Adhyaya 13

Verse 1

व्यास उवाच । शंभोश्च पश्चिमे भागे स्थापितः कश्यपात्मजः । तत्रास्ति तन्महाभाग रविक्षेत्रं तदुच्यते

Vyāsa thưa rằng: “Ở phía tây của Śambhu, con trai của Kaśyapa được an lập tại đó. Nơi ấy, hỡi bậc cao quý, có thánh địa được gọi là Ravikṣetra.”

Verse 2

तत्रोत्पन्नौ महादिव्यौ रूपयौवनसंयुतौ । नासत्यावश्विनौ देवौ विख्यातौ गदनाशनौ

Tại đó đã sinh ra đôi Aśvin song sinh tối thượng—Nāsatya và Aśvin—đầy đủ dung nhan rực sáng và sức trẻ, nổi danh giữa chư thiên là bậc diệt trừ bệnh tật.

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । पितामह महाभाग कथयस्व प्रसादतः । उत्पत्तिरश्विनोश्चैव मृत्युलोके च तत्कथम्

Yudhiṣṭhira thưa: “Bạch Pitāmaha đáng tôn kính, bậc đại phúc; xin vì lòng từ bi mà kể cho con: đôi Aśvin đã phát sinh thế nào, và việc ấy đã hiện ra trong cõi người ra sao?”

Verse 4

रविलोकात्कथं सूर्यो धरायामवतारितः । एतत्सर्वं प्रयत्नेन कथयस्व प्रसादतः

Mặt Trời đã được đưa từ cõi Surya xuống địa cầu bằng cách nào? Xin Ngài từ hòa kể lại tất cả điều ấy một cách cẩn trọng.

Verse 5

यच्छ्रुत्वा हि महाभाग सर्वपापैः प्रमुच्यते

Bạch bậc đại phúc, chỉ cần nghe điều ấy thôi, người ta quả thật được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 6

व्यास उवाच । साधु पृष्टं त्वया भूप ऊर्ध्वलोककथानकम् । यच्छ्रुत्वा नरशार्दूल सर्वरोगात्प्रमुच्यते । विश्वकर्म्मसुता संज्ञा अंशुमद्रविणा वृता

Vyāsa nói: “Hỡi Đại vương, khanh đã hỏi thật hay về câu chuyện các cõi thượng giới; hỡi bậc hổ giữa loài người, nghe điều ấy thì được giải thoát khỏi mọi bệnh tật. Saṃjñā, ái nữ của Viśvakarman, đã kết duyên cùng Aṃśumān (Thần Mặt Trời).”

Verse 8

सूर्य उवाच । मयि दृष्टे सदा यस्मात्कुरुषे स्वाक्षिसंयमम् । तस्माज्जनिष्यते मूढे प्रजासंयमनो यमः

Mặt Trời phán: Vì mỗi khi nàng nhìn Ta, nàng luôn tự chế ngự đôi mắt mình; bởi vậy, hỡi kẻ mê lầm, sẽ sinh ra Yama—đấng chế ngự và cai quản muôn loài.

Verse 9

ततः सा चपलं देवी ददर्श च भयाकुलम् । विलोलितदृशं दृष्ट्वा पुनराह च तां रविः

Bấy giờ, nữ thần thấy người ấy bồn chồn và bị nỗi sợ bao trùm; thấy ánh mắt dao động, Ravi (Mặt Trời) lại cất lời với nàng.

Verse 10

यस्माद्विलोलिता दृष्टिर्मयि दृष्टे त्वया धुना । तस्माद्विलोलितां संज्ञे तनयां प्रसविष्यसि

Vì nay khi nhìn Ta, ánh nhìn của nàng đã trở nên chao đảo; bởi vậy, hỡi Saṃjñā, nàng sẽ sinh một ái nữ mang danh Vilolitā, “kẻ dao động”.

Verse 11

व्यास उवाच । ततस्तस्यास्तु संजज्ञे भर्तृशापेन तेन वै । यमश्च यमुना येयं विख्याता सुमहानदी

Vyāsa nói: Về sau, do chính lời nguyền của phu quân nàng, Yama đã ra đời; và cả Yamunā nữa—dòng sông lừng danh, vô cùng vĩ đại này.

