Adhyaya 73

Verse 1

। सूत उवाच । एवं ते कौरवाः सर्वे पांडोः पुत्राश्च शालिनः । तस्मात्स्थानात्ततो जग्मुर्यत्र द्वारवती पुरी

Sūta nói: Như vậy, toàn thể Kaurava cùng các người con rạng danh của Pāṇḍu, từ nơi ấy lên đường đến chốn có thành Dvāravatī tọa lạc.

Verse 2

तत्र गत्वा विवाहं तु चक्रुः संहृष्टमानसाः । दुर्योधनस्य भूपस्य भानुमत्या समं तदा

Đến nơi ấy, với tâm hoan hỷ, họ bấy giờ cử hành hôn lễ của vua Duryodhana cùng với Bhānumatī.

Verse 3

नानावादित्रघोषेण वेदध्वनियुतेन च । गीतैर्मनोहरैः पाठैर्बन्दिनां च सहस्रशः

Với tiếng vang rộn rã của muôn nhạc khí, lại hòa cùng âm thanh tụng xướng Veda; với những khúc ca mê say và lời đọc tụng êm ái, cùng hàng ngàn người ca tụng công đức—

Verse 4

एवं महोत्सवो जज्ञे तत्र यावद्दिनाष्टकम् । यादवानां कुरूणां च मिलितानां परस्परम्

Như thế, một đại lễ hội đã khởi lên tại đó suốt tám ngày; khi các Yādava và các Kuru tụ hội, giao hòa với nhau trong tình thân ái.

Verse 5

कृतार्थास्तत्र संजाताः सूतमागध बन्दिनः । चारणा ब्राह्मणेंद्राश्च तथान्येऽपि च तार्किकाः

Tại đó, các thi sĩ và người tán tụng—Sūta, Māgadha và Bandin—đều được mãn nguyện; cũng vậy, các Cāraṇa, những bậc Brāhmaṇa tối thượng, và các bậc luận lý học uyên thâm khác nữa.

Verse 6

ततस्तु नवमे प्राप्ते दिवसे कुरुपांडवाः । भीष्माद्याः पुंडरीकाक्षमिदमूचुः ससौहृ दम्

Rồi khi ngày thứ chín đến, các Kuru và Pāṇḍava—do Bhīṣma dẫn đầu—đã nói những lời này với Puṇḍarīkākṣa bằng tấm lòng thân ái.

Verse 7

न वयं पुंडरीकाक्ष तव रामस्य चाश्रयम् । कथंचित्त्यक्तुमिच्छामः स्नेहपाशनियंत्रिताः

Ô Đấng Mắt Sen! Chúng con chẳng muốn—dù bằng cách nào—rời bỏ nơi nương tựa nơi Ngài và nơi Rāma; vì chúng con bị ràng buộc bởi sợi dây ân tình.

Verse 8

तथापि च प्रगन्तव्यं स्वपुरं प्रति माध व । बलभद्रसमायुक्तस्तस्मान्नः कुरु मोक्षणम्

Dẫu vậy, ô Mādhava, Ngài phải lên đường về thành của mình, có Balabhadra tháp tùng; vì thế xin ban cho chúng tôi phép được cáo từ mà ra đi.

Verse 9

विष्णुरुवाच । न तावद्वत्सरो जातो न मासः पक्ष एव च । स्थितानामत्र युष्माकं तत्किमौत्सुक्यमागतम्

Viṣṇu nói: “Chưa qua nổi một năm—cũng chưa một tháng, thậm chí chưa đến nửa tháng—kể từ khi các ngươi ở đây. Vậy vì sao trong các ngươi lại dấy lên sự vội vã ấy?”

Verse 10

तस्मादत्रैव तिष्ठामः सहिताः कुरुपांडवाः । यूयं वयं विनोदेन मृगयाक्षोद्भवेन च

Vì thế, hãy ở lại ngay nơi đây cùng nhau—cả Kurus lẫn Pāṇḍavas—để ngươi và ta cùng tiêu thời gian trong niềm vui lành, kể cả những nhọc nhằn phát sinh từ cuộc săn.

