Adhyaya 206

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । इंद्रोऽपि विष्णुवाक्येन हिमवंतं समागतः । ऐरावतं समारुह्य नागेद्रं पर्वतोपमम्

Viśvāmitra thưa: Được lời Viṣṇu thúc giục, Indra cũng đến Himavān; cưỡi Airāvata, ngài tiến đến chúa tể núi non, cao vời như chính một đỉnh núi.

Verse 2

तत्रापश्यदृषींस्तान्स चमत्कार समुद्भवान् । नियमैः संयमैर्युक्तान्सदाचारपरायणान् । वानप्रस्थाश्रमोपेतान्कामक्रोधविवर्जितान्

Tại đó, ngài thấy các ṛṣi ấy—kỳ diệu bởi hào quang tu chứng—được rèn bởi giới hạnh và tự chế, nương nơi chánh hạnh, an trú trong bậc vānaprastha, lìa dục và sân.

Verse 3

एके विप्राः स्थितास्तेषामेकांतरितभोजनाः । षष्ठकालाशिनश्चान्ये चांद्रायणपरायणाः

Trong số họ, có những brāhmaṇa sống bằng cách ăn cách nhật; kẻ khác chỉ thọ thực vào thời thứ sáu; và có người một lòng chuyên trì hạnh nguyện Cāndrāyaṇa.

Verse 4

अश्मकुट्टाः स्थिताः केचिद्दंतोलूखलिनः परे । शीर्णपर्णाशनाः केचिज्जलाहारास्तथा परे । वायुभक्षास्तथैवान्ये तपस्तेपुः सुदारुणम्

Có người tu khổ hạnh, giã đập trên đá; có người lấy răng làm cối. Có người sống bằng lá rụng, có người chỉ uống nước, lại có người như “ăn gió” mà sống—họ đã thực hành tapas vô cùng khắc nghiệt.

Verse 5

अथ शक्रं समालोक्य तत्राऽयांतं द्विजोत्तमाः । पूजितं चारणैः सिद्धैस्तैरदृष्टं कदाचन

Bấy giờ, thấy Śakra tiến đến nơi ấy—đấng được các Cāraṇa và các Siddha tôn thờ—những bậc dvija tối thượng bàng hoàng kinh ngạc, vì xưa nay họ chưa từng được thấy Ngài.

Verse 6

ते सर्वे ब्राह्मणाः प्रोक्तास्तदाश्रमसमीपगैः

Bấy giờ, tất cả các vị brāhmaṇa ấy được những người cư trú gần am thất kia lên tiếng thưa gửi.

Verse 7

अयं शक्रः समायातो भवतामाश्रमे द्विजाः । क्रियतामर्हणं चास्मै यच्चोक्तं शास्त्रचिंतकैः

“Hỡi các bậc dvija, đây là Śakra đã đến am thất của quý vị. Xin hãy cử hành arhaṇa—sự tôn kính xứng đáng—đối với Ngài, đúng như lời các bậc thông đạt śāstra đã dạy.”

Verse 8

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । संमुखाः प्रययुस्तूर्णं कृतांजलिपुटाः स्थिताः

Bấy giờ, tất cả các vị brāhmaṇa ấy, mắt mở to vì kinh ngạc, vội bước tới đối diện Ngài và đứng chắp tay cung kính.

Verse 9

गृह्योक्तविधिना तस्मै संप्रहृष्टतनूरुहा । प्रोचुश्च विनयात्सर्वे किमागमनकारणम्

Trong niềm hoan hỷ khiến lông tóc dựng đứng, họ tiếp đón Ngài theo nghi thức Gṛhya đã dạy, rồi tất cả khiêm cung hỏi: “Vì duyên cớ gì Ngài đến đây?”

Verse 10

निरीहस्यापि देवेंद्र कौतुकं नो व्यवस्थितम्

Ôi Đế Thích, chúa tể chư thiên, ngay cả đối với bậc vô dục, mục đích Ngài hiện đến đây vẫn chưa rõ đối với chúng tôi.

Verse 11

इन्द्र उवाच । कुशलं वो द्विजश्रेष्ठा अनिहोत्रेषु कृत्स्नशः । तपश्चर्यासु सर्वासु वेदाभ्यासे तथा श्रुते

Indra nói: “Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, mọi sự của các vị đều an ổn chăng—trong các nghi lễ không có Agnihotra, trong mọi khổ hạnh và giới hạnh, cùng việc học Veda và thánh giáo?”

Verse 12

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं त्यक्त्वा तीर्थमयं शुभम् । कस्मादत्र समायाता हिमार्तिजनके गिरौ

“Rời thánh địa Hāṭakeśvara cát tường, nơi tràn đầy các tīrtha, cớ sao các vị lại đến đây, lên ngọn núi gây nên khổ lụy vì giá lạnh?”

Verse 13

तस्मात्सर्वे मया सार्धं समागच्छंतु सद्द्विजाः । चमत्कारपुरे पुण्ये बहुविप्रसमाकुले

“Vì thế, hỡi các Brāhmaṇa cao quý, tất cả hãy cùng ta đến Camatkārapura thánh thiện, nơi quy tụ đông đảo các vị Bà-la-môn uyên bác.”

Verse 14

वासुदेवसमादेशात्तत्र गत्वाथ सांप्रतम् । गयाकूपे करिष्यामि श्राद्धं भक्त्या द्विजोत्तमाः

Theo mệnh lệnh của Vāsudeva, nay ta đến nơi ấy và sẽ thành kính cử hành lễ śrāddha tại giếng Gayā-kūpa, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng.

Verse 15

युष्मदग्रे चतुर्दश्यां प्रेतपक्ष उपस्थिते । खेचरत्वं समायातं सर्वेषां भवतां स्फुटम्

Ngay trước mặt các ngài, vào ngày mười bốn khi mùa Pitṛ (Pretapakṣa) đến, sự chứng đắc trạng thái “du hành trên không” đã hiển nhiên đến với tất cả các ngài.

Verse 16

सबालवृद्धपत्नीकाः साग्निहोत्रा मया सह । तस्माद्गच्छत भद्रं वस्तत्र स्थानं भविष्यति

Hãy cùng ta đi, với con trẻ, người già và các phu nhân của các ngài—lại mang theo cả lửa Agnihotra. Vậy hãy lên đường; cầu phúc lành đến với các ngài. Nơi ấy sẽ ban cho các ngài một chốn cư ngụ xứng hợp.

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं तत्र यास्यामश्चमत्कारपुरं पुनः । अन्येऽपि ब्राह्मणास्तत्र वेदवेदांगपारगाः

Các Bà-la-môn thưa: “Chúng tôi sẽ không trở lại Camatkārapura nữa. Ở đó cũng có những Bà-la-môn khác, tinh thông Veda và Vedāṅga.”

Verse 18

नागरा याज्ञिकाः संति स्मार्ताः श्रुतिपरायणाः । तेषामग्रे कुरु श्राद्धं श्रद्धा चेच्छ्राद्धजा तव

Ở đó có các tư tế Nāgara—bậc tinh thông tế lễ, theo Smṛti, chuyên tâm nơi Śruti. Hãy cử hành lễ śrāddha trước mặt họ, nếu niềm tin của ông thật sự sinh khởi vì śrāddha.

Verse 19

इन्द्र उवाच । तत्र ये ब्राह्मणाः केचिद्भवद्भिः संप्रकीर्तिताः । तथाविधाश्च ते सर्वे वेदवेदांगपारगाः

Indra nói: “Những vị Bà-la-môn ở đó mà các ngươi đã nhắc đến—quả thật tất cả đều như vậy: bậc tinh thông Veda và các Vedāṅga.”

Verse 20

श्रुताध्ययनसंपन्ना याज्ञिकाश्च विशेषतः । परं द्वेषपराः सर्वे तथा परुषवादिनः

“Họ đầy đủ việc học Śruti và đặc biệt tinh thông các nghi lễ tế tự; nhưng tất cả lại quá đắm trong lòng oán ghét và lời nói thô bạo.”

Verse 21

अहंकारेण संयुक्ताः परस्परजिगीषवः । तपसा विप्रयुक्ताश्च भोगसक्ता दिवानिशम्

“Bị trói buộc bởi ngã mạn, ganh đua để hơn thua nhau, lìa xa khổ hạnh, và dính mắc dục lạc ngày đêm—hạng người ấy bị thúc đẩy bởi tranh chấp chứ không bởi dharma.”

Verse 22

यूयं सर्वगुणोपेता विष्णुना मे प्रकीर्तिताः । तस्मादागमनं कार्यं मया सार्धं समस्तकैः

“Các ngươi đầy đủ mọi đức hạnh, và chính Viṣṇu đã tán dương các ngươi với ta. Vì vậy, tất cả các ngươi hãy đến cùng ta, không sót một ai.”