Verse 12

सा च संज्ञा रवेस्तेजो महद्दुःखेन भामिनी । असहंतीव सा चित्ते चिंतयामास वै तदा

Và Saṃjñā, người nữ rực sáng, chịu nỗi sầu lớn trước hào quang cháy rực của Ravi; như thể không thể kham nổi, khi ấy nàng trầm tư sâu thẳm trong lòng.

Verse 13

किं करोमि क्व गच्छामि क्व गतायाश्च निर्वृतिः । भवेन्मम कथं भर्तुः कोपमर्कस्य नश्यति

Ta phải làm gì? Ta sẽ đi đâu? Và khi đã đi rồi, ta sẽ tìm sự an lạc ở nơi nào? Làm sao cơn thịnh nộ của phu quân ta—Đức Sūrya—có thể được xoa dịu và lắng xuống?

Verse 14

इति संचिंत्य बहुधा प्रजापतिसुता तदा । साधु मेने महाभागा पितृसंश्रयमापसा

Vì thế, sau khi suy nghĩ đủ đường, ái nữ cao quý của Prajāpati đã cho rằng điều lành nhất là tìm về nương tựa và cầu sự che chở nơi phụ thân.

Verse 15

ततः पितृगृहं गंतुं कृतबुद्धिर्यशस्विनी । छायामाहूयात्मनस्तु सा देवी दयिता रवेः

Rồi, quyết chí đến nhà phụ thân, vị nữ thần lừng danh—người được Đức Sūrya yêu mến—đã gọi Chāyā đến để làm kẻ thế thân cho mình.

Verse 16

तां चोवाच त्वया स्थेयमत्र भानोर्यथा मया । तथा सम्यगपत्येषु वर्तितव्यं तथा रवौ

Và nàng dặn: “Ngươi hãy ở đây thay ta bên cạnh Bhānu; đối với các con phải cư xử cho phải đạo, và đối với chính Ravi cũng vậy.”

Verse 17

दुष्टमपि न वाच्यं ते यथा बहुमतं मम । सैवास्मि संज्ञाहमिति वाच्यमेवं त्वयानघे

“Dẫu có điều bất xứng xảy ra, ngươi cũng chớ nói ra, vì đó là quyết định kiên cố của ta. Hỡi người vô tội, ngươi phải nói: ‘Chính ta là Saṃjñā.’”

Verse 18

छायासंज्ञोवाच । आकेशग्रहणाच्चाहमाशापाच्च वचस्तथा । करिष्ये कथयिष्यामि यावत्केशापकर्षणा त्

Chāyā nói: “Vì ngươi đã nắm tóc ta, và vì mệnh lệnh của ngươi, ta sẽ làm và sẽ nói đúng như vậy—cho đến khi quả báo của việc giật tóc này hiển lộ.”

Verse 19

इत्युक्ता सा तदा देवी जगाम भवनं पितुः । ददर्श तत्र त्वष्टारं तपसा धूतकिल्बिषम्

Được nói như thế, vị Nữ thần liền đến ngôi nhà của phụ thân. Tại đó nàng thấy Tvaṣṭṛ (Viśvakarmā), người nhờ khổ hạnh mà đã gột sạch mọi cấu uế.

Verse 20

बहुमानाच्च तेनापि पूजिता विश्व कर्म्मणा । तत्स्थौ पितृगृहे सा तु किंचित्कालमनिंदिता

Nàng cũng được Viśvakarmā tôn kính và thờ phụng với lòng trọng vọng; vị Nữ thần không bị ai chê trách ấy lưu lại nhà cha một thời gian.

Verse 21

ततः प्राह स धर्मज्ञः पिता नातिचिरोषिताम् । विश्वकर्मा सुतां प्रेम्णा बहुमा नपुरस्सरम्

Rồi phụ thân nàng, Viśvakarmā—bậc am tường dharma—nói với ái nữ mới ở chưa lâu, bằng lời lẽ chan chứa yêu thương và tôn kính.

Verse 22

त्वां तु मे पश्यतो वत्से दिनानि सुबहून्यपि । मुहूर्तेन समानि स्युः किंतु धर्मो विलुप्यते

“Nhưng, con yêu dấu của cha, khi cha nhìn con, dẫu bao ngày cũng như chỉ một muhūrta; thế nhưng trong cảnh này, dharma đang suy giảm và dần tuột mất.”

