Adhyaya 37

Verse 2

। सूत उवाच । अथापश्यत्स विप्राणां वृन्दं वृन्दारकोपमम् । संनिविष्टं धरापृष्ठे लीलाभाजि द्विजोत्तमाः । एके वेदविदस्तत्र वेदव्याख्यानतत्पराः । परस्परं सुसंक्रुद्धा विवदंति जिगीषवः

Sūta nói: Rồi ông thấy một đoàn Bà-la-môn đông đảo, tựa như hội chúng chư thiên, ngồi trên mặt đất nơi chốn du hí ấy. Có người tinh thông Veda, chuyên tâm giảng giải Veda, nhưng lại bừng bừng tranh luận, đối đáp nhau, ai nấy đều muốn thắng phần hơn.

Verse 3

यज्ञविद्याविदोऽन्येऽपि यज्ञाख्यानपरायणाः । तत्र विप्राः प्रदृश्यंते शतशो ब्रह्मवादिनः

Những người khác nữa cũng là bậc thông hiểu khoa học tế tự, chuyên chú vào truyền thuyết và sự giảng giải về các yajña. Tại đó, người ta thấy hàng trăm Bà-la-môn—những bậc luận sư về Brahman—hiện diện.

Verse 4

अन्ये ब्राह्मणशार्दूला वेदांगेषु विचक्षणाः । प्रवदंति च संदेहान्वृन्दानामग्रतः स्थिताः

Những Bà-la-môn khác, dũng mãnh như hổ, tinh thông các Vedāṅga, đứng ở hàng đầu các vòng hội chúng và công khai bàn luận những nghi vấn cùng câu hỏi của mình.

Verse 5

वेदाभ्यासपराश्चान्ये तारनादेन सर्वशः । नादयंतो दिशां चक्रं तत्र सम्यग्द्विजोत्तमाः

Những vị khác—các bậc nhị sinh ưu tú—hoàn toàn chuyên chú vào việc tụng đọc Veda, cất lên âm điệu ‘tāra’ vang rền, khiến khắp vòng trời bốn phương tám hướng đều vọng lại nơi ấy.

Verse 6

अन्ये कौतूहलाविष्टाः संचरान्विषमान्मिथः । पप्रच्छुर्जहसुश्चान्ये ज्ञात्वा मार्गप्रवर्तिनम्

Những người khác bị lòng hiếu kỳ cuốn hút, đi lại giữa những lối mòn gập ghềnh. Có người hỏi han, có người lại bật cười, vì đã nhận ra vị đang dẫn đường.

Verse 7

स्मृतिवादपराश्चान्ये तथान्ये श्रुतिपाठकाः । संदेहान्स्मृतिजानन्ये पृच्छंति च परस्परम्

Có người chuyên tâm giảng giải Smṛti, lại có người tụng đọc Śruti; những bậc thông hiểu Smṛti thì hỏi han lẫn nhau về các điều còn nghi hoặc.

Verse 8

कीर्तयंति तथा चान्ये पुराणं ब्राह्मणोत्तमाः । वृद्धानां पुरतस्तत्र सभामध्ये व्यवस्थिताः

Cũng vậy, những vị brāhmaṇa ưu tú khác, ngồi giữa hội chúng trước mặt các bậc trưởng lão, đã tụng đọc và tán dương Purāṇa ngay tại đó.

Verse 9

अथ तान्स मुनिर्दृष्ट्वा ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । अभिवाद्य ततः प्राह सादरं विनयान्वितः

Bấy giờ, vị hiền triết thấy các brāhmaṇa ấy kiên định trong giới nguyện, liền kính lễ rồi nói với lòng tôn kính và khiêm cung.

Verse 10

मम बुद्धिः समुत्पन्ना शम्भोरायतनं प्रति । कर्तुं ब्राह्मणशार्दूलास्तस्मात्स्थानं प्रदर्श्यताम्

Trong ta đã khởi lên ý nguyện dựng một thánh điện cho Śambhu; vì vậy, hỡi các brāhmaṇa dũng mãnh như hổ, xin chỉ bày cho ta nơi chốn thích hợp.