Verse 23

ब्राह्मणा ऊचुः । अस्माभिस्तेन दोषेण त्यक्तं स्थानं निजं हि तत् । बहुतीर्थसमोपेतं स्वर्गमार्गप्रदर्शकम्

Các Bà-la-môn thưa: “Vì lỗi ấy, chúng tôi đã rời bỏ chính nơi cư trú của mình—chính nơi ấy được trang nghiêm bởi nhiều tīrtha và chỉ bày con đường dẫn đến cõi trời.”

Verse 24

यदि यास्यामहे तत्र त्वया सार्धं पुरंदर । अस्माकं स्वजनाः सर्वे रागद्वेषपरायणाः

“Nếu chúng con đến đó cùng Ngài, ô Purandara, thì tất cả người thân của chúng con đều nương theo dục ái và oán ghét.”

Verse 25

अपराधान्करिष्यंति नित्यमेव पदेपदे । ईर्ष्याधर्मसमोपेताः परुषाक्षरजल्पकाः

“Mỗi bước mỗi bước họ sẽ luôn gây tội lỗi—đầy lòng ganh tỵ và phi pháp, thốt ra lời thô bạo.”

Verse 26

ततः संपत्स्यते क्रोधः क्रोधाच्च तपसः क्षयः । ततो न प्राप्यते मुक्तिस्तद्गच्छामः कथं विभो

“Từ đó sân hận sẽ khởi; từ sân hận, công phu khổ hạnh bị tiêu mòn. Khi ấy chẳng đạt giải thoát—vậy làm sao chúng con đi được, ô Đấng Tối Thượng?”

Verse 27

अपरं तत्र भूपोऽस्ति देशे दानपरः सदा । आनर्ताधिपतिः ख्यातः सर्वभूमौ सदैव सः

“Lại nữa, tại xứ ấy có một vị vua luôn chuyên tâm bố thí. Ngài nổi danh là chúa tể xứ Ānarta, tiếng tăm vang khắp các miền.”

Verse 28

ददाति विविधं दानं हस्त्यश्वकनकादिकम् । यदि तत्र न गृह्णीमस्तदा कोपं स गच्छति

“Ngài ban đủ thứ bố thí—voi, ngựa, vàng và các vật khác. Nếu chúng con không nhận tại đó, thì ngài sẽ nổi giận.”

Verse 29

भूपाले कोपमापन्ने स्वजनेषु विरोधिषु । सिद्धिर्नो तपसोऽस्माकं तेन त्यक्तं निजं पुरम्

“Khi nhà vua nổi giận và chính người thân của chúng ta trở nên đối nghịch, thì thành tựu của khổ hạnh (tapas) của chúng ta sẽ không thể đạt được. Vì thế chúng ta đã rời bỏ chính thành đô của mình.”

Verse 30

यदि गृह्णीमहे दानं तस्य भूपस्य देवप । तपसः संप्रणाशः स्याद्यद्धि प्रोक्तं स्वयंभुवा

“Nếu chúng ta nhận lễ vật của vị vua ấy, ô bậc thần linh, thì khổ hạnh (tapas) của chúng ta sẽ bị hủy hoại hoàn toàn—điều ấy chính Svayambhū (Phạm Thiên) đã tuyên cáo.”

Verse 31

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दशध्वजि समा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

Người làm bánh xe được nói là tội lỗi ngang mười lò sát sinh; người cầm cờ ngang mười người làm bánh xe; kỹ nữ ngang mười người cầm cờ; và vua chúa ngang mười kỹ nữ.

Verse 32

तत्कथं तस्य गृह्णीमो दानं पापरतस्य च । यथाऽन्ये नागराः सर्वे लोभेन महतान्विताः

Vậy thì làm sao chúng ta có thể nhận lễ vật của kẻ say đắm trong tội lỗi? Trong khi mọi người dân thành khác cũng đều bị lòng tham lớn lao thúc đẩy.

Verse 33

इन्द्र उवाच । प्रभावोऽयं द्विजश्रेष्ठास्तस्य क्षेत्रस्य संस्थितः । हाटकेश्वरसंज्ञस्य सर्वदैव व्यवस्थितः

Indra nói: “Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, đây là uy lực bền vững được an lập trong thánh địa ấy—kṣetra mang danh Hāṭakeśvara—luôn hiện hữu trong mọi thời.”

Verse 34

पितॄणां च सुतानां च बंधूनां च विशेषतः । श्वश्रूणां च स्नुषाणां च भगिनीभ्रातृभार्ययोः

Vì các bậc cha và các người con, và nhất là vì bà con quyến thuộc; vì mẹ chồng và nàng dâu; và vì chị em gái cùng vợ của các anh em trai—

Verse 35

तस्याधस्तात्स्वयं देवो हाटकेश्वरसंज्ञितः । पुरस्य विद्यते तस्य प्रतापेनाखिला जनाः

Bên dưới đó, chính Thần linh—được gọi là Hāṭakeśvara—ngự tại; nhờ oai lực của thành ấy, mọi người đều chịu ảnh hưởng (bị sức mạnh ấy chi phối).

Verse 36

सन्तप्यंते ततो द्वेषं प्रकुर्वंति परस्परम् । किं न श्रुतं भवद्भिस्तु यथा रामः सलक्ष्मणः । सीतया सह संप्राप्तो विरोधं परमं गतः

Rồi họ bừng cháy trong lòng và gây nên oán ghét lẫn nhau. Các vị chẳng từng nghe sao: Rāma cùng Lakṣmaṇa, đến với Sītā, đã rơi vào một cuộc xung đột lớn lao?

Verse 37

सीतया लक्ष्मणेनैव सार्धं कोपेन संयुतः । अवाच्यं प्रोक्तवान्विप्रास्तौ च तेन समं तदा

Bị cơn giận chi phối, cùng với Sītā và Lakṣmaṇa, Ngài đã thốt ra lời không nên thốt; và hai vị ấy, khi bấy giờ, cũng đáp lại Ngài bằng lời tương tự.

Verse 38

अपि मासं वसेत्तत्र यदि कोपविवर्जितः । तदा मुक्तिमवाप्नोति स्वर्गभाक्पञ्चरात्रतः

Dẫu chỉ ở đó một tháng, nếu lìa bỏ sân hận, thì người ấy đạt được giải thoát; và chỉ sau năm đêm, người ấy trở thành kẻ được hưởng phần phúc của cõi trời.

Verse 39

तस्मात्तत्र प्रगंतव्यं युष्माभिस्तु मया सह । ईर्ष्याधर्मं न युष्माभिस्ते करिष्यंति नागराः

Vì vậy, các vị hãy cùng ta đi đến nơi ấy. Dân trong thành sẽ không hành theo “pháp của lòng ganh tỵ” đối với các vị.

Verse 40

न चैव भवतां कोपस्तत्रस्थानां भविष्यति । प्रसादान्मम विप्रेंद्राः सत्यमेतन्मयोदितम्

Và khi ở đó, cơn giận của các vị cũng sẽ không khởi lên. Nhờ ân huệ của ta, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, điều này thật đúng như ta đã nói.

Verse 41

आनर्तः पार्थिवो दाने योजयिष्यति न क्वचित् । युष्माकं पुत्रपौत्रेभ्यो ये दास्यंति च कन्यकाः

Vua xứ Ānarta sẽ không bao giờ cưỡng ép ai trong việc bố thí. Những thiếu nữ được gả cho con và cháu của các vị—gia tộc của họ sẽ hành xử theo ý nguyện tự do, không do ép buộc.

Verse 42

सहस्रगुणितं तेषां तत्फलं संभविष्यति । अमावास्यादिने श्राद्धं कन्यासंस्थे दिवाकरे

Đối với họ, quả báo của việc ấy sẽ phát sinh tăng lên gấp ngàn lần—nhất là khi cử hành śrāddha vào ngày sóc (amāvasyā), lúc Mặt Trời ở cung Kanyā (Xử Nữ).

Verse 43

युष्मदग्रे द्विजश्रेष्ठा गया कूप्यां करिष्यति । यस्तस्य तत्फलं भावि सहस्रशतसंमितम्

Ngay trước mặt các vị, hỡi những bậc nhị sinh tối thượng, nghi lễ Gayā sẽ được cử hành tại Kūpyā. Ai thực hiện—quả phúc về sau sẽ được tính là gấp một trăm nghìn lần.

Verse 44

गयाश्राद्धान्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम् । यदि श्राद्धकृते तत्र नायास्यथ द्विजोत्तमाः

Về lễ śrāddha tại Gayā thì không còn nghi ngờ; lời ta nói đây là chân thật. Nếu các ngươi, hỡi những Bà-la-môn tối thượng, không đến nơi ấy để làm śrāddha…

Verse 45

ततः शापं प्रदास्यामि तपोविघ्नकरं हि वः । एवं ज्ञात्वा मया सार्धं तत्राऽगच्छत सत्वरम्

Rồi ta sẽ giáng xuống các ngươi một lời nguyền—lời nguyền quả thật sẽ ngăn trở khổ hạnh của các ngươi. Biết vậy, hãy mau đến nơi ấy cùng ta.