Verse 23

बांधवेषु चिरं वासो न नारीणां यशस्करः । मनोरथो बांधवानां भार्या पितृगृहे स्थिता

Ở lâu giữa chính họ hàng của mình không được xem là làm tăng danh tiếng cho người phụ nữ đã có chồng; khi người vợ còn an trú tại nhà cha, điều ấy lại trở thành niềm mong mỏi và kỳ vọng của thân tộc.

Verse 24

स त्वं त्रैलोक्यनाथेन भर्त्रा सूर्येण संगता । पितुर्गृहे चिरं कालं वस्तुं नार्हसि पुत्रिके

Hỡi ái nữ, con đã kết duyên cùng Sūrya—đấng Chúa tể của ba cõi—làm phu quân; vì thế con không nên lưu lại lâu nơi nhà phụ thân.

Verse 25

अतो भर्तृगृहं गच्छ दृष्टोऽहं पूजिता च मे । पुनरागमनं कार्यं दर्शनाय शुभेक्षणे

Vì vậy, nay con hãy về nhà phu quân. Con đã được thấy ta và đã kính lễ cúng dường đúng phép; nhưng hỡi người mắt đẹp, con hãy trở lại lần nữa để được yết kiến.

Verse 26

व्यास उवाच । इत्युक्ता सा तदा क्षिप्रं तथेत्युक्ता च वै मुने । पूजयित्वा तु पितरं सा जगामोत्तरान्कुरून्

Vyāsa nói: Được dạy như vậy, nàng liền đáp: “Tathāstu,” hỡi bậc hiền triết. Sau khi kính lễ phụ thân, nàng lên đường đến miền Bắc Kuru.

Verse 27

सूर्यतापमनिच्छती तेजसस्तस्य बिभ्यती । तपश्चचार तत्रापि वडवारूपधारिणी

Không muốn chịu sức nóng thiêu đốt của Sūrya và e sợ quang huy rực cháy của Ngài, nàng cũng tu khổ hạnh tại đó, sau khi mang hình dạng một con ngựa cái.

Verse 28

संज्ञामित्येव मन्वानो द्वितीयायां दिवस्पतिः । जनयामास तनयौ कन्यां चैकां मनोरमाम्

Nghĩ rằng: “Đây quả thật là Saṃjñā”, đấng chủ tể ban ngày là Sūrya, cùng người vợ thứ hai sinh ra hai người con trai và một người con gái vô cùng diễm lệ.

Verse 29

छाया स्वतनयेष्वेव यथा प्रेष्णाध्यवर्तत । तथा न संज्ञाकन्यायां पुत्रयोश्चाप्यवर्तत । लालनासु च भोज्येषु विशेषमनुवासरम्

Chāyā tỏ lòng ưu ái đối với chính con mình; nhưng nàng không đối đãi như thế với con gái của Saṃjñā và hai người con trai của nàng. Ngày qua ngày, nàng phân biệt trong sự vuốt ve và cả trong phần ăn.

Verse 30

मनुस्तत्क्षांतवानस्या यमस्तस्या न चाक्षमत् । ताडनाय ततः कोपात्पादस्तेन समुद्यतः । तस्याः पुनः क्षांतमना न तु देहे न्यपातयत्

Manu nhẫn chịu, nhưng Yama không thể chịu đựng. Vì phẫn nộ, chàng giơ chân định đánh; song rồi lại tự kềm lòng, không hạ chân ấy xuống thân nàng.

Verse 31

ततः शशाप तं कोपाच्छायासंज्ञा यमं नृप । किंचित्प्रस्फुरमाणोष्ठी विचलत्पाणिपल्लवा

Bấy giờ, hỡi đức vua, Chāyā—người được gọi là Saṃjñā—trong cơn giận đã nguyền rủa Yama; môi nàng run rẩy, đôi tay mềm mại cũng bàng hoàng rung động.

Verse 32

पत्न्यां पितुर्मयि यदि पादमुद्यच्छसे बलात् । भुवि तस्मादयं पादस्तवाद्यैव भविष्यति

“Nếu ngươi cưỡng bức giơ chân chống lại ta—người vợ của phụ thân ngươi—thì vì điều ấy, từ hôm nay chính bàn chân ấy của ngươi sẽ rơi xuống mặt đất.”

Verse 33

इत्याकर्ण्य यमः शापं मातर्यतिविशंकितः । अभ्येत्य पितरं प्राह प्रणिपातपुरस्सरम्

Nghe lời nguyền ấy, Diêm Vương vô cùng lo sợ vì mẹ. Ngài đến trước phụ vương, trước hết cúi mình đảnh lễ, rồi kính cẩn thưa rằng.

