Adhyaya 27

Verse 1

स्कंद उवाच । वाराणसीति प्रथितं यथा चानंदकाननम् । तथा च कथयामीह देवदेवेनभाषितम्

Skanda nói: Nay ta sẽ thuật lại đúng như điều vẫn được truyền tụng, vì sao gọi là Vārāṇasī và cũng vì sao gọi là Ānandakānana—y theo lời của Đấng Thần của các thần đã phán.

Verse 2

ईश्वर उवाच । निशामय महाबाहो विष्णो त्रैलोक्यसुंदर । प्राप्तं वाराणसीत्याख्यामविमुक्तं यथा तथा

Īśvara phán: Hãy lắng nghe, hỡi Viṣṇu đại dũng, vẻ đẹp của ba cõi; Ta sẽ kể vì sao nơi này mang danh Vārāṇasī, và vì sao cũng được gọi là Avimukta.

Verse 3

निर्दग्धान्सागराञ्छ्रुत्वा कपिलक्रोधवह्निना । अश्वमेधाश्वसंयुक्तान्पूर्वजान्स्वान्भगीरथः

Nghe rằng các tổ tiên của mình—những Sāgara gắn với con ngựa của lễ Aśvamedha—đã bị thiêu rụi bởi ngọn lửa phẫn nộ của Kapila, Bhagīratha liền khởi tâm nguyện cứu độ họ.

Verse 4

सूर्यवंशे महातेजा राजा परमधार्मिकः । आरिराधयिषुर्गंगां तपसे कृतनिश्चयः

Trong dòng dõi Mặt Trời có một vị vua rực sáng, chí công chí chính; Ngài quyết lòng tu khổ hạnh, nguyện cầu làm đẹp lòng Thánh Nữ Gaṅgā.

Verse 5

हिमवंतं नगश्रेष्ठममात्य न्यस्तराज्यधूः । जगाम यशसां राशिरुद्दिधीर्षुः पितामहान्

Giao phó gánh nặng quốc độ cho vị đại thần, bậc tích tụ danh thơm ấy (Bhagīratha) lên đường đến Himavān, đệ nhất sơn vương, với ước nguyện nâng cứu các bậc tổ tiên.

Verse 6

ब्रह्मशापाग्निनिर्दग्धान्महादुर्गतिगानपि । विना त्रिमार्गगां विष्णो को जंतूंस्त्रिदिवं नयेत्

Hỡi Viṣṇu, ngay cả chúng sinh bị thiêu bởi lửa lời nguyền của Brahmā, dẫu sa vào cảnh giới khủng khiếp—nếu không có dòng sông Tam Lộ Gaṅgā—ai có thể dẫn họ lên cõi trời?

Verse 7

ममैव सा परामूर्तिस्तोयरूपा शिवात्मिका । ब्रह्मांडानामनेकानामाधारः प्रकृतिः परा

Nàng (Gaṅgā) chính là hiển lộ tối thượng của Ta—mang hình nước, đồng thể với Śiva. Nàng là Prakṛti siêu việt, chỗ nương nâng đỡ vô số cõi vũ trụ (brahmāṇḍa).

Verse 8

शुद्धविद्यास्वरूपा च त्रिशक्तिः करुणात्मिका । आनंदामृतरूपा च शुद्धधर्मस्वरूपिणी

Nàng là hình thể của minh triết thanh tịnh; là Tam Năng Lực (Tri-Śakti), chính là lòng từ bi. Nàng là cam lộ của hỷ lạc, và là hiện thân của chánh pháp tinh khiết vô cấu.

Verse 9

यामेतां जगतां धात्रीं धारयामि स्वलीलया । विश्वस्य रक्षणार्थाय परब्रह्मस्वरूपिणीम्

Chính Nàng—đấng nuôi dưỡng và nâng đỡ các thế giới—Ta gìn giữ bằng trò chơi thần linh (līlā) của chính Ta, để hộ trì vũ trụ; Nàng mang bản tính của Parabrahman.

Verse 10

त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि पुण्यक्षेत्राणि यानि च । सर्वत्र सर्वे ये धर्माः सर्वयज्ञाः सदक्षिणाः

Mọi thánh địa tắm gội (tīrtha) trong ba cõi, và mọi thánh địa phước đức—tất cả công đức của chánh pháp ở khắp nơi, và mọi tế lễ (yajña) đầy đủ lễ vật cúng dường (dakṣiṇā)—

Verse 11

तपांसि विष्णो सर्वाणि श्रुतिः सांगा चतुर्विधा । अहं च त्वं च कश्चापि देवतानां गणाश्च ये

Hỡi Viṣṇu, mọi khổ hạnh (tapas), Thánh điển Śruti (Veda) bốn phần cùng các phụ trợ; Ta và Ngài, và bất cứ ai khác; cùng toàn thể các đoàn chúng chư thiên—

Verse 12

पुरुषार्थाश्च सर्वे वै शक्तयो विविधाश्च याः । गंगायां सर्व एवैते सूक्ष्मरूपेण संस्थिताः

Mọi mục tiêu của đời người và muôn loại thần lực tâm linh—hết thảy đều an trụ trong sông Gaṅgā, được thiết lập dưới hình thái vi tế.

Verse 13

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वक्रतुषु दीक्षितः । चीर्णसर्वव्रतः सोपि यस्तु गंगां निषेवते

Ai thành kính nương tựa nơi Gaṅgā, người ấy như đã tắm ở mọi thánh địa, đã thọ dīkṣā cho mọi tế lễ, và đã giữ trọn mọi giới nguyện.

Verse 14

तपांसि तेन तप्तानि सर्वदानप्रदः स च । स प्राप्त योगनियमो यस्तु गंगां निषेवते

Ai thành kính nương tựa nơi Gaṅgā, người ấy như đã viên mãn mọi khổ hạnh; trở thành người ban bố mọi bố thí, và đạt được kỷ luật, niyama của yoga.