Verse 11

तवाहं देवदेवस्य शम्भोः प्रासादमुत्तमम् । विधायाराधयिष्यामि तमेव वृषभध्वजम्

Vì ngài, ta sẽ dựng một ngôi đền tối thắng cho Śambhu, Đấng Thần của chư thần; và ta sẽ phụng thờ chính vị Chúa ấy, Đấng mang cờ hiệu con bò.

Verse 12

स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः । न तेषामुत्तरं लेभे शुभं वा यदि वाशुभम्

Dẫu ông nói như thế hết lần này đến lần khác, không hề mỏi mệt, ông vẫn không nhận được lời đáp từ họ—chẳng thuận cũng chẳng nghịch.

Verse 13

ततः कोपपरीतात्मा समुनिस्तान्द्विजोत्तमान् । शशाप तारशब्देन यथा शृण्वंति कृत्स्नशः

Bấy giờ vị hiền triết, tâm bị cơn giận phủ lấp, liền nguyền rủa các bậc nhị sinh ưu tú; lời nguyền được thốt ra bằng âm ‘tāra’ sắc bén, để mọi người đều nghe rõ.

Verse 14

दुर्वासा उवाच । विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनोद्भवः । एते मदावलिप्तानामेत एव सतां दमाः

Durvāsā nói: “Kiêu mạn vì học vấn, kiêu mạn vì của cải, và thứ ba là kiêu mạn do dòng dõi cao quý—đó chính là những men say làm hoen ố kẻ ngạo mạn; nhưng cũng chính những điều ấy lại trở thành kỷ luật, phương tiện chế ngự, của bậc thiện chân chính.”

Verse 15

तत्र येऽपि हि युष्माकं मदा एव व्यवस्थिताः । यतस्ततोऽन्वयेऽप्येवं भविष्यति मदान्विताः

“Và trong các ngươi, ai chỉ an trú trong những thứ kiêu mạn ấy—đi đến đâu, ngay cả trong dòng tộc (con cháu) cũng sẽ phát sinh y như vậy: họ sẽ mang dấu ấn của kiêu mạn.”

Verse 16

सदा सौहृदनिर्मुक्ताः पितरोऽपि सुतैः सह । भविष्यंति पुरे ह्यस्मिन्किं पुनर्बांधवादयः

“Trong thành này, ngay cả cha cùng con cũng sẽ luôn lìa mất lòng hòa hiếu; huống chi là các thân quyến khác và những người còn lại?”

Verse 17

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो निवृत्तस्तदनन्तरम् । अपमानं परं प्राप्य ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः

Nói như vậy xong, vị Bà-la-môn tối thượng ấy liền lui bước ngay. Bậc nhị sinh ưu tú, sau khi chịu sự sỉ nhục tột cùng từ các Bà-la-môn, đã rời đi.

Verse 18

अथ तन्मध्यगो विप्र आसीद्वृद्धतमः सुधीः । सुशील इति विख्यातो वेदवेदांगपारगः

Bấy giờ, giữa họ có một vị Bà-la-môn rất cao niên và minh triết, nổi danh với tên Suśīla, người đã tinh thông các Veda và các Vedāṅga.

Verse 19

स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम् । सत्वरं प्रययौ पृष्ठे तिष्ठ तिष्ठेति च ब्रुवन्

Thấy vị hiền triết ấy nổi giận và ra đi sau khi bị sỉ nhục, ông vội vã chạy theo phía sau, vừa gọi: “Xin dừng lại, xin dừng lại!”