Verse 34

तातैतन्महदाश्चर्यमदृष्टमिति च क्वचित् । माता वात्सल्यरूपेण शापं पुत्रे प्रयच्छति

Ngài thưa: “Thưa phụ vương, thật là điều kỳ diệu lớn—hiếm khi thấy: rằng một người mẹ, dù trong hình tướng của tình thương, lại ban lời nguyền lên chính con trai mình.”

Verse 35

यथा माता ममाचष्ट नेयं माता तथा मम । निर्गुणेष्वपि पुत्रेषु न माता निर्गुणा भवेत्

“Như lời mẹ ta đã nói, theo cách ấy bà không thật là mẹ ta. Dẫu các con thiếu đức hạnh, người mẹ cũng không nên trở thành kẻ vô đức.”

Verse 36

यमस्यैतद्वचः श्रुत्वा भगवांस्तिमिरापहः । छायासंज्ञामथाहूय पप्रच्छ क्वगतेति च

Nghe lời Yama, đấng Bhagavān—bậc xua tan u tối—liền gọi người mang tên Chāyā đến và hỏi: “Nàng đã đi đâu?”

Verse 37

सा चाह तनया त्वष्टुरहं संज्ञा विभावसो । पत्नी तव त्वयापत्यान्येतानि जनितानि मे

Nàng thưa: “Ôi Vibhāvasu, thiếp là Saṃjñā, ái nữ của Tvaṣṭṛ. Thiếp là hiền thê của chàng; và những người con này đã sinh ra từ thiếp nhờ chàng.”

Verse 38

इत्थं विवस्वतस्तां तु बहुशः पृच्छतो यदा । नाचचक्षे तदा क्रुद्धो भास्वांस्तां शप्तुमुद्यतः

Như vậy, khi Vivasvān hỏi nàng hết lần này đến lần khác mà nàng vẫn không thổ lộ, Bhāsvān rực sáng liền nổi giận và toan giáng lời nguyền lên nàng.

Verse 39

ततः सा कथयामास यथावृत्तं विवस्वते । विदितार्थश्च भगवाञ्जगाम त्वष्टु रालयम्

Rồi nàng thuật lại cho Vivasvān toàn bộ sự việc đúng như đã xảy ra. Hiểu rõ chân tướng, Đức Bhagavān liền đi đến nơi cư ngụ của Tvaṣṭṛ.

Verse 40

ततः संपूजयामास त्वष्टा त्रैलोक्यपूजितम् । भास्वन्किं रहिता शक्त्या निजगेहमुपागतः

Bấy giờ Tvaṣṭṛ cung kính tiếp đãi Bhāsvān—đấng được tôn thờ trong ba cõi—đúng theo nghi lễ, rồi hỏi: “Hỡi Bhāsvān, sao ngài đến chính tư gia mình như thể đã mất hết uy lực?”

Verse 41

संज्ञां पप्रच्छ तं तस्मै कथयामास तत्त्ववित् । आगता सेह मे वेश्म भवतः प्रेषिता रवे

Ông hỏi về Saṃjñā, bậc thấu triệt chân lý liền thưa: “Hỡi Ravi, nàng đã đến nhà ta nơi đây—chính do ngài sai đến.”

Verse 42

दिवाकरः समाधिस्थो वडवारूपधारिणीम् । तपश्चरंतीं ददृशे उत्तरेषु कुरुष्वथ

Thần Mặt Trời nhập vào định sâu, và nơi miền bắc giữa các Kuru, Ngài thấy nàng đang tu khổ hạnh, mang hình dạng một con ngựa cái.

Verse 43

असह्यमाना सूर्यस्य तेजस्तेनातिपीडिता । वह्न्याभनिजरूपं तु च्छायारूपं विमुच्य च

Không thể chịu nổi quang huy rực cháy của Thái Dương, lại bị ánh sáng ấy áp bức nặng nề, nàng liền bỏ hình bóng-ảnh và nhận lấy chân thân của mình, rực sáng như lửa thiêng.

Verse 44

धर्मारण्ये समागत्य तप स्तेपे सुदुष्करम् । छायापुत्रं शनिं दृष्ट्वा यमं चान्यं च भूपते

Đến Dharmāraṇya, nàng thực hành khổ hạnh vô cùng khó nhọc. Tâu Đại vương, khi thấy Śani—con của Chāyā—lại thấy Yama và một người con khác, thì sự việc trở nên hiển lộ.