Verse 15

सर्ववर्णाश्रमेभ्यश्च वेदविद्भ्यश्च वै तथा । शास्त्रार्थपारगेभ्यश्च गंगास्नायी विशिष्यते

Người tắm trong Gaṅgā được xem là tối thắng—vượt trên mọi giai tầng và mọi āśrama, vượt trên người thông Veda, và vượt trên kẻ tinh thông nghĩa lý śāstra.

Verse 16

मनोवाक्कायजैर्दोषैर्दुष्टो बहुविधैरपि । वीक्ष्य गंगां भवेत्पूतः पुरुषो नात्र संशयः

Dẫu người ấy bị ô nhiễm bởi muôn lỗi lầm phát sinh từ ý, lời và thân, chỉ cần chiêm ngưỡng Gaṅgā liền được thanh tịnh—không chút nghi ngờ.

Verse 17

कृते सर्वत्र तीर्थानि त्रेतायां पुष्करं परम् । द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं कलौ गंगैव केवलम्

Trong thời Kṛta, tịnh địa (tīrtha) có khắp nơi; thời Tretā, Puṣkara là tối thượng. Thời Dvāpara, Kurukṣetra đứng đầu; nhưng trong Kali-yuga, chỉ riêng sông Gaṅgā là tịnh địa tối cao và chỗ nương tựa duy nhất.

Verse 18

पूर्वजन्मांतराभ्यास वासनावशतो हरे । गंगातीरे निवासः स्यान्मदनुग्रहतः परात्

Hỡi Hari, do sức mạnh của những vāsanā—dấu ấn tu tập tích lũy qua các đời trước—và nhờ ân huệ tối thượng của Ta, người ấy được cư trú nơi bờ sông Gaṅgā.

Verse 19

ध्यानं कृते मोक्षहेतुस्त्रेतायां तच्च वै तपः । द्वापरे तद्द्वयं यज्ञाः कलौ गंगैव केवलम्

Thời Kṛta, thiền định (dhyāna) là nhân của giải thoát; thời Tretā, mục tiêu ấy thành tựu nhờ khổ hạnh (tapas). Thời Dvāpara, cả hai hợp lại thành tế lễ (yajña); nhưng thời Kali, chỉ riêng Gaṅgā là phương tiện duy nhất.

Verse 20

यो देहपतनाद्यावद्गंगातीरं न मुंचति । स हि वेदांतविद्योगी ब्रह्मचर्यव्रती सदा

Ai cho đến khi thân này hoại diệt vẫn không rời bờ sông Gaṅgā, người ấy thật là bậc yogin thông đạt Vedānta, mãi an trụ trong giới nguyện brahmacarya.

Verse 21

कलौ कलुषचित्तानां परद्रव्यरतात्मनाम् । विधिहीनक्रियाणां च गतिर्गंगा विना नहि

Trong Kali-yuga, với những kẻ tâm trí ô nhiễm, lòng ham mê của cải người khác, và hành vi thiếu khuôn phép theo pháp—không có nẻo nương tựa chân thật nào nếu không có Gaṅgā.

Verse 22

अलक्ष्मीः कालकर्णी च दुःस्वप्नो दुर्विचिंतितम् । गंगागंगेति जपनात्तानि नोपविशंति हि

Bất hạnh, Kālakarṇī, ác mộng và những lo nghĩ gây hại—nhờ trì niệm “Gaṅgā, Gaṅgā”, chúng hoàn toàn không thể bám víu.

Verse 23

गंगा हि सर्वभूतानामिहामुत्र फलप्रदा । भावानुरूपतो विष्णो सदा सर्वजगद्धिता

Quả thật, Gaṅgā ban quả lành cho mọi loài, ở đời này và đời sau. Hỡi Viṣṇu, tùy theo tâm niệm mà Ngài ban kết quả, luôn vì lợi ích của toàn thể thế gian.

Verse 24

यज्ञ दान तपो योग जपाः सनियमा यमाः । गंगासेवासहस्रांशं न लभंते कलौ हरे

Tế lễ, bố thí, khổ hạnh, yoga, trì tụng, các giới luật và sự chế ngự—hỡi Hari, trong thời Kali, chúng cũng không đạt nổi dù chỉ một phần nghìn công đức do phụng sự Gaṅgā.

Verse 25

किमष्टांगेन योगेन किं तपोभिः किमध्वरैः । वास एव हि गंगायां ब्रह्मज्ञानस्य कारणम्

Cần gì yoga tám chi, cần gì khổ hạnh, cần gì những tế lễ cầu kỳ? Chỉ riêng việc cư trú bên dòng Gaṅgā đã là nhân duyên đưa đến Brahma-trí.

Verse 26

अपि दूरस्थितस्यापि गंगामाहात्म्यवेदिनः । अयोग्यस्यापि गोविंदभक्त्या गंगा प्रसीदति

Dẫu ở nơi xa, nếu biết rõ đại oai đức của Gaṅgā—dẫu là kẻ chưa xứng—nhờ lòng bhakti đối với Govinda, Gaṅgā vẫn hoan hỷ ban ân.

Verse 27

श्रद्धा धर्मः परः सूक्ष्मः श्रद्धा ज्ञानं परं तपः । श्रद्धा स्वर्गश्च मोक्षश्च श्रद्धया सा प्रसीदति

Śraddhā (niềm tin thanh tịnh) chính là Dharma tối thượng và vi tế; śraddhā là tri kiến cao nhất và khổ hạnh tối thượng. Śraddhā cũng hóa thành thiên giới và giải thoát (mokṣa); nhờ śraddhā, năng lực linh thiêng ấy hoan hỷ và ban ân phúc.

