Adhyaya 9

Verse 1

। सूत उवाच । अथ शक्रः समाहूय प्रोचे संवर्तकानिलम् । हाटकेश्वरजेक्षेत्रे महान्नागबिलोऽस्ति वै

Sūta nói: Bấy giờ Śakra (Indra) triệu gọi gió Saṃvartaka và phán: “Trong thánh địa của Hāṭakeśvara quả thật có một hang rắn lớn, gọi là Nāga-bila.”

Verse 2

तं पूरय ममादेशाद्द्रुतं गत्वाऽभिपांसुभिः । येन न स्याद्गतिस्तत्र कस्यचिन्मृत्युधर्मिणः

“Theo lệnh ta, hãy mau đi và lấp hang ấy bằng cát, để không một phàm nhân nào—kẻ chịu luật tử vong—có thể tìm được lối vào nơi đó.”

Verse 3

वायुरुवाच । तवादेशान्मया पूर्वं पूरितो विवरो यदा । लिंगोद्भवस्तदा शापः प्रदत्तो मे पुरारिणा

Vāyu nói: “Trước đây, theo lệnh của ngài, ta đã lấp khe ấy rồi. Nhưng vào lúc Liṅga hiển lộ, kẻ thù của bọn Tripura (Śiva) đã ban lời nguyền lên ta.”

Verse 4

यस्माल्लिंगं ममैतद्वै त्वया पांसुभिरावृतम् । तस्मात्समानधर्मा त्वं गन्धवाहो भविष्यसि

Vì Liṅga của ta đã bị ngươi lấy cát phủ lên, nên từ nay ngươi sẽ mang bản tính tương đồng—trở thành kẻ mang mùi (gandha-vāha).

Verse 5

यद्वत्कर्पूरजं गन्धं समग्रं त्वं हि वक्ष्यसि । अमेध्यसंभवं तद्वन्मम वाक्यादसंशयम्

Như ngươi mang trọn vẹn hương thơm sinh từ long não, thì cũng vậy—do lời ta, không nghi ngờ—ngươi sẽ mang những mùi phát sinh từ sự ô uế.

Verse 6

तस्मात्कुरु प्रसादं मे विदित्वैतत्सुरेश्वर । कृत्येऽस्मिन्स्म र्यतामन्यस्त्रिपुरारेर्बिभेम्यहम्

Vì thế, hỡi Đấng Chúa tể chư thiên, xin thương ban ân, khi đã biết điều này. Trong việc này, xin hãy cử người khác, bởi ta sợ Tripurāri (Śiva).

Verse 7

ततः संचिंतयामास पूरणं त्रिदशाधिपः । तस्य नागबिलस्यैव नैव किंचिदवैक्षत

Bấy giờ, chúa tể ba mươi vị thần (Indra) suy nghĩ cách lấp đầy nó; nhưng đối với chính Nāga-bila ấy, ngài chẳng thấy một phương kế nào.

Verse 8

ततस्तं प्राह देवेज्यःस्वय मेव शतक्रतुम् । कस्मात्त्वं व्याकुलीभूतः कृत्येऽस्मिंस्त्रिदशाधिप

Khi ấy Deveśya (Bṛhaspati) tự mình nói với Śatakratu (Indra): “Vì sao ngài bối rối trong việc này, hỡi chúa tể chư thiên?”

Verse 9

अस्ति पर्वतमुख्योऽत्र नाम्ना ख्यातो हिमालयः । तस्य पुत्रत्रयं जातं तच्च शक्र शृणुष्व मे

Tại đây có ngọn núi bậc nhất, lừng danh với tên Hi-mã-lạp-sơn. Ngài sinh ra ba người con trai—hãy nghe ta nói, hỡi Śakra.

Verse 10

मैनाकः प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो नंदिवर्धनः । रक्तशृंगस्तृतीयस्तु पर्वतः परिकीर्तितः

Người con thứ nhất được gọi là Maināka; người thứ hai là Nandivardhana; còn ngọn núi thứ ba được tôn xưng là Raktśṛṅga (Đỉnh Đỏ).

Verse 11

स मैनाकः समुद्रांतः प्रविष्टः शक्र ते भयात् । पक्षाभ्यां सहितोऽद्यापि स तत्रैव व्यवस्थितः

Vì sợ ngài, hỡi Śakra, núi Maināka đã lặn vào tận đáy biển. Cho đến hôm nay, vẫn mang đôi cánh, ngài ấy còn an trụ ngay tại đó.

Verse 12

नंदिवर्धन इत्येष द्वितीयः परिकीर्तितः । वसिष्ठाश्रमजो रन्ध्रस्ते न कृत्स्नः प्रपूरितः

Ngọn núi thứ hai được tôn xưng là Nandivardhana. Khe nứt nối với đạo tràng của hiền thánh Vasiṣṭha vẫn chưa được lấp đầy trọn vẹn.