Verse 45

तदैव विस्मितः सूर्यो दुष्टपुत्रौ समीक्ष्य च । ज्ञातुं दध्यौ क्षणं ध्यात्वा विदित्वा तच्च कारणम्

Ngay lúc ấy, Thái Dương kinh ngạc khi thấy những người con khó trị ấy. Ngài suy tư để hiểu rõ; chỉ trong khoảnh khắc nhập định, Ngài liền biết nguyên nhân.

Verse 46

घृण्यौष्ण्याद्दग्धदेहा सा तपस्तेपे पतिव्रता । येन मां तेजसा सह्यं द्रष्टुं नैव शशाक ह

Thân nàng bị thiêu đốt bởi sức nóng dữ dội, nhưng người vợ thủ tiết ấy vẫn thực hành khổ hạnh—vì bởi quang lực của ta quá đỗi khó chịu, nàng đã không thể nhìn ta.

Verse 47

पञ्चाशद्धायनेतीते गत्वा कौ तप आचरत् । प्रद्योतनो विचार्यैवं गत्वा शीघ्रं मनोजवः

Khi năm mươi năm đã trôi qua, Ngài đến nơi nàng đang tu khổ hạnh. Suy xét như vậy, Đấng Pradyotana (Thái Dương), nhanh như ý niệm, liền mau chóng đi đến.

Verse 48

धर्मारण्ये वरे पुण्ये यत्र संज्ञास्थिता तपः । आगतं तं रविं दृष्ट्वा वडवा समजायत

Tại Dharmāraṇya tối thắng và thánh thiện, nơi Saṃjñā an trú trong khổ hạnh, vừa thấy Ravi (Thần Mặt Trời) ngự đến, nàng liền hóa thành ngựa cái (vaḍavā).

Verse 49

सूर्यपत्नी सदा संज्ञा सूर्यश्चाश्वस्ततोऽभवत् । ताभ्यां सहाभूत्संयोगो घ्राणे लिंगं निवेश्य च

Saṃjñā vốn luôn là hiền thê của Thần Mặt Trời, nên Surya liền an tâm. Rồi sự giao hợp diễn ra với nàng—sau khi Ngài đặt liṅga vào lỗ mũi của nàng.

Verse 50

तदा तौ च समुत्पन्नौ युगलावश्विनौ भुवि । प्रादुर्भूतं जलं तत्र दक्षिणेन खुरेण च

Bấy giờ trên cõi đất, đôi Aśvin song sinh được sinh ra. Và ngay nơi ấy, nước liền tuôn hiện—do móng chân phải khơi bật lên.

Verse 51

विदलिते भूमिभागे तत्र कुंडं समुद्बभौ । द्वितीयं तु पुनः कुंडं पश्चार्धचरणोद्भवम्

Khi phần đất ấy nứt vỡ, tại đó hiện ra một kuṇḍa (hồ thiêng). Rồi lại hiện ra kuṇḍa thứ hai, sinh từ nửa sau của bàn chân/móng.

Verse 52

उत्तरवाहिन्याः काश्या कुरुक्षेत्रादि वै तथा । गंगापुरीसमफलं कुण्डेऽत्र मुनिनोदितम्

Vị hiền triết tuyên rằng công đức tại kuṇḍa này ngang với Kāśī nơi dòng sông chảy về phương bắc, cũng như Kurukṣetra và các thánh địa khác—quả thật đồng phúc với Gaṅgāpurī.

Verse 53

तत्फलं समवाप्नोति तप्तकुण्डे न संशयः । स्नानं विधाय तत्रैव सर्वपापैः प्रमुच्यते

Tại Taptakuṇḍa, người ấy chắc chắn đạt đúng phước quả ấy, không chút nghi ngờ. Tắm gội theo nghi lễ ngay tại đó, liền được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 54

न पुनर्जायते देहः कुष्ठादिव्याधिपीडितः । एतत्ते कथितं भूप दस्रांशोत्पत्तिकारणम्

Người ấy sẽ không tái sinh với thân thể bị hành hạ bởi bệnh phong và các chứng bệnh khác. Hỡi Đại vương, ta đã thuật cho ngài nguyên nhân sự hiển lộ của Daśrāṃśa.

