Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

Devanagari script

एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः । दुःशीलं संपरित्यज्य प्रविष्टाः स्वपुरे ततः

Transliteration

evamuktvātha te viprāḥ kopasaṃraktalocanāḥ | duḥśīlaṃ saṃparityajya praviṣṭāḥ svapure tataḥ

Translation

Nói xong như vậy, các vị Bà-la-môn ấy—đôi mắt đỏ ngầu vì giận—đã bỏ mặc Duḥśīla, rồi bước vào thành của chính mình.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: ‘thus’)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having said)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (particle: then/now)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (pronoun: masculine nominative plural)

• विप्राः: brāhmaṇas
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (masculine nominative plural)

• कोपसंरक्तलोचनाः: with eyes reddened by anger
• कोपसंरक्तलोचनाः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कोप (प्रातिपदिक) + संरक्त (रञ्ज् धातु-क्त, कृदन्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (masculine nominative plural adjective); समासः—तत्पुरुषः (षष्ठी/उपपद-समासभावः): ‘कोपेन संरक्ते लोचने यस्य’ इत्यर्थे (eyes reddened with anger)

• दुःशीलम्: Duḥśīla (the ill-conducted one)
• दुःशीलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुःशील (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (masculine accusative singular)

• संपरित्यज्य: having abandoned
• संपरित्यज्य: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + परि + त्यज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having completely abandoned)

• प्रविष्टाः: entered
• प्रविष्टाः: Karta (Subject complement with implied verb/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: प्र + विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (past participle used predicatively: masculine nominative plural)

• स्वपुरे: in their own city
• स्वपुरे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (locative singular); समासः—तत्पुरुषः (षष्ठी): ‘स्वस्य पुरे’ (in their own city)

• ततः: thereafter
• ततः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/तदनन्तरम् (indeclinable: thereafter/then)

Speaker

Narrator (contextual, Nāgara-khaṇḍa māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (standard Sūta frame)

Visual Art Cues

Scene: A group of brāhmaṇas with reddened eyes depart in indignation, turning away from Duḥśīla; the city-gate and boundary are emphasized as they re-enter their own town, leaving the offender isolated outside.

Characters & Entities

• Vipras (Brāhmaṇas)
• Duḥśīla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It depicts the social and spiritual consequence of adharma: separation from the righteous community.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No explicit tīrtha-name appears in this verse; it concludes a narrative episode within the Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative description of departure and abandonment.