Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः । न तेषामुत्तरं लेभे शुभं वा यदि वाशुभम्

Transliteration

sa evaṃ jalpamāno'pi muhurmuhurataṃdritaḥ | na teṣāmuttaraṃ lebhe śubhaṃ vā yadi vāśubham

Translation

Dẫu ông nói như thế hết lần này đến lần khác, không hề mỏi mệt, ông vẫn không nhận được lời đáp từ họ—chẳng thuận cũng chẳng nghịch.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus)

• जल्पमानः: speaking
• जल्पमानः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जल्प् (धातु; √जल्प्) + शानच् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सः)

• अपि: even, although
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थ/समुच्चय (even/also)

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb: repeatedly)

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति द्वारा आवृत्तिबोध (repetition for emphasis)

• अतन्द्रितः: untiring, not sluggish
• अतन्द्रितः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + तन्द्रित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; नञ्-समास/नकारार्थ (not lazy), विशेषण (सः)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन

• उत्तरम्: answer, reply
• उत्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

• लेभे: obtained, received
• लेभे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु; √लभ्)
• Form: लिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शुभम्: auspicious, favorable
• शुभम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (उत्तरम्)

• वा: or
• वा: Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्प (disjunction: or)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्तसूचक (conditional: if)

• वा: or
• वा: Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्प (or)

• अशुभम्: inauspicious, unfavorable
• अशुभम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; नञ्-समास (inauspicious), विशेषण (उत्तरम्)

Speaker

Narrator (contextual; not explicit in this snippet)

Visual Art Cues

Scene: The sage speaks repeatedly, earnest and tireless; the brāhmaṇas remain silent, eyes lowered or inward, embodying mauna; tension in stillness, no overt rejection.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even a righteous intention may meet silence; patience and discernment are needed before acting in sacred matters.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse; it narrates the lack of response within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it concerns seeking counsel regarding establishing a Śiva shrine.