Verse 13

हिमाचलसमादेशाद्वसिष्ठस्य च सन्मुनेः । देवभूमिं परित्यज्य स गतस्तत्र सत्वरम्

Theo mệnh lệnh của Himācala và của bậc thánh hiền Vasiṣṭha, ngài rời cõi đất chư thiên và mau chóng đi đến nơi ấy.

Verse 14

तृतीयस्तिष्ठतेऽद्यापि रक्तशृंगः स्मृतोऽत्र यः । तमानय सहस्राक्ष बिलं सार्पं प्रपूरय

Vị thứ ba đến nay vẫn còn đứng tại đây, được ghi nhớ với danh hiệu Raktśṛṅga. Hỡi Đấng ngàn mắt (Indra), hãy đem ngài ấy đến và lấp đầy hang động của loài Nāga (nāga-bila).

Verse 15

नान्यथा पूरितुं शक्यो बिलोऽयं त्रिदशाधिप । तं मुक्त्वा पर्वत श्रेष्ठं सत्यमेतन्मयोदितम्

Hỡi Chúa tể chư thiên, hang này không thể lấp đầy bằng cách nào khác. Nếu không thả ngọn núi tối thượng ấy, việc ấy sẽ không thành—đó là chân thật ta tuyên bố.

Verse 16

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा देवपूज्यस्य वचनं त्रिदशाधिपः । जगाम सत्वरं तत्र स यत्रास्ते हिमालयः

Sūta nói: Nghe lời của bậc được chư thiên tôn kính, Chúa tể chư thiên (Indra) liền vội vã đi đến nơi dãy Hi-mã-lạp-sơn đang ngự trị.

Verse 17

ततः प्रोवाच तं गत्वा सामपूर्वमिदं वचः । हिमाचलं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम्

Rồi đến nơi, ngài nói lời này, mở đầu bằng sự hòa nhã: với Himācala, bậc tối thượng trong các núi, được các Siddha và Cāraṇa phụng sự.

Verse 18

इन्द्र उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे महान्नागबिलः स्थितः । तेन गत्वा नरा देवं पाताले हाटकेश्वरम्

Indra nói: Trong thánh địa của Hāṭakeśvara có một Nāga-bila (hang rắn) lớn. Ai đến đó thì được đến với Thần Hāṭakeśvara nơi Pātāla (cõi dưới).

Verse 19

पूजयिष्यंति ये केचिदपि पापपरायणाः । मया सार्धं करिष्यंति ततः स्पर्द्धां नगोत्तम

Ngay cả những kẻ chuyên tâm vào tội lỗi—dù là ai—cũng sẽ đến đó mà phụng thờ Ngài; rồi về sau họ sẽ ganh đua với ta về công đức, hỡi núi tối thượng.

Verse 20

तस्मात्पुत्रमिमं तत्र रक्तशृंगं हिमालय । प्रेषयस्व बिलो येन पूर्यते सोऽहिसंभवः

Vì thế, hỡi Hi-mã-lạp-sơn, hãy sai người con của ngài—Raktaśṛṅga—đến đó; nhờ người ấy mà hang động do loài rắn sinh (Nāga-bila) kia sẽ được lấp đầy.

Verse 21

कुरुष्व त्वं ममातिथ्यं गृहप्राप्तस्य पर्वत । आत्मपुत्रप्रदानेन कीर्तिं प्राप्स्यस्यलौकिकीम्

Hỡi Núi, xin hãy tiếp đãi ta, kẻ đã đến nơi cư ngụ của ngài. Nhờ dâng chính con trai mình (để phụng sự), ngài sẽ đạt danh tiếng phi thường, vang khắp thế gian.

Verse 22

बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा पूजयित्वा च देवपम् । ततः प्रोवाच तं पुत्रं रक्तशृंगं हिमालयः

Ông cũng đáp: “Được vậy,” rồi cung kính tôn thờ Chúa tể chư thiên. Sau đó, Hi-mã-lạp-sơn liền gọi và dặn con trai mình, Raktaśṛṅga.

Verse 23

तवार्थाय सहस्राक्षः पुत्र प्राप्तो ममांतिकम् । तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र यत्र नागबिलः स्थितः

Con trai ta, vì lợi ích của con mà Sahasrākṣa đã đến gặp ta. Vậy hãy mau đến nơi Nāgabila tọa lạc.