Verse 11

शस्त्रशिक्षाक्रियाभिश्च दमनेन च दन्तिनाम् । तथाभिवांछितैरन्यैः स्नेहोऽस्ति यदि वो मयि

—bằng những cuộc luyện tập binh khí, bằng việc thuần phục voi, và bằng những việc khác theo điều các ngươi ưa muốn—nếu quả thật các ngươi dành cho ta lòng thân ái.

Verse 12

भीष्म उवाच । उपपन्नमिदं विष्णो यत्त्वया व्याहृतं वचः । परं शृणुष्व मे वाक्यं यदर्थं ह्युत्सुका वयम्

Bhīṣma thưa: “Ôi Viṣṇu, lời Ngài nói thật hợp lẽ. Nay xin lắng nghe lời tôi—chính là nguyên do khiến chúng tôi quả thật nôn nao.”

Verse 13

आनर्तविषयेऽस्माभिरागच्छद्भिस्तवांतिकम् । दृष्टमत्यद्भुतं क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तत्र लिंगानि दृष्टानि भूपतीनां महात्मनाम्

Tại xứ Ānarta, khi chúng tôi đang đến gần tôn nhan của ngài, chúng tôi đã thấy một thánh địa vô cùng kỳ diệu và vĩ đại, gắn liền với Hāṭakeśvara. Ở đó, chúng tôi thấy nhiều Śiva-liṅga do các bậc quân vương đại tâm lập dựng.

Verse 14

सूर्यचन्द्रान्वयोत्थानामन्येषां च महात्मनाम्

—(Những liṅga ấy) còn thuộc về các bậc minh quân đại tâm khác nữa, là hậu duệ của các dòng dõi Mặt Trời và Mặt Trăng.

Verse 15

देवानां दानवानां च मुनीनां च विशेषतः । साकाराणि सुतेजांसि नानाप्रासादभोजि च

Nơi ấy có những sự hiển lộ rực sáng, huy hoàng—đặc biệt của chư thiên, các Dānava và các bậc hiền triết—hiện ra trong hình tướng khả kiến, và gắn với nhiều đền tháp, điện miếu đa dạng.

Verse 16

ततश्च कुरुमुख्यानां पांडवानां च माधव । लिंगसंस्थापनार्थाय तत्र जाता मतिर्दृढा

Rồi, hỡi Mādhava, nơi các bậc ưu tú trong dòng Kuru và nơi các Pāṇḍava đã khởi lên một quyết tâm vững bền: lập dựng các Śiva-liṅga tại đó.

Verse 17

ते वयं तत्र गत्वाशु यथाशक्त्या यथेच्छया । लिंगानि स्थापयिष्यामः स्वानिस्वानि पृथक्पृथक्

Vì thế, chúng tôi sẽ mau chóng đến đó, và tùy theo sức lực cùng ước nguyện chân thành của mỗi người, chúng tôi sẽ an vị các liṅga—mỗi vị một cách riêng, đặt phần của mình ở chỗ của mình.

Verse 18

एतस्मात्कारणात्तूर्णं चलिता वयमच्युत । न वयं तव संगस्य तृप्यामोऽब्दशतैरपि

Vì lẽ ấy, ô Acyuta, chúng con đã lập tức lên đường. Dẫu trải qua trăm năm, chúng con vẫn chẳng bao giờ thỏa lòng với phúc duyên được ở bên Ngài.

Verse 19

तस्मादाज्ञापयस्वाद्य कृत्वा चित्तं दृढं विभो । भूयोऽप्यत्रागमिष्यामस्तव दर्शनलालसाः

Vậy nên, lạy Đấng Toàn Năng, xin Ngài hôm nay hãy ban mệnh lệnh, với tâm ý kiên định. Chúng con sẽ lại trở về nơi đây, khát khao ân phúc được chiêm bái thánh nhan Ngài.