Verse 55

तदा ब्रह्मादयो देवा आगतास्तत्र भूपते । दत्त्वा संज्ञावरं शुभ्रं चिंतितादधिकं हि तैः

Bấy giờ, hỡi Đại vương, Phạm Thiên (Brahmā) cùng các chư thiên khác đến nơi ấy. Các ngài ban cho Saṃjñā phúc ân cát tường—quả thật còn hơn điều họ đã ước nguyện.

Verse 56

स्थापयित्वा रविं तत्र बकुलाख्यवनाधिपम् । आनर्चुस्ते तदा संज्ञां पूर्वरूपाऽभवत्तदा

Sau khi an vị Ravi (Thần Mặt Trời) tại đó làm chúa tể khu rừng mang tên Bakula, các chư thiên bèn tôn thờ Saṃjñā; và ngay khi ấy nàng trở lại hình tướng thuở trước.

Verse 57

स्थापिता तत्र राज्ञी च कुमारौ युगलौ तदा । एतत्तीर्थफलं वक्ष्ये शृणु राजन्महामते

Tại đó, hoàng hậu và đôi vương tử cũng được an lập. Nay ta sẽ tuyên nói phước quả của thánh địa (tīrtha) này—xin Đại vương bậc đại trí hãy lắng nghe.

Verse 58

आदिस्थानं कुरुश्रेष्ठ देवैरपि सुदुर्लभम् । रविकुण्डे नरः स्नात्वा श्रद्धायुक्तो जितेंद्रियः

Hỡi bậc tối thắng trong dòng Kuru! Đây là thánh địa nguyên sơ, ngay cả chư thiên cũng khó được. Người nào tắm tại Ravikuṇḍa với lòng śraddhā, chế ngự các căn—

Verse 59

तारयेत्स पितॄन्सर्वान्महानरकगानपि । श्रद्धया यः पिबेत्तोयं संतर्प्य पितृदेवताः

Người ấy cứu độ hết thảy tổ tiên—dẫu đã rơi vào đại địa ngục. Ai với lòng śraddhā, sau khi làm lễ santarpaṇa khiến các Pitṛ-devatā được thỏa mãn, rồi uống nước này—

Verse 60

स्वल्पं वापि बहुवापि सर्वं कोटिगुणं भवेत् । सप्तम्यां रविवारेण ग्रहणं चंद्रसूर्ययोः

Dù ít hay nhiều, tất cả đều tăng thành quả báo gấp mười triệu lần. Vào ngày Saptamī, vào Chủ nhật, và trong lúc nguyệt thực hay nhật thực—

Verse 61

रविकुण्डे च ये स्नाताः न ते वै गर्भगामिनः । सक्रांतौ च व्यतीपाते वैधृतेषु च पर्वसु

Những ai đã tắm ở Ravikuṇḍa thì không còn vào bào thai nữa (tức thoát luân hồi). Điều ấy càng thù thắng vào Saṅkrānti, Vyatīpāta, Vaidhṛti và các thời điểm giao hội lễ tiết (parvan)—

Verse 62

पूर्णमास्याममावास्यां चतुर्द्दश्यां सितासिते । रविकुंडे च यः स्नातः क्रतुकोटिफलं लभेत्

Vào ngày Pūrṇimā (rằm), Amāvasyā (mồng một), và ngày Caturdaśī của cả nửa tháng sáng lẫn nửa tháng tối—ai tắm ở Ravikuṇḍa sẽ được quả phúc như mười triệu lễ tế yajña.

Verse 63

पूजयेद्बकुलार्कं च एकचित्तेन मानवः । स याति परमं धाम स यावत्तपते रविः

Ai một lòng nhất tâm phụng thờ Bakulārka thì đạt đến cảnh giới tối thượng, bền lâu chừng nào Mặt Trời còn chiếu sáng.

Verse 64

तस्य लक्ष्मीः स्थिरा नूनं लभते संततिं सुखम् । अरिवर्गः क्षयं याति प्रसादाच्च दिवस्पतेः

Với người ấy, phúc lộc Lakṣmī ắt vững bền; được con cháu và an lạc. Nhờ ân sủng của Đấng Chúa Tể ban ngày (Surya), bọn thù địch đều tiêu vong.