Verse 46

इत्युक्तास्तेन ते सर्वे शक्रेण सह तत्क्षणात् । कश्यपश्चैव कौंडिन्य उक्ष्णाशः शार्कवो द्विषः

Được ngài nói như thế, tất cả họ lập tức lên đường cùng với Śakra: Kaśyapa, Kauṇḍinya, Ukṣṇāśa, Śārkava và Dviṣa.

Verse 47

बैजवापश्चैव षष्ठः कापिष्ठलो द्विकस्तथा । एतत्कुलाष्टकं प्राप्तमिंद्रेण सह पार्थिव

Và Baijavāpa là vị thứ sáu, cùng với Kāpiṣṭhala và Dvika. Hỡi đại vương, nhóm tám dòng tộc ấy đã đến cùng với Indra.

Verse 48

अग्निष्वात्तादिकान्सर्वान्पितॄनाहूय कृत्स्नशः । विश्वेदेवांस्तथा चैव प्रस्थितः पाकशासनः

Sau khi triệu thỉnh đầy đủ tất cả các Pitṛ, bắt đầu từ hàng Agniṣvātta, và cả các Viśvedevas nữa, Pākaśāsana (Indra) liền khởi hành.

Verse 49

सम्यक्छ्रद्धासमाविष्टश्चमत्कारपुरं प्रति । एतस्मिन्नेव काले तु ब्रह्मा लोकपितामहः

Thấm nhuần trọn vẹn niềm tin thanh tịnh, người ấy tiến về thành Camatkārapura. Và đúng vào lúc ấy, Phạm Thiên (Brahmā) — vị Tổ phụ của các thế giới — (cũng khởi sự hành động).

Verse 50

गयायां प्रस्थितः सोऽपि श्राद्धार्थं तत्र वासरे । विश्वेदेवाः प्रतिज्ञाय गयायां प्रस्थिता विधिम्

Ngay trong ngày ấy, người cũng lên đường đến Gayā để cử hành lễ śrāddha. Còn các Viśvedevas, sau khi phát nguyện tham dự, cũng khởi hành đến Gayā theo đúng nghi thức đã được định lập.

Verse 51

शक्र श्राद्धं परित्यज्य गता यत्र पितामहः । शक्रोऽपि तत्पुरं प्राप्य गयाकूप्यामुपागतः

Nơi mà Pitāmaha (Phạm Thiên) đã từng đến, đến mức gác lại cả nghi lễ śrāddha—thì Śakra (Đế Thích) cũng tới được thành ấy và đến bên Gayā-kūpī, giếng thiêng của Gayā.

Verse 52

ततः स्नात्वाह्वयामास श्राद्धार्थं श्रद्धयान्वितः । विश्वेदेवान्पितॄंश्चैव काले कुतपसंज्ञिते

Rồi sau khi tắm gội, với lòng tin chí thành, ngài thỉnh mời—để cử hành lễ śrāddha—các Viśvedevas và chư Pitṛs, đúng vào thời khắc được gọi là Kutapa.

Verse 53

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः समाहूताश्च तेन ये । पितरो देवरूपा ये प्रेतरूपास्तथैव च

Trong lúc ấy, những vị được ngài thỉnh mời đều đến nơi: chư Pitṛs, có vị hiện thân dạng thần linh, lại có vị cũng hiện thân như các preta, vong linh đã khuất.

Verse 54

प्रत्यक्षरूपिणः सर्वे द्विजोपांते समाश्रिताः । विश्वेदेवा न संप्राप्ता ये गयायां गतास्तदा

Tất cả đều hiện thân rõ ràng, an vị bên cạnh vị Bà-la-môn; riêng các Viśvedevas khi ấy không đến, vì họ đã đi đến Gayā.

Verse 55

ततो विलंबमकरोत्तदर्थं पाक शासनः । विश्वेदेवा यतः श्राद्धे पूज्याः प्रथममेव च

Vì thế Pākaśāsana (Indra) đã trì hoãn nghi lễ vì lẽ ấy—bởi trong lễ śrāddha, các Viśvedevas phải được thờ cúng trước tiên.

Verse 56

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः । शक्रं प्राह समागत्य विश्वेदेवाऽभिकांक्षिणम्

Đúng lúc ấy, Nārada, bậc hiền triết tối thượng, đến nơi; tiến lại gần, ngài nói với Śakra, người đang mong mỏi Viśvedevas hiện đến.

Verse 57

नारद उवाच । विश्वेदेवा गताः शक्र श्राद्धे पैतामहेऽधुना । गयायां ते मया दृष्टा गच्छमानाः प्रहर्षिताः

Nārada nói: “Hỡi Śakra, các Viśvedevas nay đã đến dự lễ śrāddha của Pitāmaha. Ta đã thấy họ ở Gayā, ra đi trong niềm hoan hỷ.”

Verse 58

तच्छ्रुत्वा तत्र कुपितस्तेषामुपरि तत्क्षणात् । अब्रवीत्परुषं वाक्यं विप्राणां पुरतः स्थितः

Nghe vậy, ông lập tức nổi giận với họ; đứng trước các Bà-la-môn, ông thốt ra những lời gay gắt.

Verse 59

विश्वेदेवान्विना श्राद्धं करिष्याम्यहमद्य भोः । तथान्ये मानवाः सर्वे करिष्यंति धरातले

“Không có các Viśvedevas, hôm nay ta sẽ cử hành lễ śrāddha; và cũng như thế, mọi người trên mặt đất đều sẽ cử hành.”

Verse 61

एवमुक्त्वा सहस्राक्ष एकोद्दिष्टानि कृत्स्नशः । चकार सर्वदेवानां ये हता रणमूर्धनि

Nói xong như vậy, Sahasrākṣa (Indra) đã cử hành trọn vẹn các lễ cúng ekoddiṣṭa cho tất cả chư thiên đã ngã xuống nơi chiến địa.

Verse 62

एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । येषामुद्दिश्य तच्छ्राद्धं कृतं तेषां नृपोत्तम

Ngay đúng lúc ấy, một tiếng nói vô hình cất lên: “Ôi bậc vương thượng, những ai được cử hành lễ śrāddha ấy—được hướng niệm đúng danh và đúng ý—ắt sẽ thọ nhận quả báo như pháp.”

Verse 63

शक्रशक्र महाबाहो येषां श्राद्धं कृतं त्वया । प्रेतत्वे संस्थितानां च प्रेतत्वेन विवर्जिताः

“Ôi Śakra, bậc dũng lực! Những ai được ngài cử hành lễ śrāddha—dẫu đang ở cảnh giới preta—cũng đã được giải thoát khỏi thân phận preta.”

Verse 64

गताः स्वर्गप्रसादात्ते दिव्यरूपवपुर्धराः । ये पुनः स्वर्गताः पूर्वं युध्यमाना महाहवे

“Nhờ ân phúc đưa đến cõi trời, họ đã lên thiên giới, mang thân tướng nhiệm mầu. Còn những ai trước đó đã về trời khi đang giao chiến trong đại chiến…”

Verse 65

ते च मोक्षं गताः सर्वे प्रसादात्तव वासव । तच्छ्रुत्वा वासवो वाक्यं तोषेण महतान्वितः

“Và tất cả họ cũng đã đạt đến giải thoát, hỡi Vāsava, nhờ ân phúc của ngài.” Nghe lời ấy, Vāsava (Indra) tràn đầy hoan hỷ lớn lao.

Verse 66

अहो तीर्थमहो तीर्थं शंसमानः पुनःपुनः । एतस्मिन्नन्तरे प्राप्ता विश्वे देवाः समुत्सुकाः

Ông cứ kêu lên mãi: “Ôi! Tīrtha thay—tīrtha thay!”, rồi ca ngợi nơi ấy. Trong lúc đó, các Viśvedevas đến nơi, lòng đầy háo hức mong chờ.

Verse 67

निर्वृत्य ब्रह्मणः श्राद्धं गयायां तत्र पार्थिव । प्रोचुश्च वृत्रहंतारं कुरु श्राद्धं शतक्रतो

Hỡi đại vương, sau khi đã cử hành trọn vẹn lễ śrāddha dâng Brahmā tại Gayā, họ thưa với kẻ diệt Vṛtra: “Hỡi Śatakratu, xin hãy làm lễ śrāddha.”