Verse 20

अथासाद्य गतं दूरं प्रणिपत्य मुनिं च सः । प्रोवाच क्षम्यतां विप्र विप्राणां वचनान्मम

Rồi ông đuổi kịp vị hiền triết đã đi xa, cúi mình đảnh lễ và thưa: “Bạch Bà-la-môn, xin hãy tha thứ, vì những lời lỡ thốt của chúng con—những Bà-la-môn.”

Verse 21

एतैः स्वाध्यायसंपन्नैर्न श्रुतं वचनं तव । नोत्तरं तेन संदत्तं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

“Những người này—dẫu có công phu tự tụng kinh điển—đã không lắng nghe lời của ngài, cũng chẳng đáp lại một lời. Điều ấy, con xin nói là sự thật.”

Verse 22

तस्माद्भूमिर्मया दत्ता शंभुहर्म्यकृते तव । अस्मिन्स्थाने द्विजश्रेष्ठ प्रासादं कर्तुमर्हसि

Vì vậy, ta đã ban mảnh đất này cho ngươi để dựng điện-đền của Śambhu. Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, ngay tại nơi này ngươi nên xây một prāsāda (thánh điện).

Verse 23

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुर्वासा हर्षसंयुतः । क्षितिदानोद्भवां चक्रे स्वस्ति ब्राह्मणसत्तमाः । प्रासादं निर्ममे पश्चात्तस्य वाक्ये व्यवस्थितः

Nghe lời ấy, Durvāsā hoan hỷ tràn đầy, liền ban lời chúc phúc cát tường phát sinh từ việc hiến tặng đất. Rồi, giữ đúng lời mình đã nói, vị Bà-la-môn tối thượng ấy về sau đã dựng nên prāsāda (thánh điện).

Verse 24

अथ ते ब्राह्मणा ज्ञात्वा सुशीलेन वसुन्धरा । देवतायतनार्थाय दत्ता तस्मै तपस्विने

Bấy giờ, các brāhmaṇa ấy, khi hay rằng Suśīla đã ban đất cho vị khổ hạnh kia nhằm dựng thánh sở cho thần linh, thì lòng họ liền xao động.

Verse 25

सर्वे कोपसमायुक्ताः सुशीलं प्रति ते द्विजाः

Tất cả các brāhmaṇa nhị sinh ấy đều bừng bừng phẫn nộ, quay sang chống đối Suśīla.

Verse 26

ततः प्रोचुः समासाद्य येन शप्ता दुरात्मना । वयं तस्मै त्वया दत्ता प्रासादार्थं वसुन्धरा

Rồi họ đến gần và nói: “Chúng ta đã bị kẻ ác kia nguyền rủa. Vậy mà ngươi lại ban mảnh đất này cho hắn để xây prāsāda (đền thánh).”

Verse 27

तस्मात्त्वमपि चास्माकं बाह्य एव भविष्यसि । सुशीलोऽपि हि दुःशीलो नाम्ना संकीर्त्यसे बुधैः

Vì thế, ngươi cũng sẽ bị loại ra khỏi cộng đồng của chúng ta. Dẫu mang tên Suśīla, các bậc hiền trí sẽ xưng ngươi bằng danh ‘Duḥśīla’.

Verse 28

एषोऽपि तापसो दुष्टो यः करोति शिवालयम् । नैव तस्य भवेत्सिद्धिश्चापि वर्षशतैरपि

Vị khổ hạnh này cũng là kẻ ác—kẻ dựng đền thờ Śiva. Với hắn sẽ chẳng có thành tựu nào, dẫu trải qua hàng trăm năm.

Verse 29

तथा कीर्तिकृतां लोके कीर्तनं क्रियते नरैः । ततः संपश्यतां चास्य कीर्तिर्नास्य तु दुर्मतेः

Cũng vậy, ở đời người ta ca tụng kẻ tạo nên danh tiếng chân thật; nhưng dẫu mọi người đều nhìn thấy, kẻ tâm địa xấu này sẽ chẳng có tiếng thơm bền lâu.