Verse 28

अज्ञानरागलोभाद्यैः पुंसां संमूढचेतसाम् । श्रद्धा न जायते धर्मे गंगायां च विशेषतः

Ở những người tâm trí bị mê lầm bởi vô minh, ái nhiễm, tham lam và các thứ ấy, śraddhā không khởi lên đối với Dharma—và nhất là đối với Gaṅgā thì lại càng không.

Verse 29

बहिः स्थितं जलंयद्वन्नारिकेलांतरे स्थितम् । तथा ब्रह्मांडबाह्यस्थं परब्रह्मांबु जाह्नवी

Như nước tưởng ở bên ngoài nhưng lại chứa trong lòng trái dừa, cũng vậy Jāhnavī (Gaṅgā) là dòng nước của Parabrahman—ngự ngoài vũ trụ mà vẫn hiện diện nơi đây.

Verse 30

गंगालाभात्परो लाभः क्वचिदन्यो न विद्यते । तस्माद्गंगामुपासीत गंगैव परमः पुमान्

Không có lợi lạc nào vượt hơn lợi lạc được gặp và đạt đến Gaṅgā. Vì thế hãy phụng thờ Gaṅgā; chính Gaṅgā là Đấng Tối Thượng (Paramapuruṣa), nơi nương tựa cao nhất.

Verse 31

शक्तस्य पंडितस्यापि गुणिनो दानशीलिनः । गंगास्नानविहीनस्य हरे जन्म निरर्थकम्

Hỡi Hari, dẫu người ấy có năng lực, học rộng, đầy đức hạnh và ưa bố thí, nhưng nếu không có tắm gội nơi Gaṅgā, thì đời người ấy bị xem là uổng phí theo thước đo thiêng liêng này.

Verse 32

वृथा कुल वृथा विद्या वृथा यज्ञा वृथातपः । वृथा दानानि तस्येह कलौ गंगां न यो भजेत्

Trong thời Kali, ai không tôn thờ và phụng kính Mẫu thần Gaṅgā thì dòng dõi, học vấn, tế lễ, khổ hạnh và bố thí của người ấy đều trở nên vô ích.

Verse 33

गुणवत्पात्रपूजायां न स्याद्वै तादृशं फलम् । यथा गंगाजलस्नान पूजने विधिना फलम्

Ngay cả việc thờ phụng bậc xứng đáng thọ nhận cũng không cho quả báo như quả báo—đúng theo pháp nghi—từ việc tắm trong nước Gaṅgā và dùng chính nước ấy để cúng bái.

Verse 34

ममतेजोग्निगर्भेयं ममवीर्यातिसंवृता । दाहिका सर्वदोषाणां सर्वपापविनाशिनी

Chính (Gaṅgā) này sinh từ thai lửa của quang uy Ta, đầy tràn thần lực tối thượng của Ta; nàng thiêu đốt mọi lỗi lầm và diệt trừ mọi tội nghiệp.

Verse 35

स्मरणादेव गंगायाः पापसंघातपंजरम् । शतधा भेदमायाति गिरिर्वज्रहतो यथा

Chỉ cần tưởng niệm Gaṅgā, khối tội lỗi như chiếc lồng giam liền vỡ ra trăm mảnh, như núi bị sét (vajra) đánh trúng.

Verse 36

गंगां गच्छति यस्त्वेको यस्तु भक्त्यानुमोदयेत् । तयोस्तुल्यफलं प्राहुर्भक्तिरेवात्र कारणम्

Một người đến với Gaṅgā, người khác—dù không thể đi—vẫn hoan hỷ tán đồng bằng lòng sùng kính; hai người được nói là hưởng quả như nhau, vì ở đây chỉ có bhakti là nhân chân thật.

Verse 37

गच्छंस्तिष्ठञ्जपन्ध्यान्भुंजञ्जाग्रत्स्वपन्वदन् । यः स्मरेत्सततं गंगां स हि मुच्येत बंधनात्

Dù đi hay đứng, tụng niệm hay thiền định, ăn uống, thức hay ngủ, hoặc đang nói—ai luôn tưởng niệm Thánh Mẫu Gaṅgā thì quả thật được giải thoát khỏi mọi ràng buộc.

Verse 38

पितॄनुद्दिश्य योभक्त्या पायसं मधुसंयुतम् । गुडसर्पिस्तिलैःसार्धं गंगांभसि विनिक्षिपेत्

Với lòng sùng kính, ai hướng về Pitṛ (tổ tiên) mà dâng vào nước Thánh Mẫu Gaṅgā món pāyasa (cháo sữa) hòa mật ong, cùng đường thốt nốt, bơ ghee và mè—người ấy thực hiện lễ tarpaṇa tổ tiên đầy linh lực.

Verse 39

तृप्ता भवंति पितरस्तस्य वर्षशतं हरे । यच्छंति विविधान्कामान्परितुष्टाः पितामहाः

Ôi Hari! Tổ tiên của người ấy được thỏa mãn suốt một trăm năm; và các bậc tiền nhân, khi hoan hỷ, ban cho người ấy muôn điều phúc lành theo sở nguyện.

Verse 40

लिंगे संपूजिते सर्वमर्चितं स्याज्जगद्यथा । गंगास्नानेन लभते सर्वतीर्थफलं तथा

Như khi Liṅga được phụng thờ viên mãn thì cũng như đã phụng thờ cả thế gian; cũng vậy, tắm trong dòng Gaṅgā đem lại quả phúc của mọi thánh địa hành hương.

Verse 41

गंगायां तु नरः स्नात्वा यो लिंगं नित्यमर्चति । एकेन जन्मना मुक्तिं परां प्राप्नोति स ध्रुवम्

Nhưng người nào tắm trong Gaṅgā rồi hằng ngày phụng thờ Liṅga, thì ngay trong một đời này chắc chắn đạt được giải thoát tối thượng (mokṣa).

