Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

सूर्यचन्द्रान्वयोत्थानामन्येषां च महात्मनाम्

Transliteration

sūryacandrānvayotthānāmanyeṣāṃ ca mahātmanām

Translation

—(Những liṅga ấy) còn thuộc về các bậc minh quân đại tâm khác nữa, là hậu duệ của các dòng dõi Mặt Trời và Mặt Trăng.

Word by Word

• सूर्यचन्द्र: the Sun and the Moon
• सूर्यचन्द्र: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + चन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन (समासपद; द्वन्द्व)

• अन्वय: lineage, descent
• अन्वय: Sambandha (Genitival relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अन्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)

• उत्थानाम्: of the origins/risings
• उत्थानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: उत्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• सूर्यचन्द्रान्वयोत्थानाम्: of those whose origin is from the lineage of the Sun and Moon
• सूर्यचन्द्रान्वयोत्थानाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सूर्यचन्द्र (द्वन्द्व) + अन्वय (प्रातिपदिक) + उत्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्यचन्द्रयोः अन्वयात् उत्थानम्)

• अन्येषाम्: of others
• अन्येषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordinator/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• महात्मनाम्: of great-souled ones
• महात्मनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

Speaker

Bhīṣma (continuation of his statement)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sacred landscape dotted with many liṅgas, each subtly marked by emblems of Solar and Lunar dynasties—banners, chariots, sun-disc and crescent motifs—suggesting ancient royal consecrations.

Characters & Entities

• Sūryavaṃśa (Solar dynasty)
• Candravṃśa (Lunar dynasty)
• Mahātmā kings
• Hāṭakeśvara-kṣetra (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred sites unite all noble lineages: kings of famed dynasties are remembered for dharmic devotion expressed through enduring sacred foundations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement continues the praise of Hāṭakeśvara-kṣetra encountered in Ānarta, within Adhyāya 73.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; it supports the tradition of liṅga establishment and tīrtha-veneration by royal dynasties.