Verse 65

नाग्नेर्भयं हि तस्य स्यान्न व्याघ्रान्न च दंतिनः । न च सर्प्पभयं क्वापि भूतप्रेतादिभीर्नहि

Người ấy không sợ lửa, không sợ hổ, cũng không sợ voi; ở đâu cũng không sợ rắn, lại chẳng sợ bhūta, preta và các loài ấy.

Verse 66

बालग्रहाश्च सर्वेऽपि रेवती वृद्धरेवती । ते सर्वे नाशमायांति बकुलार्क नमोस्तु ते

Mọi chứng “bắt trẻ” đều bị diệt—cả Revatī và Vṛddha-Revatī—tất thảy đều đến hồi tận diệt. Ôi Bakulārka, xin đảnh lễ Ngài!

Verse 67

गावस्तस्य विवर्द्धंते धनं धान्यं तथैव च । अविच्छेदो भवेद्वंशो बकुलार्के नमस्कृते

Bò đàn của người ấy tăng trưởng; của cải và lương thực cũng vậy. Khi đảnh lễ Bakulārka, dòng tộc được liên tục, không gián đoạn.

Verse 68

काकवन्ध्या च या नारी अनपत्या मृतप्रजा । वन्ध्या विरूपिता चैव विषकन्याश्च याः स्त्रियः

Những người nữ được gọi là ‘kāka-vandhyā’ (chỉ sinh con chết lưu), người không có con, người có con đã qua đời, người hiếm muộn, người dung mạo dị dạng, và những phụ nữ bị gọi là ‘viṣa-kanyā’—những người nữ như thế…

Verse 69

एवं दोषैः प्रमुच्यंते स्नात्वा कुण्डे च भूपते । सौभाग्यस्त्रीसुतांश्चैव रूपं चाप्नोति सर्वशः

Muôn tâu Đại vương! Nhờ tắm gội nơi kuṇḍa này, họ được giải thoát khỏi những khiếm khuyết ấy. Họ đạt phúc lành, được chồng, được con, và dung sắc mỹ lệ trọn vẹn.

Verse 70

व्याधिग्रस्तोपि यो मर्त्यः षण्मासाच्चैव मानवः । रविकुण्डे च सुस्नातः सर्वरोगात्प्रमुच्यते

Dẫu là phàm nhân đang bị bệnh tật dày vò—nếu trong sáu tháng người ấy tắm gội chí thành tại Ravikuṇḍa—thì được giải thoát khỏi mọi chứng bệnh.

Verse 71

नीलोत्सर्गविधिं यस्तु रविक्षेत्रे करोति वै । पितरस्तृप्तिमायांति यावदाभूतसंप्लवम्

Ai thực hành nghi thức nīlotsarga tại Ravikṣetra, thánh địa của Thần Mặt Trời, thì các bậc tổ tiên (pitṛ) được thỏa nguyện—kéo dài cho đến ngày đại hủy diệt của vũ trụ.

Verse 72

कन्यादानं च यः कुर्यादस्मिन्क्षेत्रे च पुत्रक । उद्वाहपरिपूतात्मा ब्रह्मलोके महीयते

Và này con yêu, ai thực hiện lễ kanyādāna nơi thánh địa này—linh hồn được thanh tịnh bởi saṁskāra của hôn lễ—sẽ được tôn vinh tại Brahmaloka.

Verse 73

धेनुदानं च शय्यां च विद्रुमं च हयं तथा । दासीमहिषीघण्टाश्च तिलं कांचनसंयुतम्

Các bố thí như dâng bò, dâng giường, san hô đỏ và ngựa; lại dâng nữ tỳ, trâu cái, chuông, cùng mè trộn vàng—đều được nêu ở đây là những hạnh thí tạo công đức.

Verse 74

धेनुं तिलमयीं दद्यादस्मि न्क्षेत्रे च भारत । उपानहौ च छत्रं च शीतत्राणादिकं तथा

Hỡi Bhārata, tại thánh địa này nên dâng một “con bò” làm bằng mè (lễ vật bằng mè); và cũng nên bố thí giày dép, dù, cùng các vật che chở khỏi giá lạnh.

Verse 75

लक्षहोमं तथा रुद्रं रुद्रातिरुद्रमेव च । तस्मिन्स्थाने च यत्किंचिद्ददाति श्रद्धयान्वितः

Dù là lễ lakṣa-homa, nghi thức Rudra hay Rudrātirudra đại lễ—bất cứ vật gì người ta dâng tại nơi ấy với lòng śraddhā đều trở thành công đức tối thượng.