Verse 42

अग्निहोत्रं च यज्ञाश्च व्रतदानतपांसि च । गंगायां लिंगपूजायाः कोट्यंशेनापि नो समाः

Agnihotra, các lễ tế, lời thệ nguyện, bố thí và khổ hạnh—tất cả ấy cũng không sánh nổi dù chỉ một phần triệu của việc lễ bái Liṅga trong sông Gaṅgā.

Verse 43

गंगां गंतुं विनिश्चित्य कृत्वा श्राद्धादिकं गृहे । स्थितस्य सम्यक्संकल्पात्तस्य नंदंति पूर्वजाः

Đã quyết chí đi đến Gaṅgā, lại làm lễ śrāddha và các nghi thức liên hệ tại gia—chỉ nhờ ý nguyện chân chánh ấy thôi, tổ tiên liền hoan hỷ.

Verse 44

पापानि च रुदंत्याशु हा क्व यास्याम इत्यलम् । लोभमोहादिभिः सार्धं मंत्रयंति पुनःपुनः

Và các tội lỗi liền kêu khóc: “Than ôi, nay chúng ta sẽ đi về đâu?”; cùng với tham, si và các thứ khác, chúng lại toan tính hết lần này đến lần khác.

Verse 45

यथा न गंगां यात्येष तथा विघ्नं प्रकुर्महे । गंगां गतो यथा चैष न उच्छित्तिं विधास्यति

“Hãy gây chướng ngại để hắn không đi đến Gaṅgā; và dẫu có đến Gaṅgā, cũng đừng để hắn khiến chúng ta bị diệt tận”—chúng bàn mưu như thế.

Verse 46

गृहाद्गंगावगाहार्थं गच्छतस्तु पदेपदे । निराशानि व्रजंत्येव पापान्यस्य शरीरतः

Khi người ấy rời nhà để xuống tắm trong Gaṅgā, mỗi bước chân đi, các tội lỗi đều rời khỏi thân thể—tuyệt vọng không thể bám trụ.

Verse 47

पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैस्त्यक्त्वा लोभादिकं हरे । व्युदस्य सर्वविघ्नौघान्गंगां प्राप्नोति पुण्यवान्

Nhờ phước đức đã tạo từ những đời trước, người có công đức lìa bỏ tham lam và các tật ấy; gạt tan muôn trùng chướng ngại, rồi đạt đến sông Gaṅgā linh thiêng.

Verse 48

अनुषंगेण मौल्येन वाणिज्येनापि सेवया । कामासक्तोपि वा मर्त्यो गंगास्नातो दिवं व्रजेत्

Dẫu phàm nhân còn vướng dục vọng, nếu được tắm nơi sông Gaṅgā—dù do chạm phải tình cờ, do trả phí, do việc buôn bán hay do phụng sự—cũng có thể lên cõi trời.

Verse 49

अनिच्छयापि संस्पृष्टो दहनो हि यथा दहेत् । अनिच्छयापि संस्नाता गंगा पापं तथा दहेत्

Như lửa vẫn thiêu đốt dù bị chạm phải ngoài ý muốn, cũng vậy, Gaṅgā: dẫu tắm không chủ ý, Ngài vẫn thiêu rụi tội lỗi.

Verse 50

तावद्धमति संसारे यावद्गंगां न सेवते । संसेव्य गंगां नो जंतुर्भवक्लेशं प्रपश्यति

Chừng nào chưa phụng sự Gaṅgā, chừng ấy còn nhọc nhằn trong saṃsāra; nhưng khi đã phụng sự Gaṅgā, hữu tình không còn thấy khổ não của vòng hữu nữa.

Verse 51

यो गंगांभसि निस्नातो भक्त्या संत्यक्तसंशयः । मनुष्यचर्मणा नद्धः स देवो नात्र संशयः

Ai tắm trong nước Gaṅgā với lòng bhakti, đã dứt mọi nghi hoặc—dẫu khoác thân da người—người ấy thật là một vị thiên; điều này không còn nghi ngờ.

Verse 52

गंगास्नानार्थमुद्युक्तो मध्येमार्गं मृतो यदि । गंगास्नानफलं सोपि तदाप्नोति न संशयः

Nếu ai khởi hành với tâm nguyện tắm sông Gaṅgā mà chết giữa đường, người ấy vẫn đạt được quả phúc của việc tắm Gaṅgā—không còn nghi ngờ.

Verse 53

माहात्म्यं ये च गंगायाः शृण्वंति च पठंति च । तेप्यशेषैर्महापापैर्मुच्यंते नात्र संशयः

Những ai lắng nghe và những ai tụng đọc sự vĩ đại của sông Gaṅgā, đều được giải thoát khỏi mọi trọng tội—không nghi ngờ gì.

Verse 54

दुर्बुद्धयो दुराचारा हैतुका बहुसंशयाः । पश्यंति मोहिता विष्णो गंगामन्य नदीमिव

Hỡi Viṣṇu, kẻ trí kém, hạnh xấu, ưa tranh biện và đầy nghi hoặc—bị mê lầm che phủ—nhìn Gaṅgā như thể chỉ là một con sông khác.

Verse 55

जन्मांतरकृतैर्दानैस्तपोभिर्नियमैर्व्रतैः । इह जन्मनि गंगायां नृणां भक्तिः प्रजायते

Nhờ bố thí, khổ hạnh, giới luật và thệ nguyện đã làm trong những đời trước, ngay trong đời này lòng sùng kính đối với Gaṅgā mới sinh khởi nơi con người.