Verse 68

भूयोऽपि न विनाऽस्माभिर्लभ्यते श्राद्धजं फलम् । वयं दूरात्समायातास्तव श्राद्धस्य कारणात् । निर्वर्त्य ब्रह्मणः श्राद्धं येन पूर्वं निमंत्रिताः

“Hơn nữa, quả phúc do śrāddha sinh ra không thể đạt được nếu thiếu chúng ta. Chúng ta từ xa đến đây vì lễ śrāddha của ngài—sau khi hoàn tất lễ śrāddha dâng Brahmā, nơi trước kia chúng ta đã được thỉnh mời.”

Verse 69

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां कुपितः पाकशासनः । अब्रवीत्परुषं वाक्यं मेघगम्भीरया गिरा

Nghe lời họ, Pākaśāsana (Indra) nổi giận, thốt lời gay gắt bằng giọng trầm vang như mây sấm.

Verse 70

अद्यप्रभृति यः श्राद्धं मर्त्यलोके करिष्यति । अन्योऽपि यो भवत्पूर्वं वृथा तस्य भविष्यति

(Indra nói:) “Từ hôm nay trở đi, ai cử hành lễ śrāddha trong cõi người—mọi cách khác như trước thời ngươi—đối với người ấy đều trở nên vô hiệu, không kết quả.”

Verse 71

एकोद्दिष्टानि श्राद्धानि करिष्यंत्यखिला जनाः । सांप्रतं मर्त्यलोकेऽत्र मर्यादेयं कृता मया

(Indra nói:) “Từ nay, hết thảy mọi người sẽ cử hành ekoddiṣṭa-śrāddha. Ngay trong cõi người hiện tại này, chính ta đã lập nên giới hạn và quy tắc ấy.”

Verse 72

भूताः प्रेताः पिशाचाश्च ये चान्ये श्राद्धहारकाः । विश्वेदेवैः प्ररक्ष्यंते रक्षयिष्यामि तानहम्

“Còn các bhūta, preta, piśāca và mọi loài khác cướp đoạt phẩm vật śrāddha—những kẻ được các Viśvedeva che chở—chính ta sẽ bảo hộ họ.”

Verse 73

यजमानस्य काये च श्राद्धं संयोज्य यत्नतः । मया हताः प्रयास्यंति सर्वे ते दूरतो द्रुतम्

“Khi lễ śrāddha được gắn chặt, gìn giữ cẩn trọng nơi thân của người tế chủ, thì hết thảy bọn ấy—bị ta đánh gục—sẽ mau chóng chạy trốn thật xa.”

Verse 74

एवमुक्त्वा सहस्राक्षो विश्वेदेवांस्ततः परम् । प्रोवाच ब्राह्मणान्सर्वान्विश्वेदेवैर्विना कृतम् । श्राद्धकर्म भवद्भिस्तु कार्यमन्यैश्च मानवैः

Nói xong, Sahasrākṣa (Indra) lại dặn dò các Viśvedeva, rồi tuyên cáo với toàn thể các bà-la-môn: “Nghi lễ śrāddha phải do các ngươi và những người khác cử hành, nhưng hãy làm mà không có (sự tham dự đúng phép của) các Viśvedeva.”

Verse 76

तेषामुष्णाश्रुणा तेन यत्पृथ्वी प्लाविता नृप । भूतान्यंडान्यनेकानि संख्यया रहितानि च

Tâu Đại vương, bởi những giọt lệ nóng của họ mà mặt đất bị ngập tràn; và có vô số trứng của các loài hữu tình—nhiều đến không thể đếm kể.

Verse 77

ततोंऽडेभ्यो विनिष्क्रांताः प्राणिनो रौद्ररूपिणः । कृष्णदंताः शंकुकर्णा ऊर्ध्वकेशा भयावहाः । रक्ताक्षाश्च ततः प्रोचुर्विश्वेदेवांश्च ते नृप

Rồi từ những quả trứng ấy, các hữu tình mang hình tướng dữ tợn bước ra—răng đen, tai nhọn như mũi nhọn, tóc dựng ngược, đáng kinh hãi, mắt đỏ. Bấy giờ, tâu Đại vương, họ cất lời với các Viśvedevā.

Verse 78

वयं बुभुक्षिताः सर्वे भोजनं दीयतां ध्रुवम् । भवद्भिर्विहिता यस्माद्याचयामो न चापरम्

Chúng ta đều đói khát—xin ban cho thức ăn, nhất định chớ thiếu. Vì chúng ta do các ngài an bài, nên chỉ xin điều này, không cầu gì khác.

Verse 79

तथेत्युक्ते द्विजेंद्रैश्च विश्वेदेवाः सुदुःखिताः । रुरुदुर्बाष्पपूरेण प्लावयन्तो वसुन्धराम्

Khi các vị Bà-la-môn tối thượng nói: “Được vậy”, các Viśvedevā, chìm trong sầu khổ, đã khóc tuôn lệ như thác, làm ngập tràn mặt đất.

Verse 80

एवमुक्त्वा तु ते श्राद्धं विश्वेदेवा नृपोत्तम । ब्रह्मलोकं गताः सर्वे दुःखेन महताऽन्विताः । प्रोचुश्च दीनया वाचा प्रणिपत्य पितामहम्

Sau khi nói như vậy về lễ śrāddha, tâu bậc vương thượng, tất cả các Viśvedevā—mang nặng nỗi sầu lớn—đi đến Brahmaloka. Rồi họ cúi lạy Pitāmaha (Phạm Thiên Brahmā) và thưa bằng lời khiêm nhường.

Verse 81

वयं बाह्याः कृता देव श्राद्धानां बलविद्विषा । तव श्राद्धे गता यस्माद्गयायां प्राङ्निमंत्रिताः

Ôi Đức Chúa, chúng con đã bị kẻ thù của Bala (Indra) gạt khỏi các lễ śrāddha. Vì chúng con đã đến dự lễ śrāddha của Ngài tại Gayā, do được thỉnh mời từ trước.

Verse 82

तेन रुष्टः सहस्राक्षस्तव चांते समागताः । तस्मात्कुरु प्रसादं नः श्राद्धार्हाः स्याम वै यथा

Vì thế, Sahasrākṣa (Indra) nổi giận, và chúng con đã đến trước nhan Ngài. Xin Ngài ban ân sủng, để chúng con thật sự trở nên xứng đáng thọ nhận lễ vật śrāddha.

Verse 83

तच्छ्रुत्वा सत्वरं ब्रह्मा कृपया परयान्वितः । विश्वेदेवान्समादाय कूप्माण्डैस्तैः समन्वितान्

Nghe vậy, Brahmā lập tức—đầy lòng đại bi—tập hợp các Viśvedevas, cùng đi với những Kūṣmāṇḍas ấy.

Verse 85

एतस्मिन्नेव काले तु ब्रह्मा तत्र समागतः । विश्वेदेवसमायुक्तो हंसयानसमाश्रितः

Ngay lúc ấy, Brahmā đến nơi đó, cùng với các Viśvedevas, ngự trên cỗ xe thiên nga của Ngài.

Verse 86

शक्रोऽपि सहसा दृष्ट्वा संप्राप्तं कमलासनम् । अर्घ्यमादाय पाद्यं च सत्वरं सम्मुखो ययौ

Śakra (Indra) cũng vậy, vừa thấy Đấng ngự tòa sen đến nơi, liền vội mang arghya và nước rửa chân, tiến ra nghênh đón.

Verse 87

ततः प्रणम्य शिरसा साष्टांगं विनयान्वितः । प्रोवाच प्रांजलिर्भूत्वा स्वागतं ते पितामह

Bấy giờ, cúi đầu đảnh lễ và phủ phục trọn vẹn theo nghi thức sाष्टाङ्ग trong lòng khiêm cung, ông chắp tay thưa rằng: “Kính nghinh đón Ngài, ôi Pitāmaha (Đại Tổ phụ).”

Verse 88

तव संदर्शनादेव ज्ञातं जन्मत्रयं मया । द्रुतं पूर्वं शुभं कर्म करोमि च यथाऽधुना

Chỉ nhờ được diện kiến (darśana) Ngài mà con đã biết rõ ba đời sinh của mình; và nay con mau chóng thực hành công hạnh cát tường vốn trước kia phải làm.

Verse 89

करिष्यामि परे लोके व्यक्तमेतदसंशयम्

Con sẽ làm điều ấy ở cõi đời sau; điều này hiển nhiên, không chút nghi ngờ.

Verse 90

निःस्पृहस्यापि ते देव यदागमनकारणम् । तन्मे द्रुततरं ब्रूहि येन सर्वं करोम्यहम्

Ôi Thần linh, dẫu Ngài vô dục, xin mau cho con biết nguyên do Ngài quang lâm, để con có thể làm trọn mọi điều cần làm.

Verse 91

ब्रह्मोवाच । यैर्विना न भवेच्छ्राद्धं ममापि सुरसत्तम । विश्वेदेवास्त्वया तेऽद्य श्राद्धबाह्या विनिर्मिताः

Phạm Thiên (Brahmā) nói: “Ôi bậc tối thắng trong chư thiên, nếu thiếu họ thì ngay cả lễ Śrāddha của ta cũng không thể cử hành; vậy mà hôm nay chính ngươi đã khiến các Viśvedevas ấy phải đứng ngoài lễ Śrāddha (bị loại khỏi).”