Verse 20

श्रीभगवानुवाच । अहं जानामि तत्क्षेत्रं सुपुण्यं पापनाशनम् । तापसैः कीर्तितं नित्यं ममान्यैस्तीर्थयात्रिकैः

Đức Thế Tôn phán: Ta biết vùng thánh địa ấy—cực kỳ công đức, diệt trừ tội lỗi—được các bậc khổ hạnh và những người hành hương đến các thánh tích khác không ngừng ca ngợi.

Verse 21

तस्मात्तत्र समेष्यामो युष्माभिः सहिता वयम् । लिंग संस्थापनार्थाय क्षेत्रदर्शनवांछया

Vì thế, chúng ta sẽ cùng các ngươi đến đó—vừa để an lập liṅga, vừa do ước nguyện được chiêm ngưỡng thánh địa kṣetra ấy.

Verse 22

सूत उवाच । तच्छुत्वा कौरवाः सर्वे परं हर्षमुपागताः । तथा पांडुसुताश्चैव ये चान्ये तत्र पार्थिवाः

Sūta nói: Nghe vậy, tất cả các Kaurava đều tràn ngập niềm hoan hỷ tối thượng; các con trai của Pāṇḍu và những vị vua khác có mặt nơi ấy cũng vậy.

Verse 23

ते तु संप्रस्थिताः सर्वे मिलिताः कुरुपांडवाः । गजवाजिविमर्देन कम्पयन्तो वसुन्धराम्

Bấy giờ tất cả cùng lên đường—Kuru và Pāṇḍava hợp nhất—làm rung chuyển mặt đất bởi sức dồn dập vang rền của voi và ngựa.

Verse 24

अथ तत्क्षेत्रमासाद्य दूरे कृत्वा निवेशनम् । कौरवा यादवा मुख्याश्चमत्कारपुरं गताः

Rồi khi đến miền đất thiêng ấy, họ dựng trại ở một nơi xa; các vị đứng đầu Kaurava và Yādava tiến vào Camatkārapura.

Verse 25

तत्र सर्वान्समाहूय ब्राह्मणान्विनयान्विताः । प्रोचुर्दत्त्वा विचित्राणि भूषणाच्छादनानि च

Tại đó, với lòng khiêm cung, họ triệu thỉnh tất cả các vị Bà-la-môn; rồi dâng những đồ trang sức và y phục rực rỡ, họ mới cất lời thưa bạch.

Verse 26

वयं सर्वेऽत्र वांछामो लिगसंस्थापनक्रियाम् । कर्तुं प्रासादमुख्यानां पृथक्त्वेन स्वशक्तितः

Tất cả chúng con ở đây đều ước nguyện cử hành nghi lễ an lập Śiva-liṅga; mỗi người tùy theo sức mình, riêng phần mà kiến lập những ngôi đền tháp tối thắng.

Verse 27

तस्मात्कृत्वा प्रसादं नो दयां च द्विजसत्तमाः । आज्ञापयत शीघ्रं हि येन कर्म प्रवर्तते

Vì thế, ôi các bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, xin ban ân và lòng từ mẫn cho chúng con; xin chỉ dạy mau chóng để Phật sự thiêng liêng được khởi hành.

Verse 28

भविष्यथ तथा यूयं होतारः सर्वकर्मसु । न चान्यो ब्राह्मणो बाह्यो यद्यपि स्याद्बृहस्पतिः

Cũng vậy, chính các ngươi sẽ làm các vị tế sư (hotṛ) trong mọi nghi lễ; sẽ không mời bất cứ bà-la-môn nào từ bên ngoài—dẫu người ấy có như Bṛhaspati đi nữa.

Verse 29

यतोऽस्माभिः श्रुता वार्ता कीर्त्यमाना पुरातनी । विष्णुना तस्य राजर्षेः प्रेतश्राद्धसमुद्भवा

Vì chúng ta đã nghe một chuyện xưa vẫn còn được truyền tụng—rằng theo sắc lệnh của Viṣṇu đã phát sinh việc làm lễ śrāddha của vị thánh vương cho kẻ đã thành preta.