Verse 76

एकैकस्य फलं तात वक्ष्यामि शृणु तत्त्वतः । दानेन लभते भोगानिह लोके परत्र च

Này hiền nhi, ta sẽ nói quả báo chân thật của từng việc—hãy lắng nghe cho tường tận: nhờ bố thí, người được hưởng phúc lạc ở đời này và cả đời sau.

Verse 77

राज्यं च लभते मर्त्यः कृत्वोद्वाहं तु मानुषाः । जायातो धर्मकामार्थाः प्राप्यंते नात्र संशयः

Người phàm bước vào đời sống gia chủ qua hôn phối thì đạt quyền thế và sự vững bền; và nhờ người vợ mà dharma, kāma và artha được thành tựu—không chút nghi ngờ.

Verse 78

पूजाया लभते सौख्यं भवेज्जन्मनिजन्मनि । सप्तम्यां रवियुक्तायां बकुलार्कं स्मरेत्तु यः

Nhờ sự thờ phụng mà được an lạc, đời này qua đời khác. Và ai vào ngày Saptamī, khi trùng với Chủ nhật, tưởng niệm thánh tướng Bakulārka, người ấy được công đức đặc biệt.

Verse 79

ज्वरादेः शत्रुतश्चैव व्याधेस्तस्य भयं नहि

Đối với người ấy, không còn sợ hãi trước sốt rét và các chứng tương tự, cũng không sợ kẻ thù, không sợ bệnh tật.

Verse 80

युधिष्ठिर उवाच । बकुलार्केति वै नाम कथं जातं रवेर्मुने । एतन्मे वदतां श्रेष्ठ तत्त्वमाख्यातुमर्हसि

Yudhiṣṭhira thưa: Bạch hiền triết, vì sao Mặt Trời lại mang danh “Bakulārka”? Bậc thuyết giảng tối thượng, xin Ngài từ bi nói rõ chân lý này cho con.

Verse 81

व्यास उवाच । यदा संज्ञा च राजेंद्र सूर्यार्थंं चैकचेतसा । तेपे बकुलवृक्षाधः पत्युस्तेजः प्रशां तये

Vyāsa đáp: Tâu đại vương, khi Saṃjñā một lòng vì Mặt Trời mà tu khổ hạnh dưới gốc cây bakula, ấy là để làm dịu ánh quang rực cháy của phu quân nàng.

Verse 82

प्रादुर्भावं रवेर्दृष्ट्वा वडवा समजायत । अत्यंतं गोपतिः शांतो बकुलस्य समीपतः

Thấy sự hiển lộ của Mặt Trời, nàng hóa thành vaḍavā, một ngựa cái. Và gần cây bakula, Gopati—Đấng Mặt Trời—trở nên vô cùng an tịnh, thanh lương.

Verse 83

सुषुवे च तदा राज्ञी सुतौ दिव्यौ मनोहरौ । तेनास्य प्रथितं नाम बकुलार्केति वै रवेः

Bấy giờ hoàng hậu sinh hạ hai hoàng tử thần diệu, dung mạo khả ái. Do sự kiện ấy, tại nơi đó Ravi (Thái Dương) được tôn xưng vang danh với thánh danh “Bakūlārka”.

Verse 84

यस्तत्र कुरुते स्नानं व्याधिस्तस्य न पीडयेत् । धर्ममर्थं च कामं च लभते नात्र संशयः

Ai tắm gội tại đó thì bệnh tật chẳng thể quấy nhiễu. Người ấy đạt được dharma, artha và kāma—điều này không hề nghi ngờ.

Verse 85

षण्मासात्सिद्धिमाप्नोति मोक्षं च लभते नरः । एतदुक्तं महाराज बकुलार्कस्य वैभवम्

Trong vòng sáu tháng, người ấy đạt được siddhi và còn chứng đắc moksha. Hỡi Đại vương, đó chính là vinh quang của Bakūlārka đã được tuyên thuyết.

Verse 97

सूर्यं दृष्ट्वा सदा संज्ञा स्वाक्षिसंयमनं व्यधात् । यतस्ततः सरोषोऽर्कः संज्ञां वचनमब्रवीत्

Hễ Saṃjñā nhìn thấy Thái Dương, nàng luôn kiềm giữ ánh mắt mình. Thấy vậy, Arka (Mặt Trời) nổi giận và cất lời với Saṃjñā.