Verse 92

तत्त्वया न कृतं भद्रं तेन कर्म वितन्वता । अप्रमाणं कृता वेदा यतश्च स्मृतयस्तथा

Ngươi, khi mở rộng hành nghiệp ấy, đã chẳng làm nên điều lành; bởi vậy, các Veda—và cả các Smṛti—đã bị khiến như thể mất thẩm quyền, trở nên không đáng tin.

Verse 93

एते पूर्वं मया शक्र श्राद्धार्थं विनिमंत्रिताः । पश्चात्त्वया न दोषोऽस्ति तस्माच्चैषां महात्मनाम्

“Hỡi Śakra, những vị này trước hết đã được ta mời đến vì mục đích cử hành Śrāddha. Về sau, phía ngươi không có lỗi; bởi vậy, đối với các bậc đại tâm này…”

Verse 94

तस्माच्छापप्रमोक्षार्थं त्वं यतस्व सुरेश्वर । येन स्युः श्राद्धयोग्याश्च सर्वेऽमी दुःखिता भृशम्

Vì thế, hỡi Đấng Chúa tể chư thiên, xin hãy gắng sức giải thoát khỏi lời nguyền này, để tất cả những vị ấy lại trở nên xứng đáng thọ nhận lễ vật Śrāddha; bởi họ đang vô cùng khổ sầu.

Verse 95

पुरा ह्येतन्मया प्रोक्तं सर्वेषां च द्विजन्मनाम् । एतत्पूर्वं च यच्छ्राद्धं सफलं तद्भविष्यति

Quả thật, điều này ta đã tuyên cáo từ thuở xưa cho hết thảy những người “hai lần sinh”; và mọi lễ Śrāddha đã cử hành trước đó thì sẽ có quả, sẽ thành tựu hiệu lực.

Verse 96

तत्कथं मम वाक्यं त्वमसत्यं प्रकरोषि च

Vậy thì, sao ngươi lại biến lời ta thành điều không thật?

Verse 97

इंद्र उवाच । मयाऽपि कोपयुक्तेन शप्ता एते पितामह । तद्यथा सत्यवाक्योऽहं प्रभवामि तथा कुरु

Indra thưa: Ôi Đấng Tổ Phụ (Pitāmaha), khi cơn giận bốc lên, chính con cũng đã nguyền rủa họ. Vậy xin Ngài sắp đặt sao cho lời con vẫn là lời chân thật và lời ấy có hiệu lực thành tựu.

Verse 98

ब्रह्मोवाच । तव वाक्यं यथा सत्यं प्रभविष्यति वासव । तथाऽहं संविधास्यामि विश्वेदेवार्थमेव ह

Brahmā phán: Hỡi Vāsava, Ta sẽ sắp đặt để lời ngươi quả thật thành chân—đặc biệt là trong việc liên quan đến các Viśvedevā.

Verse 99

विश्वेदेवैर्विना श्राद्धं यत्त्वया समुदाहृतम् । एकोद्दिष्टं नराः सर्वे करिष्यंति धरातले

Lễ śrāddha mà ngươi đã tuyên bố làm không cần các Viśvedevā—trên cõi đất này, mọi người đều sẽ thực hành như một lễ ekoddiṣṭa śrāddha (hướng về một đối tượng duy nhất).

Verse 100

तस्मिन्नहनि देवेंद्र त्वया यत्र विनिर्मितम् । प्रेतपक्षे चतुर्दश्यां शस्त्रेण निहतस्य च

Chính vào ngày ấy, hỡi Đế Thích—ngày do ngươi thiết lập—tức ngày mười bốn của nửa tháng dành cho vong linh (preta-pakṣa), và cũng áp dụng cho người bị vũ khí sát hại.

Verse 101

क्षयाहे चाऽपि संजाते विश्वेदेवैर्विना कृतम् । नागरस्य शुभं श्राद्धं वचनान्मे भविष्यति

Dù khi xảy ra kṣayāha (ngày bị khuyết theo lịch), lễ Nāgara śrāddha cát tường được cử hành không cần các Viśvedevā vẫn sẽ linh nghiệm, theo lời phán của Ta.

Verse 102

शेषकाले तु यः श्राद्धं प्रकरिष्यति तैर्विना । व्यर्थं संपत्स्यते तस्य मम वाक्यादसंशयम्

Nhưng vào những thời khác, ai cử hành lễ śrāddha mà không có các Viśvedevā, thì lễ ấy sẽ trở nên vô ích—điều này chắc chắn theo lời ta, không chút nghi ngờ.

Verse 104

मुक्त्वा शस्त्रहतं चैकं तस्मिन्नहनि यो नरः । करिष्यति तथा श्राद्धं भूतभोज्यं भविष्यति । विश्वामित्र उवाच । तथेत्युक्ते तु शक्रेण ब्रह्मा लोकपितामहः । विश्वेदेवैस्ततः प्रोक्तो विनयावनतैः स्थितैः

Ngoại trừ một trường hợp duy nhất là người bị vũ khí sát hại, nếu trong ngày ấy một người đàn ông làm lễ śrāddha theo cách không đúng, thì lễ vật sẽ trở thành đồ ăn của các bhūta (vong linh). Viśvāmitra nói: Khi Śakra (Indra) đã phán “Đúng vậy”, thì Brahmā, bậc Tổ phụ của các thế giới, được các Viśvedevā—đang đứng cúi mình khiêm cung—thưa trình.

Verse 105

एते पुत्राः समुत्पन्ना अस्मदश्रुभ्य एव च । तेषां तु भोजनं दत्तं क्षुधार्तानां मया विभो

“Những người con này quả thật sinh ra từ chính giọt lệ của ta; và ta, ô Đấng Tôn Chủ, đã ban thức ăn cho họ khi họ khổ vì đói.”

Verse 106

अस्मद्विवर्जितं श्राद्धं कुपितैर्वासवोपरि । तद्यथा जायते सत्यं वाक्यमस्मदुदीरितम्

“Một lễ śrāddha loại bỏ chúng ta đang được cử hành—vì thế các quyền năng thiêng liêng nổi giận đối với Vāsava (Indra). Nguyện lời chúng ta đã thốt ra trở thành sự thật, đúng như đã được nói.”

Verse 107

अस्माकं वासवस्यापि तथा कुरु पितामह । निरूपय शुभाहारं येन स्यात्तृप्तिरुत्तमा

“Vậy nên, ô Bậc Tổ Phụ, xin cũng sắp đặt cho chúng ta—và cho Vāsava (Indra) nữa. Xin định ra lễ phẩm thức ăn cát tường, nhờ đó đạt được sự thỏa mãn tối thượng.”

Verse 108

एतेषामेव सर्वेषां प्रसादात्तव पद्मज

Ôi Padmaja (Phạm Thiên), chỉ nhờ ân huệ của Ngài mà phúc lành mới đến với tất cả những vị ấy.

Verse 109

पद्मज उवाच । श्राद्धकाले तु विप्राणां भोज्यपात्रेषु कृत्स्नशः । भस्मरेखां प्रदास्यंति ह्येतैस्तत्त्याज्यमेव हि

Padmaja (Phạm Thiên) nói: “Vào lúc cử hành śrāddha, những kẻ ấy sẽ vạch các đường tro bao quanh khắp các bát đĩa dùng để thọ thực của các bà-la-môn. Vì vậy, đối với họ, sự sắp đặt/đồ ăn ấy nhất định phải tránh.”

Verse 111

एतेभ्यश्चैव तद्दत्तं मया तुष्टेन सांप्रतम् । एवमुक्त्वा ततो नाम तेषां चक्रे पितामहः

“Và đối với những vị này nữa, ta—nay đã mãn nguyện—đã ban phần ấy ngay lúc này.” Nói xong, Pitāmaha (Phạm Thiên) liền đặt tên cho họ.

Verse 112

कुशब्देन स्मृता भूमिः संसिक्ता चाश्रुणा यतः । ततोंऽडानि च जातानि तेभ्यो जाता अमी घनाः । कूष्मांडा इति विख्याता भविष्यंति जगत्त्रये

“Vì đất được gọi bằng tiếng ‘ku’ và đã thấm ướt bởi lệ rơi, nên từ đó sinh ra những quả trứng; và từ những quả trứng ấy, các hữu thể thân hình đặc dày này được sinh ra. Họ sẽ nổi danh trong ba cõi với tên ‘Kūṣmāṇḍa’.”