Verse 56

गंगाभक्तिमतामर्थे महेंद्रादि पुरेषु च । हर्म्याणि रम्यभोगानि निर्मितानि स्वयंभुवा

Vì lợi ích của những người sùng kính Gaṅgā, tại các thành của Mahendra và chư thiên khác, Svayambhū (Phạm Thiên Brahmā) đã tự tay tạo dựng những cung điện huy hoàng và các lạc thú an vui.

Verse 57

सिद्धयः सिद्धिलिंगानि स्पर्शलिंगान्यनेकशः । प्रासादा रत्नरचिताश्चिंतामणिगणा अपि

Nơi đây có vô số siddhi; nhiều Liṅga ban thành tựu, và nhiều ‘Liṅga chạm’ mà chỉ cần chạm vào liền sinh công đức. Lại có những cung điện kết tạo bằng châu báu, và cả vô vàn bảo châu cintāmaṇi—ngọc như ý mãn nguyện.

Verse 58

गंगाजलांतस्तिष्ठंति कलिकल्मषभीतितः । अतएव हि संसेव्या कलौ गंगेष्टसिद्धिदा

Vì sợ tội lỗi của thời Kali, (các năng lực thiêng) ẩn trú trong dòng nước Gaṅgā. Bởi vậy, trong Kali-yuga phải chí thành phụng sự Gaṅgā, vì Mẹ ban cho những thành tựu như ý.

Verse 59

सूर्योदये तमांसीव वज्रपातभयान्नगाः । तार्क्ष्येक्षणाद्यथासर्पा मेघा वाताहता इव

Như bóng tối tan khi mặt trời mọc; như núi non tưởng chừng run sợ trước tiếng sét của vajra; như rắn rết bỏ chạy trước ánh nhìn của Tārkṣya (Garuḍa); và như mây bị gió thổi tan—

Verse 60

तत्त्वज्ञानाद्यथा मोहः सिंहं दृष्ट्वा यथा मृगाः । तथा सर्वाणि पापानि यांति गंगेक्षणात्क्षयम्

Như mê lầm tiêu tan nhờ tri kiến chân thật, và như nai rừng tán loạn khi thấy sư tử—cũng vậy, mọi tội lỗi đều đi đến tiêu diệt chỉ bởi được chiêm ngưỡng Gaṅgā.

Verse 61

दिव्यौषधैर्यथा रोगा लोभेन च यथा गुणाः । यथा ग्रीष्मोष्मसंपत्तिरगाधह्रद मज्जनात्

Như bệnh tật được chữa lành bằng linh dược cõi trời, và như đức hạnh bị hủy hoại bởi lòng tham; và như cái nóng gay gắt mùa hạ được dịu đi khi ngâm mình trong hồ sâu—

Verse 62

तूलशैलः स्फुलिंगेन यथा नश्यति तत्क्षणात् । तथा दोषाः प्रणश्यंति गंगांभः स्पर्शनाद्ध्रुवम्

Như núi bông gòn bị một tia lửa nhỏ thiêu rụi tức khắc, cũng vậy, mọi lỗi lầm và uế nhiễm chắc chắn tiêu tan khi chạm vào nước thiêng của sông Hằng (Gaṅgā).

Verse 63

क्रोधेन च तपो यद्वत्कामेन च यथा मतिः । अनयेन यथा लक्ष्मीर्विद्या मानेन वै यथा

Như khổ hạnh bị hủy hoại bởi sân hận; như sự hiểu biết bị hủy hoại bởi dục vọng; như phú quý bị tiêu tan bởi bất công; và như học vấn bị hủy hoại bởi kiêu mạn—

Verse 64

दंभ कौटिल्य मायाभिर्यथाधर्मो विनश्यति । तथा नश्यंति पापानि गंगाया दर्शनेन तु

Như chánh pháp bị hủy hoại bởi giả dối, quanh co và lừa trá, cũng vậy, các tội lỗi quả thật bị tiêu diệt chỉ bởi được chiêm bái sông Hằng (Gaṅgā).

Verse 65

मानुष्यं दुर्लभं प्राप्य विद्युत्संपातचंचलम् । गंगां यः सेवते सोत्र बुद्धेः पारं परं गतः

Được thân người—vốn hiếm có và chớp nhoáng như tia sét—ai ở đây phụng sự sông Hằng (Gaṅgā) thì đã vượt qua bờ xa của tri kiến thường tình, đạt đến bờ tối thượng.

Verse 66

विधूतपापा ये मर्त्याः परं ज्योतिःस्वरूपिणीम् । सहस्रसूर्यप्रतिमां गंगां पश्यंति ते भुवि

Những phàm nhân đã rũ sạch tội lỗi, ngay trên cõi đất này được chiêm ngưỡng sông Hằng (Gaṅgā)—bản thể là ánh sáng tối thượng, rực rỡ như ngàn mặt trời.

Verse 67

साधारणांभसा पूर्णां साधारण नदीमिव । पश्यंति नास्तिका गंगां पापोपहतलोचनाः

Bị tội lỗi che mờ đôi mắt, kẻ vô tín nhìn Mẹ Gaṅgā như thể chỉ là một con sông thường, đầy thứ nước tầm thường.

Verse 68

संसारमोचकश्चाहं जनानामनुकंपया । गंगातरंगरूपेण सोपानं निर्ममे दिवः

Vì lòng thương xót chúng sinh, Ta trở thành đấng giải thoát khỏi luân hồi, lấy những làn sóng của Gaṅgā mà tạo nên bậc thang dẫn lên cõi trời.

Verse 69

सर्व एव शुभः कालः सर्वो देशस्तथा शुभः । सर्वो जनो दानपात्रं श्रीमती जाह्नवी तटे

Trên bờ phúc lành của Jāhnavī (Gaṅgā) rạng ngời, mọi thời khắc đều cát tường, mọi nơi chốn đều cát tường, và mọi người đều trở thành người xứng đáng thọ nhận bố thí.

