thực và lễ dâng piṇḍa đã hoàn mãn, Jānakī Sītā đến nơi Rāma đang ngự tọa.

Verse 29

तां दृष्ट्वा परुषैर्वाक्यैर्भर्त्सयामास राघवः । धिग्धिक्पापे द्विजांस्त्यक्त्वा पितृकृत्यमहोदयम् । क्व गताऽसि च मां हित्वा श्राद्धकाले ह्युपस्थिते

Thấy nàng, Rāghava quở trách bằng lời nghiêm khắc: “Hỡi kẻ tội lỗi, thật đáng hổ thẹn! Bỏ mặc các brāhmaṇa và đại sự cát tường dâng lên tổ tiên—ngươi đã đi đâu, bỏ ta lại, đúng lúc kỳ śrāddha đã đến?”

Verse 30

ईश्वर उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भयभीता च जानकी

Īśvara phán: Nghe những lời ấy của chàng, Jānakī bỗng run sợ.

Verse 31

कृताञ्जलिपुटा भूत्वा वेपमाना ह्यभाषत । मा कोपं कुरु कल्याण मा मां निर्भर्त्सय प्रभो

Chắp tay cung kính, run rẩy, nàng thưa: “Xin đừng giận, bậc hiền thiện; xin đừng quở trách con, lạy Chúa tể.”

Verse 32

शृणु यस्माद्विभोऽन्यत्र गता त्यक्त्वा तवान्तिकम् । दृष्टस्तत्र पिता मेऽद्य तथा चैव पितामहः

“Xin nghe đây, bậc đại hùng: con đã đi nơi khác, rời bên Ngài, vì hôm nay tại đó con thấy cha con—và cả ông nội con nữa.”

Verse 33

तस्य पूर्वतरश्चापि तथा मातामहादयः । अंगेषु ब्राह्मणेन्द्राणामाक्रान्तास्ते पृथक्पृथक्

Cả những bậc tổ tiên xa hơn của người ấy nữa—các ông và những vị khác—mỗi vị riêng rẽ đã nhập chiếm các chi thể của những bậc Bà-la-môn tối thượng đang hành lễ.

Verse 34

ततो लज्जा समभवत्तत्र मे रघुनन्दन । पित्रा तत्र महाबाहो मनोज्ञानि शुभानि च

Bấy giờ, ô niềm vui của dòng Raghu, lòng hổ thẹn khởi lên trong con tại đó. Và cũng tại đó, ô bậc dũng mãnh, cha con đã sắp đặt những điều êm đẹp và cát tường.

Verse 35

तत्र पुष्करसान्निध्ये दक्षिणे धनुषां त्रये । लिंगं प्रतिष्ठयामास रामेश्वरमिति श्रुतम्

Tại đó, gần Puṣkara, ở phía nam cách ba tầm cung, người đã an vị một Liṅga, được truyền nghe với danh hiệu “Rāmeśvara”.

Verse 36

भक्ष्याणि भक्षितान्येव यानि वै गुणवन्ति च । स कथं सुकषायाणि क्षाराणि कटुकानि च । भक्षयिष्यति राजेन्द्र ततो मे दुःखमाविशत्

“Người ấy quả đã ăn những món lành mạnh, tốt đẹp. Vậy làm sao người ấy lại ăn được thức ăn chát, mặn kiềm và cay nồng?” Tâu Đại vương, vì thế nỗi sầu khổ tràn vào lòng tôi.

Verse 37

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा विस्मितो राघवोऽभवत् । विशेषेण ददौ तस्मिञ्छ्राद्धं तीर्थे तु पुष्करे

Nghe lời nàng, Rāghava vô cùng kinh ngạc. Tại thánh địa Puṣkara tīrtha, ngài cử hành lễ śrāddha với sự chăm chút đặc biệt và trang nghiêm.

Verse 39

यस्तं पूजयते भक्त्या गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । स प्राप्नोति परं स्थानं य्रत्र देवो जनार्दनः

Ai thờ phụng Ngài với lòng sùng kính—dâng hương thơm, hoa và các lễ vật khác theo đúng nghi thứ—sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng, nơi Đức Janārdana ngự trị.

Verse 40

किमत्र बहुनोक्तेन द्वादश्यां यत्प्रदापयेत् । न तत्र परिसंख्यानं त्रिषु लोकेषु विद्यते

Cần gì nói nhiều nữa? Bất cứ vật gì khiến được bố thí vào ngày Dvādaśī, công đức ấy không thể đo đếm, dù khắp ba cõi.

Verse 41

शुक्रांगारकसंयुक्ता चतुर्थी या भवेत्क्वचित् । षष्ठी वात्र वरारोहे तत्र श्राद्धे महत्फलम्

Nếu có khi ngày Caturthī trùng với thứ Sáu và thứ Ba, hoặc nếu tại đây là ngày Ṣaṣṭhī, hỡi người đẹp—thì lễ śrāddha cử hành khi ấy sẽ cho quả báo lớn lao.

Verse 42

यावद्द्वादशवर्षाणि पितरश्च पितामहाः । तर्पिता नान्यमिच्छन्ति पुष्करे स्वकुलोद्भवे

Trong suốt mười hai năm, các bậc cha ông và tổ phụ—khi đã được làm tarpaṇa (lễ hiến nước) mà thỏa mãn—không còn mong cầu điều gì khác, nếu nghi lễ ấy được người cùng dòng tộc thực hiện tại Puṣkara.

Verse 43

तत्र यो वाजिनं दद्यात्सम्यग्भक्तिसमन्वितः । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

Ai tại đó mà hiến tặng một con ngựa với lòng sùng kính chân thành, người ấy sẽ đạt được công đức như quả báo của đại tế Aśvamedha.

Verse 44

इति ते कथितं सम्यङ्माहात्म्यं पापनाशनम् । रामेश्वरस्य देवस्य पुष्करस्य च भामिनि

Vì thế, hỡi giai nhân, ta đã thuật lại đúng đắn cho nàng về māhātmya—sự vĩ đại diệt trừ tội lỗi—của Thần Chủ Rāmeśvara, và cả của Puṣkara nữa.

Verse 111

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्करमाहात्म्ये रामेश्वरक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनामैकादशोत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn câu—quyển thứ bảy Prabhāsa-khaṇḍa, phần thứ nhất Prabhāsa-kṣetra-māhātmya, trong Puṣkara-māhātmya, chương thứ một trăm mười một mang tên “Mô tả sự vĩ đại của thánh địa Rāmeśvara.”