Verse 30

यथा तेन कृतं श्राद्धं पितुः प्रेतस्य यत्नतः । ब्राह्मणानां पुरोऽन्येषां यथोक्तानामपि द्विजाः

Rằng ông đã tận tâm cử hành lễ śrāddha cho người cha đang ở trong trạng thái preta—trước mặt các bà-la-môn và những vị nhị sinh khác được chỉ định đúng phép, y như lời kinh định.

Verse 31

यथोक्तविधिना तीर्थे नागानां पंचमीदिने । श्रावणे मासि नो मुक्तः पिता तस्य तथापि सः

Thế nhưng, dù đã làm tại tīrtha đúng theo nghi thức—vào ngày Nāga Pañcamī trong tháng Śrāvaṇa—người cha ấy vẫn chưa được giải thoát.

Verse 32

प्रेतत्वात्सर्पदोषेण संजाता द्विजसत्तमाः । देवशर्मपुरो यावत्तत्कृतं श्राद्धमादरात् । तावत्पिता विनिर्मुक्तः प्रेतत्वाद्दारुणाद्द्विजाः

Ôi bậc nhị sinh tối thượng, trạng thái preta ấy phát sinh do lỗi liên hệ đến rắn (sarpa-doṣa). Nhưng khi lễ śrāddha ấy được cử hành với lòng cung kính trước mặt Devaśarmā, thì người cha kia liền được giải thoát khỏi cảnh preta ghê gớm ấy, ôi các bậc nhị sinh.

Verse 33

यदत्र क्रियते किंचित्कर्म धर्म्यं द्विजोत्तमाः । तद्बाह्यं च भवेद्व्यर्थमेतद्विद्मः स्फुटं वयम्

Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, mọi nghi lễ chính pháp được cử hành tại đây—nếu làm ở ngoài khu vực thánh này—đều trở nên vô hiệu, không kết quả. Điều ấy chúng ta biết rõ ràng.

Verse 34

प्रार्थयामो विशेषेण तेन दैन्यं समागताः । प्रसादः क्रियतां तस्मादाज्ञां यच्छत मा चिरम्

Chúng tôi khẩn cầu ngài một cách đặc biệt; vì việc ấy mà chúng tôi lâm vào cảnh khốn cùng. Vậy xin ban ân huệ và truyền dạy mệnh lệnh—xin chớ trì hoãn.

Verse 35

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणास्ते परस्परम् । मन्त्रं चक्रुस्तदर्थं हि किं कृतं सुकृतं भवेत्

Sūta nói: Nghe những lời ấy, các vị bà-la-môn bàn bạc với nhau và suy xét việc ấy—rằng nên làm điều gì thì mới thật là công đức (sukṛta).

Verse 36

एके प्रोचुर्न दास्यामः प्रासादार्थं वसुन्धराम् । एतेषामपि चैकस्य तस्माद्गच्छंतु सत्वरम्

Có người nói: “Chúng ta sẽ không hiến đất để dựng đền thờ. Vậy hãy để họ mau chóng đến với một người trong số những vị kia.”

Verse 37

पंचक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रमेतद्व्यवस्थितम् । पूर्वेषामपि देवानां प्रासादैस्तत्समावृतम्

Khu thánh địa này được thiết lập với phạm vi năm krośa, và còn được bao quanh bởi các đền thờ của chư thiên thời cổ nữa.

Verse 38

अन्ये प्रोचुर्धनोमत्ता यूयं च सुखमाश्रिताः । दारिद्यार्तिं न जानीथ ब्रूथ तेन भृशं वचः

Những người khác nói: “Các ông say men giàu sang và sống an nhàn; các ông không biết nỗi thống khổ của nghèo đói, nên mới thốt ra lời lẽ cay nghiệt như vậy.”

Verse 39

तस्माद्वयं प्रदास्याम एतेषां हि वसु न्धराम् । अर्थसिद्धिर्भवेद्येन भूषा स्थानस्य जायते

“Vì thế, chúng ta sẽ ban đất cho họ; nhờ vậy mục đích của họ sẽ được thành tựu, và chính thánh địa ấy cũng được trang nghiêm, thêm phần vinh quang bởi công việc này.”