Verse 70

यथाश्वमेधो यज्ञानां नगानां हिमवान्यथा । व्रतानां च यथा सत्यं दानानामभयं यथा

Như Aśvamedha đứng đầu các tế lễ, như Himavān đứng đầu các núi; như chân thật đứng đầu các giới nguyện, như vô úy đứng đầu các sự bố thí—cũng vậy, thánh địa được tán dương này là bậc tối thượng.

Verse 71

प्राणायामश्च तपसां मंत्राणां प्रणवो यथा । धर्माणामप्यहिंसा च काम्यानां श्रीर्यथा वरा

Như prāṇāyāma đứng đầu các khổ hạnh, như Praṇava “Oṃ” đứng đầu các chân ngôn; như ahiṃsā đứng đầu các pháp, như Śrī là tối thắng trong các ân phúc mong cầu—cũng vậy, thánh địa được tán dương này vượt trội hơn hết.

Verse 72

यथात्मविद्या विद्यानां स्त्रीणां गौरी यथोत्तमा । सर्वर्दवेगणानां च यथा त्वं पुरुषोत्तम

Như tự-trí (ātma-vidyā) là tối thượng trong mọi tri thức, và Gaurī là bậc đệ nhất trong hàng nữ giới; và như Ngài, ôi Puruṣottama, là tối cao giữa mọi chúng thiên—cũng vậy, thực tại thánh thiêng được tán dương này là bậc tối thắng.

Verse 73

सर्वषामेव पात्राणां शिवभक्तो यथा वरः । तथा सर्वेषु तीर्थेषु गंगातीर्थं विशिष्यते

Như trong mọi bậc xứng đáng thọ nhận, người sùng kính Śiva là bậc tối ưu; cũng vậy, trong mọi thánh địa (tīrtha), thánh địa Gaṅgā được tôn là tối thượng.

Verse 74

हरेयश्चावयोर्भेदं न करोति महामतिः । शिवभक्तः स विज्ञेयो महापाशुपतश्च सः

Bậc đại trí không hề phân biệt giữa Hari và chúng ta; hãy biết người ấy là kẻ sùng kính Śiva—quả thật là một Mahā-Pāśupata.

Verse 75

पापपांसुमहावात्या पापद्रुमकुठारिका । पापेंधनदवाग्निश्च गंगेयं पुण्यवाहिनी

Gaṅgā này, đấng mang dòng công đức, như cơn cuồng phong lớn cuốn bay bụi bặm tội lỗi; như lưỡi rìu đốn ngã cây rừng tội lỗi; và như lửa rừng thiêu rụi củi nhiên liệu của tội lỗi.

Verse 76

नानारूपाश्च पितरो गाथा गायंति सर्वदा । अपि कश्चित्कुलेस्माकं गंगास्नायी भविष्यति

Các Pitṛ, hiện ra dưới nhiều hình tướng, luôn hát lên điệp khúc này: “Trong dòng tộc của chúng ta, liệu sẽ có ít nhất một người được tắm trong Gaṅgā chăng?”

Verse 77

देवर्षीन्परिसंतर्प्य दीनानाथांश्च दुःखितान् । श्रद्धया विधिना स्नात्वा दास्यते सलिलांजलिम्

Sau khi làm thỏa lòng các bậc thánh hiền thiên giới, lại cũng cứu giúp kẻ nghèo, người không nơi nương tựa và kẻ khổ đau, người ấy hãy tắm theo đúng nghi lễ với lòng tín kính, rồi dâng một vốc nước thánh (jalāñjali) làm lễ cúng.

Verse 78

अपि नः स कुले भूयाच्छिवे विष्णौ च साम्यदृक् । तदालयकरो भक्त्या तस्य संमार्जनादिकृत्

Nguyện trong dòng tộc chúng ta sinh ra người như thế—người nhìn Śiva và Viṣṇu với lòng tôn kính bình đẳng, người xây dựng thánh điện của các Ngài bằng bhakti, và người siêng làm việc quét dọn, lau chùi cùng mọi việc phụng sự gìn giữ.

Verse 79

अकामो वा सकामो वा तिर्यग्योनिगतोपि वा । गंगायां यो मृतो मर्त्यो नरकं स न पश्यति

Dù vô dục hay còn mang dục vọng—dẫu có sa vào loài súc sinh—phàm người nào chết trong dòng Gaṅgā thì không phải thấy địa ngục.

Verse 80

तीर्थमन्यत्प्रशंसंति गंगातीरे स्थिताश्च ये । गंगां न बहु मन्यंते ते स्युर्निरयगामिनः

Những kẻ ở bên bờ Gaṅgā mà lại ca tụng các tīrtha khác, không tôn Gaṅgā là tối thượng—hạng ấy sẽ trở thành kẻ phải đi về địa ngục.

Verse 81

मां च त्वां चैव यो द्वेष्टि गंगां च पुरुषाधमः । स्वकीयैः पुरुषैः सार्धं स घोरं नरकं व्रजेत्

Kẻ hạ liệt nhất trong loài người, kẻ căm ghét ta, căm ghét cả ngươi, và còn căm ghét Gaṅgā nữa—kẻ ấy cùng với người của mình sẽ rơi vào địa ngục ghê rợn.

Verse 82

षष्टिर्गणसहस्राणि गंगां रक्षंति सर्वदा । अभक्तानां च पापानां वासे विघ्नं प्रकुर्वते

Sáu vạn đoàn gaṇa luôn hộ trì sông Hằng (Gaṅgā), và gây chướng ngại cho kẻ tội lỗi cùng người vô tín tâm muốn cư trú nơi ấy.