Verse 24

पूरयित्वा ममादेशात्तं त्वं शक्रस्य कृत्स्नशः । सुखी भव सहानेन तथान्यैः सुरसत्तमैः

Sau khi ngươi đã hoàn thành trọn vẹn mệnh lệnh của Śakra (Đế Thích) theo lời chỉ dạy của ta, hãy an lạc—cùng với Ngài và các vị thiên thần tối thượng khác.

Verse 25

रक्तशृंग उवाच । नाहं तत्र गमिष्यामि मर्त्य भूमौ कथंचन । यत्र कण्टकिनो वृक्षा रूक्षाः फलविवर्जिताः

Raktaśṛṅga nói: Ta tuyệt nhiên sẽ không đến cõi người ấy—nơi cây cối đầy gai, thô cứng, khô khốc và không có trái.

Verse 26

न सिद्धा न च गंधर्वा न देवा न च किंनराः । न च तीर्थानि रम्याणि न नद्यो विमलोदकाः

Ở đó không có Siddha, không có Gandharva, không có chư thiên, cũng không có Kinnara; chẳng có những thánh địa khả ái, cũng chẳng có sông ngòi với dòng nước trong sạch tinh khiết.

Verse 27

तथा पापसमाचारा मनुष्याः शीलवर्जिताः । दुष्टचित्ताः सदा सर्वे तिर्यग्योनिगता अपि

Lại nữa, người ở đó quen làm điều tội lỗi, không có hạnh lành; ai nấy luôn mang tâm ác—tựa như đã rơi vào cảnh giới súc sinh.

Verse 28

तथा मम नगश्रेष्ठ पक्षौ द्वावपि कर्तितौ । शक्रेण तेन नो शक्तिर्गंतुमस्ति कथंचन

Lại nữa, hỡi bậc tối thượng trong các núi, đôi cánh của ta đã bị chính Śakra ấy chặt đứt; vì thế ta hoàn toàn không còn sức lực để đi.

Verse 29

तस्मात्कंचित्सहस्राक्ष उपायं तत्कृते परम् । चिंतयत्वेव मां मुक्त्वा सत्यमेतन्मयोदितम्

Vì vậy, hỡi Sahasrākṣa (Đấng Ngàn Mắt), xin hãy nghĩ ra phương kế tối thượng cho việc ấy, để giải thoát ta khỏi bổn phận này; lời ta nói đây là chân thật.

Verse 30

शक्र उवाच । अह त्वां तत्र नेष्यामि स्वहस्तेन विदारितम् । तत्रापि सुशुभा वृक्षा भविष्यंति तवाश्रयाः

Śakra nói: Ta sẽ đưa ngươi đến nơi ấy, dù phải tự tay rẽ mở con đường. Ngay tại đó, những cây cối rực rỡ cũng sẽ mọc lên, làm chỗ nương tựa cho ngươi.

Verse 31

तथा पुण्यानि तीर्थानि देवतायतनानि च । समंतात्ते भविष्यंति मुनीनामाश्रमास्तथा

Cũng vậy, các tīrtha linh thiêng và những đền miếu của chư thiên sẽ hiện khắp quanh ngươi; và các đạo tràng, am thất của các bậc hiền thánh (muni) cũng sẽ hình thành.

Verse 32

अत्रस्थस्य प्रभावो यस्तव पर्वत नंदन । मद्वाक्यात्तत्र संस्थस्य कोटिसंख्यो भविष्यति

Hỡi Nandana, con của núi, oai lực linh thiêng vốn thuộc về ngươi khi an trú tại đây—chính bởi lời ta—sẽ trở nên gấp triệu lần đối với người vững trú ở nơi ấy.

Verse 33

तथा ये मानवास्तत्र पापात्मानोऽपि भूतले । विपाप्मानो भविष्यंति सहसा तव दर्शनात्

Và những người ở nơi ấy trên cõi đất—dẫu bản tính tội lỗi—cũng sẽ bỗng chốc được sạch tội chỉ nhờ được chiêm ngưỡng ngươi.

Verse 34

तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र मया सार्धं नगात्मज । न चेद्वज्रप्रहारेण करिष्यामि सहस्रधा

Vì thế, hãy mau đến đó cùng ta, hỡi kẻ sinh từ núi; nếu không, ta sẽ giáng một đòn Kim Cang, nghiền ngươi thành ngàn mảnh.

Verse 35

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रक्तशृंगो भयान्वितः । प्रविष्टः सहसागत्य तस्मिन्नागबिले गतः

Sūta nói: Nghe lời ấy, Raktaśṛṅga kinh hãi, vội vã đến và bước vào hang động của loài Nāga.