Verse 30

एष दुःशीलसंज्ञो वै तव नाम्ना भविष्यति । प्रासादो नाममात्रेण न संपूर्णः कदाचन

Chính bởi danh ngươi, nơi ấy quả sẽ được gọi là ‘Duḥśīla’. Và ngôi đền sẽ chỉ là đền trên danh nghĩa—chẳng bao giờ hoàn thành viên mãn.

Verse 31

यस्मात्सौहृदनिर्मुक्ताः कृतास्तेन वयं द्विजाः । मदैस्त्रिभिः समायुक्ताः सर्वान्वयसमन्विताः

Bởi hắn mà chúng ta, những brāhmaṇa, đã bị làm cho lìa mất lòng thân thiện; dẫu vốn đủ dòng dõi cao quý và mang ba thứ kiêu mạn—nên hậu quả này sẽ theo sau.

Verse 32

तस्मादेषोऽपि पापात्मा भविष्यति स कोपभाक् । तप्तं तप्तं तपो येन संप्रयास्यति संक्षयम्

Vì vậy, kẻ tội lỗi ấy cũng sẽ trở thành kẻ thừa hưởng cơn thịnh nộ; và những khổ hạnh (tapas) mà hắn đã thực hành hết lần này đến lần khác rốt cuộc sẽ tiêu tan, đi đến hư hoại.

Verse 33

एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः । दुःशीलं संपरित्यज्य प्रविष्टाः स्वपुरे ततः

Nói xong như vậy, các vị Bà-la-môn ấy—đôi mắt đỏ ngầu vì giận—đã bỏ mặc Duḥśīla, rồi bước vào thành của chính mình.

Verse 34

दुःशीलोऽपि बहिश्चक्रे गृहं तस्य पुरस्य च । देवशर्मा यथापूर्वं संत्यक्तः पुरवासिभिः

Dẫu Duḥśīla có hành xử khác đi, ngôi nhà của Devaśarmā vẫn bị đặt ở ngoài thành ấy; và như trước kia, Devaśarmā vẫn bị dân trong thành ruồng bỏ.

Verse 35

तस्यान्वयेऽपि ये जातास्ते बाह्याः संप्रकीर्तिताः । बाह्याः क्रियासु सर्वासु सर्वेषां पुरवासिनाम्

Ngay cả những người sinh trong dòng dõi của hắn cũng bị tuyên là ‘kẻ ngoài’; trong mọi nghi lễ và mọi việc theo tục lệ, họ đều bị toàn thể dân thành đối xử như người ở ngoài cộng đồng.

Verse 36

सूत उवाच । एवं तेषु द्विजेंद्रेषु शापं दत्त्वा गतेषु च । दुर्वासाः प्राह दुःशीलं कोपसंरक्तलो चनः

Sūta nói: Khi các vị Bà-la-môn tối thượng ấy đã ban lời nguyền rồi ra đi, Durvāsā—đôi mắt đỏ ngầu vì giận—liền cất lời với Duḥśīla.

Verse 37

मम सिद्धिं गता मंत्राः समर्थाः शत्रुसंक्षये । आथर्वणास्तथा चान्ये वेदत्रयसमुद्भवाः

Các câu thần chú đã đạt được thành tựu thông qua ta; chúng có khả năng tiêu diệt kẻ thù—cả thần chú Atharva cũng như những thần chú khác phát sinh từ ba bộ kinh Veda.

Verse 38

तस्मादेतत्पुरं कृत्स्नं पशुपक्षि समन्वितम् । नाशमद्य नयिष्यामि यथा शत्रोर्हि दुष्टकः

Vì thế, hôm nay ta sẽ biến cả thành phố này—cùng với chim muông và thú vật—thành tro bụi, giống như cách người ta tiêu diệt một kẻ thù độc ác.