Verse 83

कामक्रोधमहामोहलोभादि निशितैः शरैः । घ्नंति तेषां मनस्तत्र स्थितिं चापनयंति च

Bằng những mũi tên sắc bén như dục vọng, sân hận, đại mê si, tham lam và các thứ khác, họ đánh gục tâm trí của hạng người ấy và cũng xua tan khả năng an trú tại đó.

Verse 84

गंगां समाश्रयेद्यस्तु स मुनिः स च पंडितः । कृतकृत्यः स विज्ञेयः पुरुषार्थचतुष्टये

Nhưng ai nương tựa nơi sông Hằng (Gaṅgā) thì người ấy là bậc muni, là bậc học giả; nên biết người ấy đã viên mãn bốn puruṣārtha của đời người.

Verse 85

गंगायां च सकृत्स्नातो हयमेधफलं लभेत् । तर्पयंश्च पितॄंस्तत्र तारयेन्नरकार्णवात्

Chỉ một lần tắm trong sông Hằng (Gaṅgā) cũng đạt được quả báo của lễ tế Aśvamedha; và khi dâng tarpaṇa cho tổ tiên tại đó, người ấy cứu họ khỏi biển địa ngục.

Verse 86

नैरंतर्येण गंगायां मासं यः स्नाति पुण्यवान् । शक्रलोके स वसति यावच्छक्रः सपूर्वजः

Người có công đức, tắm sông Hằng (Gaṅgā) liên tục suốt một tháng, sẽ cư ngụ ở cõi của Śakra chừng nào chính Śakra còn ở đó, cùng với các bậc tổ tiên của mình.

Verse 87

अब्दं यः स्नाति गंगायां नैरंतर्येण पुण्यभाक् । विष्णोर्लोकं समासाद्य स सुखं संवसेन्नरः

Ai tắm trong sông Hằng liên tục trọn một năm thì được phần công đức lớn; đạt đến cõi của Viṣṇu, người ấy an trú nơi đó trong an lạc.

Verse 88

गंगायां स्नाति यो मर्त्यो यावज्जीवं दिनेदिने । जीवन्मुक्तः स विज्ञेयो देहांते मुक्त एव सः

Phàm nhân nào tắm sông Hằng ngày này qua ngày khác suốt trọn đời, nên biết là người giải thoát khi còn sống (jīvanmukta); đến khi thân hoại mạng chung, người ấy quả thật được giải thoát.

Verse 89

तिथिनक्षत्रपर्वादि नापेक्ष्यं जाह्नवी जले । स्नानमात्रेण गंगायां संचिताघं विनश्यति

Trong nước Jāhnavī (sông Hằng) không cần đợi tithi, nakṣatra, lễ hội và những điều tương tự; chỉ riêng việc tắm sông Hằng cũng đủ khiến tội lỗi tích tụ tiêu tan.

Verse 90

पंडितोपि स मूर्खः स्याच्छक्तियुक्तोप्यशक्तिकः । यस्तु भागीरथीतीरं सुखसेव्यं न संश्रयेत्

Dẫu là bậc học giả cũng như kẻ ngu, dẫu có năng lực cũng như bất lực—nếu không nương tựa bờ Bhāgīrathī (sông Hằng) vốn dễ đến để phụng sự.

Verse 91

किंवायुपाप्यरोगेण विकासिन्याथ किं श्रिया । किं वा बुद्ध्या विमलया यदि गंगां न सेवते

Sức khỏe không bệnh tật hay sinh lực rạng nở thì có ích gì? Phú quý có ích gì? Ngay cả trí tuệ trong sạch, sáng tỏ có ích gì—nếu không phụng sự sông Hằng?

Verse 92

यः कारयेदायतनं गंगाप्रतिकृतेर्नरः । भुक्त्वा स भोगान्प्रेत्यापि याति गंगा सलोकताम्

Ai cho dựng đền thờ hay nơi an trú cho hình tượng hoặc biểu trưng của Thánh Mẫu Gaṅgā, người ấy hưởng lạc ở đời này; và sau khi qua đời cũng đạt đến cõi giới đồng nhất với Gaṅgā.

Verse 93

शृण्वंति महिमानं ये गंगाया नित्यमादरात् । गंगास्नानफलं तेषां वाचकप्रीणनाद्धनैः

Những ai với lòng cung kính thường xuyên lắng nghe sự vinh hiển của Gaṅgā, sẽ được quả phúc như tắm trong sông Gaṅgā—nhất là khi làm hài lòng vị tụng đọc bằng sự cúng dường tài vật.

Verse 94

पितॄनुद्दिश्य यो लिंगं स्नपयेद्गांग वारिणा । तृप्ताः स्युस्तस्य पितरो महानिरयगा अपि

Ai vì tưởng niệm tổ tiên mà tắm rưới Śiva-liṅga bằng nước Gaṅgā, thì các pitṛ (tổ tiên) của người ấy được thỏa mãn, dẫu đã rơi vào đại địa ngục cũng vậy.

Verse 95

अष्टकृत्वो मंत्रजप्तैर्वस्त्रपूतैः सुगंधिभिः । प्रोचुर्गांगजलैः स्नानं घृतस्नानाधिकं बुधाः

Các bậc hiền trí tuyên rằng: tắm bằng nước Gaṅgā—tám lần, được thánh hóa bởi trì tụng thần chú, lọc qua vải và ướp hương—còn thù thắng hơn cả tắm bằng bơ tinh (ghṛta).

Verse 96

अष्टद्रव्यविमिश्रेण गंगातोयेन यः सकृत् । मागधप्रस्थमात्रेण ताम्रपात्रस्थितेन च

Ai dù chỉ một lần dùng/tắm bằng nước Gaṅgā hòa với tám vật phẩm—đong đúng một māgadha-prastha và chứa trong bình đồng—người ấy đạt được công đức lớn lao.