Verse 36

निमग्नो ब्राह्मणश्रेष्ठा नासाग्रं यावदेव हि । शृंगैर्मनोरमैस्तुं गैः समग्रैः सहितस्तदा । वृक्षगुल्मलताकीर्णै रम्यपक्षिनिषेवितैः

Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, ông chỉ bị ngập đến chót mũi mà thôi; rồi nơi ấy hiện bày những đỉnh núi cao vời, mỹ lệ, đầy đủ mọi phần, rợp cây cối, bụi rậm và dây leo, lại có chim đẹp thường lui tới.

Verse 37

एवं संस्थाप्य तं शक्रो हिमाचलसुतं नगम् । ततः प्रोवाच सहृष्टो वरो मत्तः प्रगृह्यताम्

Như vậy, Śakra (Indra) đã an lập ngọn núi—đứa con của Himācala; rồi Ngài hoan hỷ nói: “Hãy nhận một ân phúc từ ta.”

Verse 38

रक्तशृंग उवाच । एष एव वरोऽस्माकं यत्त्वं तुष्टः सुरेश्वर । किं वरेण करिष्यामि त्वत्प्रसादादहं सुखी

Raktaśṛṅga thưa: “Ân phúc của chúng con chỉ bấy nhiêu—là Ngài hoan hỷ, ô Chúa tể chư thiên. Con còn làm gì với ân phúc khác? Nhờ ân sủng của Ngài, con đã mãn nguyện.”

Verse 39

इन्द्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्ने नगात्मज । किं पुनर्दर्शने जाते कृते कृत्ये विशेषतः

Indra nói: “Sự hiển hiện của ta chẳng hề vô ích—dẫu chỉ trong mộng, hỡi đấng sinh từ núi. Huống chi khi được thấy trực diện, và khi việc cần làm đã được thành tựu một cách đặc biệt!”

Verse 41

इन्द्र उवाच । भविष्यति महीपालश्चमत्कार इति स्मृतः । तव मूर्धनि विप्रार्थं स पुरं स्थापयिष्यति

Indra nói: “Sẽ có một vị vua xuất hiện, được ghi nhớ với danh hiệu Camatkāra. Vì lợi ích của các brāhmaṇa, người ấy sẽ lập một thành đô trên đỉnh của ngươi.”

Verse 42

तत्र ब्राह्मणशार्दूला वेदवेदांगपारगाः । विभवं तव निःशेषं भजिष्यंति प्रहर्षिताः

Tại đó, những brāhmaṇa kiệt xuất—thông suốt Veda và Vedāṅga—sẽ hoan hỷ thọ hưởng và tán dương trọn vẹn phú quý cùng vinh quang của ngươi theo mọi phương diện.

Verse 43

तथाहं चैत्रमासस्य चतुर्दश्यां नगात्मज । कृष्णायां स्वयमागत्य शृंगे मुख्यतमे तव

Cũng vậy, hỡi con của núi, vào ngày mười bốn của nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa) trong tháng Caitra, ta sẽ tự thân quang lâm đến đỉnh núi tối thắng của ngươi.

Verse 44

पूजयिष्यामि देवेशं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । सर्वैर्देवगणैः सार्धं तथा किंनरगुह्यकैः

Ta sẽ phụng thờ Đấng Chúa tể của chư thiên, được xưng danh Hāṭakeśvara, cùng với toàn thể các đoàn chúng devas, và cũng cùng các kiṃnaras và guhyakas.

Verse 45

तमेकं दिवसं चात्र शृंगे तव हरः स्वयम् । अस्माभिः सहितस्तुष्टो निवासं प्रकरिष्यति

Và trong một ngày tại đây, trên đỉnh của ngươi, chính Hara (Śiva)—hoan hỷ, cùng chúng ta—sẽ ngự trú nơi ấy.

Verse 46

प्रभावस्तेन ते मुख्य स्त्रैलोक्येऽपि भविष्यति । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवालयम्

Nhờ vậy, hỡi bậc tối thượng, uy danh của ngươi sẽ vang khắp cả ba cõi. Nguyện điều lành đến với ngươi; nay ta sẽ trở về thiên cung.

Verse 47

सूत उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षस्ततः प्राप्तस्त्रिविष्टपम् । रक्तशृंगोऽपि तस्थौ च व्याप्य नागबिलं तदा

Sūta nói: Nói xong như vậy, Sahasrākṣa (Indra) liền đến Triviṣṭapa (cõi trời). Còn Raktaśṛṅga thì vẫn ở lại đó, khi ấy bao trùm và chiếm giữ hang Nāga.

Verse 48

तस्योपरि सुमुख्यानि तीर्थान्यायतनानि च । संजातानि मुनीनां च संजाताश्च तथाऽश्रमाः

Trên nơi ấy, nhiều tīrtha cao quý và các thánh điện đã phát sinh; và các đạo tràng (āśrama) của các bậc hiền triết cũng đồng thời hình thành.