Verse 39

दुःशील उवाच । नैतद्युक्तं नरश्रेष्ठ तव कर्तुं कथंचन । ब्राह्मणानां कृते कर्म ब्राह्मणस्य विशेषतः

Duḥśīla nói: 'Hỡi người ưu tú nhất trong thiên hạ, ngài làm như vậy thật không phải lẽ chút nào—một hành động liên quan đến các Bà-la-môn, và đặc biệt ảnh hưởng đến một Bà-la-môn.'

Verse 40

निघ्नंतो वा शपंतो वा वदंतो वापि निष्ठुरम् । पूजनीयाः सदा विप्रा दिव्यांल्लोकानभीप्सुभिः

Dù họ có đánh đập, nguyền rủa hay nói lời cay nghiệt, các Bà-la-môn vẫn luôn phải được tôn trọng bởi những ai mong cầu đến các cõi trời.

Verse 41

ब्राह्मणैर्निर्जितैर्मेने य आत्मानं जयान्वितम् । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते

Kẻ nào dù bị các Bà-la-môn khuất phục mà vẫn ảo tưởng mình chiến thắng, kẻ đó sẽ bị nung nấu trong những địa ngục kinh hoàng như Tāmisra.

Verse 42

आत्मनश्च पराभूतिं तस्माद्विप्रात्सहेत वै । य इच्छेद्वसतिं स्वर्गे शाश्वतीं द्विजसत्तम

Do đó, hỡi người ưu tú nhất trong các Bà-la-môn, người ta nên chịu đựng sự sỉ nhục từ một Bà-la-môn nếu mong muốn có nơi ở vĩnh hằng trên thiên giới.

Verse 43

एतेषां ब्राह्मणेंद्राणां क्षेत्रे सिद्धिं समागताः । मंत्रास्ते तत्कथं नाशं त्वमेतेषां करिष्यसि

Trong vùng đất linh thiêng của những Bà-la-môn hàng đầu này, các câu thần chú đó đã đạt được hiệu nghiệm; vậy làm sao ngươi có thể gây ra sự hủy diệt cho nơi này?

Verse 44

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

Đối với kẻ giết Bà-la-môn, kẻ uống rượu, kẻ trộm cắp, và cả kẻ bội tín, những người công chính đã quy định các phương cách chuộc tội; nhưng đối với kẻ vô ơn, không có sự chuộc tội nào được tuyên bố.

Verse 45

तस्मात्कोपो न कर्तव्यः क्षेत्रे चात्र व्यवस्थितैः । क्षमां कुरु मुनिश्रेष्ठ कृपां कृत्वा ममोपरि

Vì vậy, những người cư ngụ tại vùng đất linh thiêng này không nên tỏ ra giận dữ. Hỡi bậc hiền triết ưu tú nhất, xin hãy ban sự tha thứ và tỏ lòng từ bi đối với tôi.

Verse 46

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय तत्र कृत्वावसत्तपः । प्राप्तश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

Sūta nói: 'Ông ấy đồng ý, nói rằng "Cứ như vậy đi", và sau khi định cư ở đó, ông đã thực hiện khổ hạnh. Ông đã đạt được thành tựu tâm linh cao nhất—điều khó đạt được ngay cả đối với các vị thần.'

Verse 47

दुःशीलाख्यः क्षितौ सोऽपि प्रासादः ख्याति मागतः । यस्य संदर्शनादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

Ngôi đền trên cõi đất, mang danh “Duḥśīla”, cũng trở nên lừng danh—chỉ cần chiêm bái, con người liền được giải thoát khỏi tội lỗi.

Verse 48

तस्य मध्यगतं लिंगं शुक्लाष्टम्यां सदा नरः । यः पश्यति क्षणं ध्यात्वा नरकं स न पश्यति

Liṅga đặt ở chính giữa ấy—ai vào ngày mồng tám trăng sáng (Śuklāṣṭamī) chiêm ngưỡng, dù chỉ trong khoảnh khắc với tâm quán niệm, người ấy sẽ không thấy địa ngục.