Adhyaya 16

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं पापप्रणाशनम् । मणिकर्णिकसंज्ञं तु सर्वलोकेषु विश्रुतम्

Pulastya nói: Bấy giờ, hỡi bậc vương tối thượng, hãy đến thánh địa diệt tội mang danh Maṇikarṇikā, lừng danh khắp mọi cõi.

Verse 2

यत्र सिद्धिं गता राजन्वालखिल्या महर्षयः । तैस्तत्र निर्मितं कुण्डं सुरम्यं गिरि गह्वरे

Tâu Đại vương, chính tại đó các đại hiền Vālakhilya đã đạt thành tựu (siddhi). Và tại đó, trong một hõm núi, các ngài đã tạo dựng một hồ thiêng rực rỡ, mỹ lệ.

Verse 3

तेषां तत्रोपविष्टानां मुनीनां भावितात्मनाम् । महाश्चर्यमभूत्तत्र तत्त्वं शृणु नराधिप

Khi các bậc Muni, tự chế và tu dưỡng nội tâm, đang an tọa nơi ấy, thì một điều kỳ diệu lớn lao đã xảy ra. Xin hãy lắng nghe, hỡi bậc chúa tể loài người, về chân tướng của sự việc.

Verse 4

किरातवनिता काचिन्नाम्ना च मणिकर्णिका । अतिकृष्णा विरूपाक्षी कराला भीषणाकृतिः

Có một người đàn bà Kirāta tên là Maṇikarṇikā: da rất đen, mắt dị dạng, thân hình gầy guộc, dung mạo ghê rợn.

Verse 5

तृषार्त्ता तत्र संप्राप्ता मध्यंदिनगते रवौ । ग्रस्ते च राहुणा सूर्ये प्रविष्टा सलिले तु सा

Bị cơn khát hành hạ, nàng đến đó đúng lúc mặt trời đứng bóng giữa trưa; và khi mặt trời bị Rāhu nuốt chửng (nhật thực), nàng bước xuống nước.

Verse 6

एतस्मिन्नेव काले तु दिव्यरूपवपुर्धरा । मुनीनां पश्यतां चैव विनिष्क्रांता सुमध्यमा

Ngay đúng lúc ấy, một người nữ mang thân tướng và dung mạo thần diệu, eo thon, đã hiện ra, trong khi các bậc Muni đang chứng kiến.

Verse 7

अथ तस्याः पतिः प्राप्तस्तदन्वेषणतत्परः । पप्रच्छ तां वरारोहां पत्न्या दुःखेन दुःखितः

Rồi chồng nàng đến, chuyên tâm tìm kiếm; đau khổ vì nỗi khổ của vợ, ông hỏi người nữ có dáng vẻ cao quý ấy.

Verse 8

मम भार्यात्र संप्राप्ता यदि दृष्टा सुमध्यमे । शीघ्रं वद वरारोहे बालकोऽयं तदुद्भवः

Nếu nàng đã thấy vợ ta đến đây, hỡi người thắt lưng thon, xin hãy nói mau, hỡi phu nhân cao quý. Đứa trẻ này do nàng ấy sinh ra.

Verse 9

तृषार्त्तश्च क्षुधाविष्टो रुदते च मुहुर्मुहुः । दृष्टा चेत्कथ्यतां सुभ्रूर्विनाऽयं तां मरिष्यति

Nó bị hành hạ vì khát và bị đói bủa vây, lại cứ khóc mãi không thôi. Nếu nàng đã thấy nàng ấy, hỡi người mày ngài, xin nói cho ta—không có nàng ấy, nó sẽ chết.

Verse 10

स्त्र्युवाच । साऽहं ते दयिता कान्त तीर्थस्यास्य प्रभावतः । दिव्यरूपमिदं प्राप्ता देवैरपि सुदुर्लभम्

Người phụ nữ nói: “Phu quân yêu dấu, chính thiếp—người thương của chàng—nhờ uy lực của thánh địa tīrtha này mà đạt được dung mạo thần diệu, một cảnh giới ngay cả chư thiên cũng khó bề chứng đắc.”

Verse 11

त्वं चापि सलिले ह्यस्मिन्कुरु स्नानं त्वरान्वितः । प्राप्स्यसि त्वं परं रूपं यथा प्राप्तं मयाऽनघ

“Chàng cũng vậy, ngay trong dòng nước này, hãy mau làm lễ tắm thiêng. Hỡi người vô tội, chàng sẽ đạt được dung mạo tối thượng, như thiếp đã đạt.”