Verse 40

तथान्ये मध्यमाः प्रोचुर्यत्र साक्षाज्जनार्दनः । स्वयं प्रार्थयते भूमिं तत्कस्मान्न प्रदीयते

Rồi những người khác, theo đường lối trung dung, nói: “Nơi mà chính Janārdana đích thân xin đất, cớ sao lại không ban cho?”

Verse 41

तस्माद्यत्र समायाताः कुरुपांडवयादवाः । प्राधान्येन प्रकुर्वंतु प्रासादांस्तेन चापरे

“Vì thế, tại nơi các Kuru, Pāṇḍava và Yādava đã hội tụ, hãy để họ đứng đầu việc dựng xây các đền tháp; còn những người khác thì tùy theo đó mà noi theo.”

Verse 42

याचते यत्र गांगेयः स्वयमेव तथा परः । धृतराष्ट्रः सपुत्रश्च पांडवाश्च महाबलाः । लिंगसंस्थापनार्थाय निषेधस्तत्र नार्हति

Nơi mà chính Gāṅgeya (Bhīṣma) đích thân thỉnh cầu, và các vị khác cũng vậy—Dhṛtarāṣṭra cùng các con trai, và các Pāṇḍava đại lực—khi việc ấy nhằm thiết lập Śiva-liṅga, thì sự chống đối ở đó là không thích đáng.

Verse 43

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिपन्नं द्विजोत्तमैः । निर्धनैः सधनैश्चापि सस्पृहैर्निःस्पृहैरपि

Nghe lời ấy, các bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh đều thuận nhận quyết định—kẻ nghèo lẫn người giàu, người còn dục cầu lẫn người vô dục, thảy đều như nhau.

Verse 44

ततः समेत्य ते सर्वे ब्राह्मणाः कुरुसत्तमान् । यादवान्पांडवान्प्रोचुः कृत्वा वै मन्त्रनिश्चयम्

Rồi tất cả các vị Bà-la-môn cùng hội tụ; sau khi đã quyết định vững chắc trong lời bàn luận, các ngài bèn thưa với bậc tối thượng của dòng Kuru, với các Yādava và các Pāṇḍava.

Verse 45

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्स्वल्पतरं क्षेत्रं सर्वेषामपि भूभुजाम् । प्रासादैः सर्वतो व्याप्तं तत्किं ब्रूमोऽधुना वयम्

Các Bà-la-môn thưa rằng: “Thánh địa này quá nhỏ đối với hết thảy các bậc quân vương. Bốn phía đã kín đầy đền tháp—vậy nay chúng tôi còn biết nói gì nữa?”

Verse 46

तद्भवंतः प्रकुर्वंतु प्राधान्येन यदृच्छया । क्षेत्रेऽत्रैवाभिमुख्येन प्रासादान्सुमनोहरान् । यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पृथक्त्वेन व्यवस्थिताः

“Vì vậy, xin chư vị hãy tiến hành—tùy theo thứ bậc và tùy duyên—ngay trong kṣetra này, hướng tâm mà dựng nên những ngôi đền cực kỳ mỹ lệ; mỗi ngôi an vị riêng biệt, hợp với bậc trưởng thượng và sự ưu thắng.”

Verse 47

अथ हर्षसमायुक्ता धृतराष्ट्रमुखाः क्रमात् । प्राधान्येन यथाश्रेष्ठं चक्रुः प्रासादपद्धतिम्

Bấy giờ, tràn đầy hoan hỷ, Dhṛtarāṣṭra cùng các vị khác theo đúng thứ tự đã thiết lập sự sắp đặt các ngôi đền—tùy theo thứ bậc và sự ưu thắng.

Verse 73

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनंनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः

Như vậy, trong Skanda Mahāpurāṇa tôn kính, thuộc Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, ở phần thứ sáu—Nāgara Khaṇḍa—trong Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara-kṣetra, chương thứ bảy mươi ba, mang tên “Mô tả nỗ lực dựng lập đền tháp do Dhṛtarāṣṭra và những người khác”, được kết thúc.