Verse 113

ततस्तांश्च त्रिधा कृत्वा क्रमेणैवार्पयत्तदा । अग्नेर्वायोस्तथार्कस्य वाक्यमेतदुवाच ह

Rồi Ngài chia họ làm ba nhóm và lần lượt dâng hiến—cho Agni, cho Vāyu, và cho Arka (Thần Mặt Trời). Và Ngài nói những lời này.

Verse 114

यजुर्वेदे प्रविख्यातं यद्देवति ऋचां त्रयम् । तेन भागः प्रदातव्य एतेषां भक्तिहोमतः

Bộ ba câu ṛk nổi tiếng trong Yajurveda, được dâng hướng đến các chư thiên—nhờ nghi thức ấy, phần cúng phần của các ngài phải được trao, qua lễ hỏa tế (homa) với lòng sùng tín.

Verse 115

कोटिहोमोद्भवे चैव निजभागस्य मध्यतः । तेन तृप्तिं प्रयास्यंति मम वाक्यादसंशयम्

Và từ công đức phát sinh bởi một crore lễ hỏa tế—quả thật, ngay từ giữa phần được định cho chính họ—nhờ đó họ sẽ đạt sự thỏa mãn. Theo lời ta, không chút nghi ngờ.

Verse 116

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रस्ततश्चादर्शनं गतः । विश्वेदेवास्तथा हृष्टाः कूष्माण्डाश्च विशेषतः

Nói xong như vậy, Đấng bốn mặt (Phạm Thiên) liền biến mất khỏi tầm mắt. Chư Viśvedevas hoan hỷ, và các Kūṣmāṇḍa lại càng đặc biệt vui mừng.

Verse 117

एतस्मात्कारणाद्रक्षा क्रियते भस्मसम्भवा । विप्राणां भोज्यपात्रेषु श्राद्धे कूष्मांडजाद्भयात् । नागराणां न वांछंति श्राद्धे छिद्रं यतः शृणु

Vì lẽ ấy, nghi thức hộ trì bằng tro (bhāsma) được cử hành—do sợ tai họa phát sinh từ loài Kūṣmāṇḍa—trên các vật đựng thức ăn của các bà-la-môn trong lễ śrāddha. Bởi vậy, người Nāgara không muốn có bất cứ “khe hở” (lỗi khiếm) nào trong śrāddha; hãy nghe nguyên do.

Verse 118

तेषां स्थाने यतो जाता दाक्षिण्येन समन्विताः । निषिद्धा भस्मजा रक्षा भर्तृयज्ञेन तेजसा

Bởi tại chỗ của họ đã xuất hiện những vị đầy lòng ân hậu và sự kính lễ đúng pháp, nên nghi thức hộ trì sinh từ tro đã bị cấm—bị uy quang của Bhartṛ-yajña lấn át.

Verse 119

तदर्थं नागराः सर्वे न कुर्वन्ति हि कर्हिचित् । इन्द्रोऽपि च गते तस्मिंश्चतुर्वक्त्रे निजालयम्

Vì lẽ ấy, toàn thể dân Nāgara không bao giờ thực hành việc ấy vào bất cứ lúc nào. Và khi bậc bốn mặt đã trở về nơi cư ngụ của mình, thì Indra cũng liền hành động theo đó.

Verse 120

अब्रवीद्ब्राह्मणान्सर्वांश्चमत्कारपुरोद्भवान् । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः

Ngài bèn ngỏ lời với tất cả các brāhmaṇa đã hiện khởi trong thành phố kỳ diệu ấy. Chắp tay theo thế añjali, ngài đứng khiêm cung, cúi mình kính lễ.

Verse 121

श्रूयतां मद्वचो विप्राः करिष्यथ ततः परम् । स्थापयिष्याम्यहं लिंगं देवदेवस्य शूलिनः

“Hãy nghe lời ta, hỡi các brāhmaṇa; rồi các vị hãy hành sự theo đó. Ta sẽ thiết lập một liṅga của Śūlin, Đấng Thần của các thần.”

Verse 122

ततस्तैर्ब्राह्मणैस्तस्य दर्शितं स्थानमुत्तमम् । सोऽपि लिंगं च संस्थाप्य प्रहृष्टस्त्रिदिवं ययौ

Bấy giờ các brāhmaṇa ấy chỉ cho ngài một nơi chốn tối thắng. Ngài cũng liền an vị liṅga, rồi hoan hỷ lên cõi Tridiva (thiên giới).

Verse 123

विश्वामित्र उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नराधिप । गयाकूप्याश्च माहात्म्यं सर्वकामप्रदायकम्

Viśvāmitra nói: “Tâu đại vương, mọi điều ngài hỏi, ta đã thuật lại đầy đủ—chính là đại uy lực của Gayākūpī, nơi ban thành mọi sở nguyện.”

Verse 124

आनर्त उवाच । गयाकूप्याश्च माहात्म्यं भवता मे प्रकीर्तितम् । बालमंडनजं वापि सांप्रतं वक्तुमर्हसि

Ānarta thưa: “Ngài đã kể cho tôi nghe đại oai đức của Gayākūpī. Nay xin Ngài cũng giảng rõ công đức và ý nghĩa thánh địa (tīrtha) liên hệ đến lễ cạo tóc cho trẻ (bāla-maṇḍana).”

Verse 126

विश्वामित्र उवाच । सहस्राक्षेण ते विप्रा लिंगार्थं याचिता यदा । स्थानं शुभं पवित्रं च सर्वक्षेत्रस्य मध्यगम्

Viśvāmitra nói: “Khi Sahasrākṣa (Indra) thỉnh cầu các vị Bà-la-môn vì việc lập liṅga, họ đã chỉ ra một nơi cát tường, thanh tịnh, nằm ngay giữa toàn thể thánh địa.”

Verse 127

ततस्तैर्दर्शितं लिंगं सुपुण्यं बालमंडनम् । यत्र बालाः पुरा जाता मरुदाख्या दितेः सुताः

Rồi họ chỉ cho ngài thấy liṅga tối thượng công đức, mang danh Bālamaṇḍana—chính tại nơi xưa kia các Marut trẻ tuổi đã sinh ra làm con của Diti.

Verse 128

तेनैव च पुरा ध्वस्ता न च मृत्युमुपागताः । तच्च मेध्यतमं ज्ञात्वा स्थानं दृष्टं पुरा च यत्

Chính nhờ uy lực ấy, thuở xưa họ từng bị đánh gục mà vẫn không gặp tử vong. Biết đây là nơi thanh tịnh bậc nhất—chốn đã được thấy và tôn kính từ thời cổ—(họ liền nói như vậy).

Verse 129

यत्र दित्या तपस्तप्तं सुसुतं कांक्षमाणया । तद्दृष्ट्वा परमं स्थानं जीवं प्रोवाच देवपः

Tại nơi ấy, Diti đã tu khổ hạnh, mong cầu những người con cao quý. Thấy thánh địa tối thượng ấy, chúa tể chư thiên liền ngỏ lời với Jīva, bậc đạo sư của mình.

Verse 130

गुरो ब्रूहि ममाशु त्वं सुमुहूर्तं च सांप्रतम् । दिवसं यत्र सल्लिंगं स्थापयामि हरोद्भवम् । प्रलयेऽपि समुत्पन्ने न नाशो यत्र जायते

“Bạch Thầy, xin hãy mau nói cho con biết ngay giờ lành—ngày mà con có thể an vị Linhga chân thật, phát sinh từ Hara (Śiva)—tại nơi mà dù đại hủy diệt (pralaya) có khởi lên, cũng không hề có sự tiêu vong.”

Verse 131

ततः सोऽपि चिरं ध्यात्वा तं प्रोवाच शचीपतिम् । माघमासे सिते पक्षे पुष्यर्क्षे रविवासरे

Bấy giờ, ngài cũng trầm tư thật lâu rồi thưa với chúa của Śacī (Indra): “Vào tháng Māgha, trong nửa tháng sáng, dưới sao Puṣya, vào ngày Chủ nhật…”

Verse 132

त्रयोदश्यामभीष्टे तु संजातेऽ भ्युदये शुभे । संस्थापय विभो लिंगं मम वाक्येन सांप्रतम्

“Vào ngày Trayodaśī như ý, khi điềm khởi lên cát tường đã đến, hỡi bậc oai lực—hãy an vị Linhga ngay bây giờ, theo lời ta dạy.”

Verse 133

आकल्पांतसमं दिव्यं स्थिरं ते तद्भविष्यति । तच्छ्रुत्वा देवराजस्तु हर्षेण महताऽन्वितः

“Điều ấy sẽ trở nên linh diệu và vững bền cho ngươi, tồn tại cho đến tận cùng kiếp (kalpa).” Nghe vậy, vua của chư thiên tràn đầy hoan hỷ lớn lao.

Verse 134

बालमंडनसांनिध्ये स्थापयामास तत्तदा । विप्रपुण्याहघोषेण गीतवादित्रनिस्वनैः

Bấy giờ, ngay trước sự hiện diện của Bālamaṇḍana, ngài an vị Linhga ấy—giữa tiếng tụng chúc lành (puṇyāha) của các Bà-la-môn và âm vang của ca khúc cùng nhạc khí.