Verse 12

अथासौ सह पुत्रेण प्रविष्टस्तत्र निर्झरे । विमुक्ते भास्करे राजन्विरूपश्चाभवत्पुनः

Rồi ông cùng con trai bước vào mạch suối thác ấy. Nhưng khi ảnh hưởng của mặt trời đã dứt, tâu Đại vương, ông lại trở nên dị dạng như trước.

Verse 13

दुःखेन मृत्युमापन्नस्तस्मिन्नेव जलाशये । अथ सा भर्तृशोकाच्च मरणे कृतनिश्चया

Bị nỗi sầu khổ vùi lấp, chàng đã gặp cái chết ngay trong hồ nước ấy. Rồi nàng, đau đớn vì tang chồng, quyết chí cũng đi vào cõi chết.

Verse 14

चितिं कृत्वा समं तेन ज्वालयामास पावकम् । अथ ते मुनयो दृष्ट्वा तथाशीलां शुभांगनाम्

Dựng giàn hỏa táng ngang bằng với của chàng, nàng châm lửa thiêu. Bấy giờ các bậc hiền triết, thấy người phụ nữ đức hạnh, tướng mạo cát tường và hạnh nguyện kiên định như thế, liền nhìn theo với nỗi lo ngại.

Verse 15

कृपया परयाविष्टास्तामूचुर्विस्मयान्विताः । सर्वे तस्याश्च संदृष्ट्वा साहसं च नृपोत्तम

Tràn đầy lòng từ mẫn sâu xa và kinh ngạc, các vị ấy cất lời với nàng. Ôi bậc vương thượng, tất cả, khi chứng kiến sự quả cảm trong quyết tâm của nàng, đều xúc động.

Verse 16

ऋषय ऊचुः । दिव्यरूपं त्वया प्राप्तं देवैरपि सुदुर्लभम् । कस्मादेनं सुपाप्मानमनुगच्छसि भामिनि

Các bậc hiền triết nói: “Nàng đã đạt được thân tướng thần diệu, điều ngay cả chư thiên cũng khó được. Cớ sao, hỡi người nữ nồng nhiệt, nàng lại theo kẻ tội lỗi nặng nề này?”

Verse 17

स्त्र्युवाच । पतिव्रताहं विप्रेन्द्राः सदा भर्तृपरायणा । किं रूपेण करिष्यामि विना पत्या निजेन च

Người phụ nữ thưa: “Bạch các bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, thiếp là người pativratā, luôn một lòng nương tựa nơi phu quân. Nếu không có chính người chồng của mình, thì mọi hình tướng nào thiếp giữ lấy để làm gì?”

Verse 18

विरूपो वा सुरूपो वा दरिद्रो वा धनाधिपः । स्त्रीणामेकः पतिर्भर्त्ता गतिर्नान्या जगत्त्रये

Dù chồng xấu hay đẹp, dù nghèo hay giàu: đối với người nữ, chỉ có người chồng là bậc chủ và nơi nương tựa—trong ba cõi không có con đường nào khác.

Verse 19

बालकोऽयं मुनिश्रेष्ठा भवच्छरणमागतः । अहं कान्तेन संयुक्ता प्रविशामि हुताशनम्

Bạch các bậc đại hiền, đứa trẻ này đã đến nương tựa dưới chân các ngài. Còn tôi, kết hợp cùng người chồng yêu dấu, sẽ bước vào ngọn lửa tế.

Verse 20

पुलस्त्य उवाच । अथ ते मुनयः सर्वे ज्ञात्वा तस्याः सुनिश्चयम् । कृपया परयाविष्टाः संवीक्ष्य च परस्परम्

Pulastya nói: Bấy giờ, tất cả các bậc hiền triết, hiểu rõ quyết tâm kiên cố của nàng, đều tràn đầy lòng đại bi; họ nhìn nhau rồi cùng bàn bạc.

Verse 21

ततो जीवापयामासुस्तत्पतिं ते मुनीश्वराः । सद्रूपेण समायुक्तं दिव्य लक्षणलक्षितम्

Rồi các bậc thánh hiền ấy khiến chồng nàng sống lại, ban cho một dung mạo cao quý, mang những dấu hiệu thiêng và các tướng mạo cát tường.