Verse 97

भानवेऽर्घं प्रदद्याच्च स्वकीय पितृभिः सह । सोतितेजो विमानेन सूर्यलोके महीयते

Nên dâng arghya lên Thần Mặt Trời cùng với các bậc tổ tiên của chính mình. Người sùng kính ấy được tôn vinh nơi cõi Sūrya, được đưa đến bằng cỗ vimāna thiên giới rực sáng chói lòa.

Verse 98

आपः क्षीरं कुशाग्राणि घृतं मधुगवांदधि । रक्तानि करवीराणि रक्तचंदनमित्यपि

Nước, sữa, ngọn cỏ kuśa, bơ ghee, mật ong, sữa chua bò, hoa trúc đào đỏ và đàn hương đỏ—những thứ ấy cũng được quy định là vật phẩm thiêng.

Verse 99

अष्टांगार्घो यमुद्दिष्टस्त्वतीव रवितोषणः । गांगैर्वार्भिः कोटिगुणो ज्ञेयो विष्णोऽन्यवारितः

Arghya tám phần như đã được chỉ dạy này vô cùng làm hài lòng Thần Mặt Trời. Nếu dâng bằng nước sông Gaṅgā, công đức được biết là tăng lên gấp một crore lần—đó là lời Viṣṇu tuyên bố, không hề mâu thuẫn.

Verse 100

गंगातीरे स्वशक्त्या यः कुर्याद्देवालयं सुधीः । अन्यतीर्थप्रतिष्ठातो भवेत्कोटिगुणं फलं

Người trí, tùy theo sức mình, xây dựng đền thờ (devalaya) trên bờ sông Gaṅgā sẽ được quả phúc gấp một crore lần so với việc thiết lập ở bất cứ thánh địa hành hương nào khác.

Verse 110

गोभूहिरण्यदानेन भक्त्या गंगातटे शुभे । नरो न जायते भूयः संसारे दुःखकंटके

Với lòng sùng kính, bố thí bò, đất và vàng nơi bờ sông Gaṅgā cát tường, con người không còn tái sinh vào cõi saṁsāra này—bụi rậm của khổ đau và gai nhọn.

Verse 120

तद्भूमित्रसरेणूनां संख्यया युगमानया । महेंद्र चंद्रलोकेषु भुक्त्वा भोगान्मनःप्रियान्

Trong thời lượng các yuga được đo bằng số hạt bụi của mảnh đất thiêng ấy, người ấy được hưởng những lạc thú làm vui lòng tâm ý tại cõi Mahendra (Indra) và cõi Nguyệt.

Verse 130

चंद्रसूर्यग्रहे लक्षं व्यतीपातेत्वनंतकम् । अयुतं विषुवे चैव नियुतं त्वयनद्वये

Vào lúc nguyệt thực hay nhật thực, công đức tăng gấp một trăm nghìn; vào Vyatīpāta thì vô tận. Vào ngày phân (equinox) thì gấp mười nghìn, và vào hai chí (solstice) thì gấp một triệu.

Verse 140

स्वाहांतः प्रणावादिश्च भवेद्विंशाक्षरो मनुः । पूजादानं जपो होमो ऽनेनैव मनुना स्मृतः

Thần chú hai mươi âm này khởi đầu bằng praṇava (Oṁ) và kết thúc bằng svāhā. Việc lễ bái, bố thí, trì tụng (japa) và hỏa cúng (homa) đều được dạy phải thực hành chính với thần chú này.

Verse 150

यथाशक्ति स्वर्णरूप्य ताम्रपृष्ठविनिर्मितान् । अभ्यर्च्य गंधकुसुमैर्गंगायां प्रक्षिपेद्व्रती

Người giữ giới nguyện, tùy theo khả năng, nên chuẩn bị vật cúng bằng vàng, bạc hoặc đồng; lễ bái bằng hương thơm và hoa, rồi thả xuống sông Gaṅgā.

Verse 160

संसारविषनाशिन्यै जीवनायै नमोस्तु ते । तापत्रितय संहंत्र्यै प्राणेश्यै ते नमोनमः

Kính lễ Ngài, Đấng ban sự sống, Đấng diệt trừ độc tố của saṃsāra. Xin kính lễ muôn lần, hỡi Nữ Chúa của prāṇa, Đấng tiêu trừ ba nỗi khổ (tam nhiệt).

Verse 170

प्रणतार्ति प्रभंजिन्यै जगन्मात्रे नमोस्तुते । सर्वापत्प्रतिपक्षायै मंगलायै नमोनमः

Kính lễ Mẹ của muôn loài, Đấng phá tan khổ não của những ai cúi đầu quy phục Ngài. Xin đảnh lễ, đảnh lễ mãi mãi Đấng Cát Tường, Đấng đối trị mọi tai ương.

Verse 180

तस्यां दशम्यामेतच्च स्तोत्रं गंगाजले स्थितः । यः पठेद्दशकृत्वस्तु दरिद्रो वापि चाक्षमः

Vào ngày thập (tithi thứ mười), ai đứng trong nước sông Hằng mà tụng bài tán này mười lần—dẫu nghèo khó hay không đủ sức làm nghi lễ lớn—cũng được công đức như đã nói.

Verse 205

ब्रह्मांडांतरसंस्थेषु भुंजन्भोगान्मनोरमान् । सर्वैः संपूजितो विष्णो यावदाभूतसंप्लवम्

Ngự trong các cõi thuộc những tầng vũ trụ, hưởng thọ lạc thú mỹ diệu, và được hết thảy tôn kính—hỡi Viṣṇu—trạng thái ấy kéo dài cho đến đại pralaya, khi muôn loài tan rã.