Verse 135

ततो होमावसाने तु तर्पयित्वा द्विजोत्तमान् । दक्षिणायां ददौ तेषामाघाटं स्थानमुत्तमम्

Sau đó, khi lễ hỏa tế (homa) kết thúc, ông làm nghi thức tarpaṇa để làm thỏa lòng các bậc nhị sinh tối thượng, rồi dâng dakṣiṇā, ban cho họ nơi chốn thù thắng mang tên Āghāṭa.

Verse 136

मांकूले संस्थितं यच्च दिव्यप्राकारभूषितम् । सर्वेषामेव विप्राणां सामान्येन नृपोत्तम

Còn nơi tọa lạc tại Māṃkūla, được trang nghiêm bằng tường bao thiêng liêng—đó là chốn dùng chung cho hết thảy các vị Bà-la-môn, hỡi bậc vương thượng.

Verse 137

ततोऽष्टकुलिकान्विप्रान्समाहूयाब्रवीदिदम् । युष्माभिस्तु सदा कार्या चिंता लिंगसमुद्भवा

Bấy giờ, triệu thỉnh các vị Bà-la-môn thuộc tám dòng tộc, ông nói: “Các ngươi phải luôn gìn giữ sự hành trì và chăm nom thiêng liêng phát sinh từ việc phụng sự Thánh Liṅga của Śiva.”

Verse 138

अस्य यस्मान्मया दत्ता वृत्तिश्चन्द्रार्ककालिका । सा च ग्राह्या तदर्थे च द्वादशग्रामसंभवा

“Vì ta đã ban cho người ấy kế sinh nhai bền lâu như trăng và mặt trời, nên sự cấp dưỡng ấy phải được thọ nhận; và chính vì mục đích ấy, nó sẽ được trích từ mười hai ngôi làng.”

Verse 139

ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं विबुधश्रेष्ठ करिष्यामो वचस्तव । लिंगचिंतासमुद्भूतं श्रूयतामत्र कारणम्

Các vị Bà-la-môn thưa: “Ôi bậc tối thượng giữa chư thiên, chúng tôi sẽ không thi hành lời ngài. Xin hãy nghe nguyên do tại đây—điều phát sinh từ nỗi bận lòng của chúng tôi đối với Thánh Liṅga.”

Verse 140

ब्रह्मस्वं विबुधस्वं च तडागोत्थं विशेषतः । भक्षितं स्वल्पमप्यत्र नाश येत्सर्वपूर्वजान्

Tài sản của các Bà-la-môn và tài sản thuộc về chư thiên—nhất là phần phát sinh từ sự cúng dường hồ ao—nếu ở đây ăn dùng dù chỉ một chút, cũng làm tiêu diệt hết thảy tổ tiên của mình.

Verse 141

यदि कश्चित्कुलेऽस्माकं जातस्तद्भक्षयिष्यति । पातयिष्यति नः सर्वांस्तदस्माकं महद्भयम्

Nếu có ai sinh trong dòng họ chúng ta mà ăn dùng thứ ấy, người ấy sẽ kéo tất cả chúng ta sa đọa đến diệt vong. Đó là nỗi sợ lớn của chúng ta.

Verse 142

अथ तं मध्यगः प्राह कृतांजलिर्द्विजोत्तमः । दृष्ट्वाऽन्यमनसं शक्रं कृतपूर्वोपकारिणम्

Bấy giờ, một vị Bà-la-môn tối thắng đứng giữa họ, chắp tay, thưa với Śakra; thấy Ngài tâm trí xao lãng, dẫu trước kia từng là bậc ân nhân.

Verse 143

देवशर्माभिधानस्तु विख्यातः प्रवरैस्त्रिभिः । अहं चिंतां करिष्यामि तव लिंगसमुद्भवाम्

“Ta tên là Devaśarmā, được biết đến như một trong ba bậc ưu tú. Ta sẽ nhận lãnh việc hành trì liên hệ đến liṅga thay cho ngài.”

Verse 144

अपुत्रस्य तु मे पुत्रं यदि यच्छसि वासव । यस्मात्संजायते वंशो यावदाभूतसंप्लवम्

“Nhưng nếu ngài, hỡi Vāsava, ban cho ta—kẻ không con—một người con trai, để dòng dõi được sinh khởi và tiếp nối cho đến tận kỳ đại hoại của thời đại, (thì ta sẽ làm).”

Verse 145

धर्मज्ञस्तु कृतज्ञस्तु देवस्वपरिवर्जकः । तच्छ्रुत्वा वासवो हृष्टस्तमुवाच द्विजोत्तमम्

Ông là người am tường dharma, biết ơn, và tránh lạm dụng tài vật thuộc về chư thiên. Nghe vậy, Vāsava (Indra) hoan hỷ và nói với vị Bà-la-môn tối thượng ấy.

Verse 146

इन्द्र उवाच । भविष्यति शुभस्तुभ्यं पुत्रो वंशधरः परः । धर्मात्मा सत्यवादी च देवस्वपरिवर्जकः

Indra nói: “Một người con phúc lành sẽ sinh ra cho ngươi—bậc kế thừa dòng tộc ưu việt—tâm hồn chính trực, lời nói chân thật, và không lạm dụng tài vật thuộc về chư thiên.”

Verse 147

तस्यान्वये तु ये पुत्रा भविष्यंति महात्मनः । ते सर्वेऽत्र भविष्यंति तद्रूपा वेदपारगाः

Và những người con sẽ sinh ra trong dòng dõi của bậc đại hồn ấy—tất cả đều sẽ cư ngụ tại đây, mang bản tính như ngài, thành tựu và uyên bác, đã vượt đến bờ kia của các Veda.

Verse 148

अपरं शृणु मे वाक्यं यत्ते वक्ष्यामि सद्द्विज । तथा शृण्वंतु विप्रेंद्राः सर्वे येऽत्र समागताः

Hãy nghe thêm lời ta, hỡi vị Bà-la-môn hiền thiện—điều ta sắp tuyên thuyết cho ngươi. Và xin các bậc Bà-la-môn tối thượng đã hội tụ nơi đây cũng hãy lắng nghe.

Verse 149

बालमण्डनके तीर्थे मयैतल्लिंगमुत्तमम् । चतुर्वक्त्र समादेशाच्चतुर्वक्त्रं प्रतिष्ठितम्

Tại thánh địa Bālamaṇḍanaka, ta đã thiết lập Liṅga tối thượng này. Theo mệnh lệnh của Đấng Bốn Mặt (Brahmā), nó được an vị với danh xưng ‘Caturvaktra’—Liṅga Bốn Mặt.

Verse 150

योऽत्र स्नानविधिं कृत्वा तीर्थेऽत्र पितृतर्पणम् । आजन्म पितरस्तेन प्रभविष्यंति तर्पिताः

Ai thực hành đúng nghi thức tắm gội tại đây và dâng lễ rưới nước (tarpana) cho tổ tiên tại thánh địa (tīrtha) này, nhờ công đức ấy, các bậc tiền nhân của người ấy sẽ được thỏa mãn, đời đời nối tiếp.

Verse 151

ग्रामा द्वादश ये दत्ता मया देवस्य चास्य भोः । वसिष्यंति च ये विप्रा वृद्धिश्राद्ध उपस्थिते । ते श्राद्धं प्रथमं चास्य कृत्वा श्राद्धं ततः परम्

Bạch ngài, mười hai ngôi làng mà tôi đã hiến cúng cho vị Chúa tể (thần linh này): khi đến kỳ cử hành vṛddhi-śrāddha (lễ śrāddha cầu thịnh vượng), các bà-la-môn cư trú tại đó sẽ trước hết làm śrāddha cho vị thần này, rồi sau đó mới làm các nghi lễ śrāddha khác.

Verse 152

तत्कृत्यानि करिष्यन्ति ते विघ्नेन विवर्जिताः । वृद्धिः संपत्स्यते तेषां नो चेद्विघ्नं भविष्यति

Họ sẽ hoàn thành các bổn phận cần làm ấy mà không gặp chướng ngại; sự thịnh vượng sẽ phát sinh nơi họ, và sẽ không có điều ngăn trở nào xảy đến.