Verse 22

एतस्मिन्नेव कालं तु विमानं मनसेप्सितम् । देवकन्यासमाकीर्णं सद्यस्तत्र समागतम्

Ngay lúc ấy, một cỗ thiên xa như ý hiện đến tức thì, đầy ắp các thiên nữ.

Verse 23

अथ तौ दंपती तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । पुरतः प्रणिपत्याथ प्रस्थितौ त्रिदिवं प्रति

Bấy giờ đôi vợ chồng ấy cúi mình đảnh lễ trước các bậc Muni tâm đã viên mãn, rồi liền lên đường hướng về cõi Tridiva, thế giới chư thiên.

Verse 24

अथ तैर्मुनिभिः प्रोक्ता सा नारी मणिकर्णिका । वरं वरय कल्याणि सर्वे तुष्टा वयं तव

Rồi các vị Muni nói với người nữ ấy, Maṇikarṇikā: “Hỡi người cát tường, hãy chọn một ân phúc. Chúng ta đều hoan hỷ với nàng.”

Verse 25

पतिव्रतत्वेन तुष्टाः सत्येन च विशेषतः । नास्माकं दर्शनं व्यर्थं जायते च कथंचन

“Chúng ta hoan hỷ vì nàng giữ hạnh pativratā, một lòng với phu quân, và nhất là vì sự chân thật của nàng. Sự được thấy và nhận phúc lành từ chúng ta chẳng bao giờ là vô ích.”

Verse 26

मणिकर्णिकोवाच । यदि मां मुनयस्तुष्टाः प्रयच्छथ वरं मुदा । यदत्रास्ति महालिंगं मन्नाम्ना तद्भविष्यति

Maṇikarṇikā thưa: “Nếu các bậc Muni hoan hỷ với con và vui lòng ban một ân phúc, thì xin cho Đại Liṅga nơi đây được xưng danh theo tên của con.”

Verse 27

एतदेव ममाभीष्टं नान्यदस्ति प्रयोजनम् । सर्वेषां च प्रसादेन स्वर्गं गच्छामि सांप्रतम्

“Đó là điều duy nhất con hằng ấp ủ; con không còn mục cầu nào khác. Nhờ ân sủng của tất cả chư vị, nay con đi về cõi trời.”

Verse 28

ऋषय ऊचुः । एवं भवतु ते ख्यातिस्तीर्थलिंगे वरानने । तव नामान्वितं जातं तीर्थं वै मणिकर्णिका

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Xin được như vậy—hỡi người dung nhan mỹ lệ! Nguyện danh tiếng của nàng trường tồn nhờ tīrtha và liṅga này. Quả thật đã phát sinh một bến thánh mang tên nàng: Maṇikarṇikā.”

Verse 29

पुलस्त्य उवाच । भर्त्रा सह दिवं प्राप्ता पुत्रेणैव समन्विता । वालखिल्यास्तपोनिष्ठा विशेषात्तत्र संस्थिताः

Pulastya nói: Nàng đã lên cõi trời cùng với phu quân, lại có con trai đi theo. Tại đó, nàng an trú một cách đặc biệt giữa các hiền sĩ Vālakhilya, những vị kiên định trong khổ hạnh.

Verse 30

तत्र सूर्यग्रहे प्राप्ते स्नानदानादिकाः क्रियाः । यः करोति फलं तस्य कुरुक्षेत्र समं भवेत्

Khi tại đó xảy ra nhật thực, ai thực hành các việc như tắm gội thiêng, bố thí và các nghi lễ liên hệ—công đức của người ấy sẽ ngang bằng công đức đạt được tại Kurukṣetra.

Verse 31

यं यं काममभिध्याय स्नानं तत्र करोति यः । तं तं प्राप्नोति राजेन्द्र सम्यग्ध्यानसमन्वितः

Hỡi bậc vương tối thượng, người nào khởi niệm điều mong cầu nào rồi tắm tại đó với chánh niệm và định tâm đúng đắn—người ấy sẽ đạt được chính điều ước ấy.

Verse 32

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । तीर्थे दानं यथाशक्त्या देवर्षिपितृतर्पणम्

Vì thế, hãy dốc mọi nỗ lực để tắm tại đó; và tại tīrtha ấy, hãy bố thí tùy theo khả năng, cùng dâng lễ tarpaṇa (rưới nước cúng) lên chư thiên, các hiền sĩ và tổ tiên.