Verse 153

माघमासे सिते पक्षे त्रयो दश्यां दिने स्थिते । तद्ग्रामसंस्थिता लोका येऽत्रागत्य समाहिताः

Vào tháng Māgha, trong nửa tháng sáng, khi đến ngày trăng thứ mười ba, những người cư trú tại các làng ấy, nếu đến đây với tâm chuyên nhất—

Verse 154

बालमण्डनके स्नात्वा लिंगमेतत्समाहिताः । पूजयिष्यंति सद्भक्त्या ते यास्यंति परां गतिम्

Tắm gội tại Bālamaṇḍanaka, rồi với tâm thu nhiếp, họ sẽ thờ phụng Liṅga này bằng lòng sùng kính chân thành; nhờ vậy họ sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 155

ग्रामाणां मम लिंगस्य ये करिष्यंति पीडनम् । कालांतरेऽपि संप्राप्तास्ते यास्यंति च संक्षयम्

Nhưng kẻ nào làm tổn hại các làng mạc (đã được hiến cúng cho nơi này) hoặc làm hại Liṅga của Ta—dẫu về sau mới xuất hiện—thì cũng sẽ chuốc lấy diệt vong.

Verse 156

पृथिव्यां यानि तीर्थानि ह्यासमुद्रसरांसि च । बालमण्डनके तीर्थ आगमिष्यंति तद्दिने

Mọi thánh địa tắm gội trên mặt đất—kể cả những nơi gắn với biển cả và hồ ao—đều sẽ quy tụ về tīrtha Bālamaṇḍanaka ngay trong chính ngày ấy.

Verse 157

विश्वामित्र उवाच । एतदुक्त्वा सहस्राक्षस्ततश्चाष्टकुलान्द्विजान् । अग्रतः कोपसंयुक्तस्ततोवचनमब्रवीत्

Viśvāmitra nói: Nói xong như vậy, Sahasrākṣa (Indra) liền nổi giận, cho gọi các Brāhmaṇa thuộc tám dòng tộc đến trước mặt và nói những lời này.

Verse 158

एतैः सप्तकुलैर्विप्रैर्यत्कृतं वचनं न मे । कृतघ्नैस्ता ञ्छपिष्यामि कृतघ्नत्वान्न संशयः

“Vì các Brāhmaṇa thuộc bảy dòng tộc này đã không thi hành mệnh lệnh của ta; là kẻ vô ân, ta sẽ nguyền rủa họ—về sự vô ân ấy không còn nghi ngờ gì.”

Verse 159

यस्मादिदंपुरा प्रोक्तं मनुना सत्यवादिना । स्वायंभुवेन प्रोद्दिश्य कृतघ्नं सकलं जनम्

“Vì điều này đã được Manu Svāyambhuva, bậc nói lời chân thật, tuyên bố từ thuở xưa, để chỉ rõ rằng sự vô ân làm hoen ố con người khắp nơi.”

Verse 160

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते शठे । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

Đối với kẻ sát hại Bà-la-môn, kẻ uống rượu, kẻ trộm, kẻ bội tín và kẻ gian trá—các bậc thiện nhân đã định ra những phép sám hối; nhưng đối với kẻ vô ân thì không có sự chuộc tội nào.

Verse 161

अवध्या ब्राह्मणा गावः स्त्रियो बालास्तपस्विनः । तेनाऽहं न वधाम्येताञ्छिद्रेऽपि महति स्थिते

Bà-la-môn, bò, phụ nữ, trẻ nhỏ và các vị khổ hạnh là những bậc không được sát hại. Vì thế, dẫu lỗi lớn đã phát sinh, ta cũng sẽ không giết họ.

Verse 162

ततस्तोयं समादाय सदर्भं निजपाणिना । शशाप तान्द्विजश्रेष्ठान्कृतघ्नान्पाकशासनः

Bấy giờ Pākaśāsana (Indra), tự tay cầm nước cùng cỏ darbha, đã nguyền rủa những vị Bà-la-môn tối thượng ấy vì tội vô ân.

Verse 163

मम वाक्यादपि प्राप्य एते लक्ष्मीं द्विजोत्तमाः । निर्धनाः संभविष्यंति नीत्वा यद्द्वारतो ऽखिलम्

“Dẫu nhờ chính lời truyền của ta mà những bậc Bà-la-môn ưu tú này được phú quý, họ sẽ trở nên bần cùng—sau khi vơ vét hết mọi thứ đến trước cửa nhà mình.”

Verse 164

भक्तानां च पीरत्यागमेतेषां वंशजा द्विजाः । करिष्यंति न सन्देहो यथा मम सुनिष्ठुराः । दाक्षिण्यरहिताः सर्वे तथा बह्वाशिनः सदा

“Và những Bà-la-môn sinh trong dòng dõi ấy sẽ bỏ rơi các tín đồ đang khốn khổ—không nghi ngờ gì—cứng lòng như họ đã đối với ta: tất thảy đều thiếu lòng nhân hậu, lại luôn ăn uống quá độ.”

Verse 165

एवमुक्त्वाऽथ तान्विप्रान्सप्तवंशसमुद्भवान् । पुनः प्रोवाच तान्विप्राञ्छेषान्नगरसंभवान्

Nói như vậy với các Bà-la-môn sinh từ bảy dòng tộc, rồi Ngài lại cất lời với những Bà-la-môn còn lại, những người phát sinh trong thành ấy.

Verse 166

ममात्र दीयतां स्थानं स्थानेऽत्रैव द्विजोत्तमाः । येन संवत्सरस्यांते पंचरात्रं वसाम्यहम्

“Hỡi các Bà-la-môn tối thượng, xin ban cho ta một chỗ ở tại đây—một nơi cư trú cố định ngay tại đây—để vào cuối mỗi năm ta được lưu lại năm đêm.”

Verse 167

देवस्यास्य प्रपूजार्थं मर्त्यलोकसु खाय च । ब्राह्मणानां प्रपूजार्थं सर्वेषां भवतामिह

“Để phụng thờ trọn vẹn vị Thần linh này—và để được an lạc nơi cõi người—lại cũng để tôn kính đúng phép đối với các Bà-la-môn—xin tất cả các vị tại đây hãy cùng thực hành việc ấy.”

Verse 168

विश्वामित्र उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे तदर्थं स्थानमुत्तमम् । दर्शयामासुः संहृष्टाः प्रोचुश्च तदनंतरम्

Viśvāmitra nói: “Bấy giờ tất cả các Bà-la-môn ấy, lòng hoan hỷ, đã chỉ bày nơi chốn tối thắng thích hợp cho mục đích ấy; và ngay sau đó họ liền thưa rằng.”

Verse 169

ब्रह्मस्थाने त्वया शक्र पंचरात्रमुपेत्य च । स्थातव्यं मर्त्यलोकस्य सुखमासेव्यतां प्रभो

“Hỡi Śakra (Indra), khi đến nơi gọi là chốn của Phạm Thiên, Ngài nên lưu lại năm đêm; bạch Đấng Chúa Tể, nguyện cho hạnh phúc nơi cõi người được thọ hưởng nhờ pháp hành này.”

Verse 170

अत्र स्थाने तवाऽग्रे तु करिष्यामो महोत्सवम् । गीतवादित्रनिर्घोषैर्गंधमाल्यानुलेपनैः । द्विजानां तर्पणैश्चैव सर्वकामसमृद्धिदम्

Ngay tại nơi này, trước tôn nhan Ngài, chúng con sẽ cử hành một đại lễ—vang dội tiếng ca và nhạc khí, với hương thơm, vòng hoa và dầu xoa; lại dâng lễ tṛpaṇa làm thỏa lòng các bậc Nhị sinh. Đại lễ ấy ban sự viên mãn cho mọi điều sở nguyện.

Verse 171

विश्वामित्र उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां प्रहृष्टः पाकशासनः । पूजयित्वा द्विजान्सर्वान्गतोऽथ त्रिदिवालयम्

Viśvāmitra nói: Nghe lời họ, Pākaśāsana (Indra) hoan hỷ; sau khi kính lễ và tôn vinh hết thảy các bậc Nhị sinh, Ngài liền trở về cung điện cõi trời của mình.

Verse 206

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्ड हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये बालमण्डनतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम षडुत्तर द्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu—ở phần thứ sáu, thuộc Nāgarakhaṇḍa, trong Māhātmya của Hāṭakeśvara-kṣetra, chương mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Bālamaṇḍana Tīrtha”, tức Chương 206.

Verse 215

कस्मिन्स्थाने च शक्रेण तच्च लिंगं प्रतिष्ठितम । वदास्माकं महाभाग तस्मिन्दृष्टे तु किं फलम्

Và Liṅga ấy đã được Śakra (Indra) an vị tại nơi nào? Xin nói cho chúng con, bậc đại phúc; khi được chiêm bái Liṅga ấy thì gặt được quả báo gì?

Verse 984

शक्रोऽपि श्राद्धकर्माणि कृत्वा तेषां दिवौकसाम् । तीर्थयात्रापरो भूत्वा तथैव च व्यवस्थितः

Śakra (Indra) cũng vậy: sau khi cử hành các nghi lễ śrāddha cho những vị thiên cư ấy, Ngài trở nên chuyên tâm hành hương đến các tīrtha và vẫn bền bỉ theo đúng con đường ấy.