Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

Devanagari script

यस्माद्विलोलिता दृष्टिर्मयि दृष्टे त्वया धुना । तस्माद्विलोलितां संज्ञे तनयां प्रसविष्यसि

Transliteration

yasmādvilolitā dṛṣṭirmayi dṛṣṭe tvayā dhunā | tasmādvilolitāṃ saṃjñe tanayāṃ prasaviṣyasi

Translation

Vì nay khi nhìn Ta, ánh nhìn của nàng đã trở nên chao đảo; bởi vậy, hỡi Saṃjñā, nàng sẽ sinh một ái nữ mang danh Vilolitā, “kẻ dao động”.

Word by Word

• यस्मात्: because/since
• यस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतु-अर्थे

• विलोलिता: unsteady
• विलोलिता: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विलोलित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• दृष्टिः: gaze/vision
• दृष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• मयि: in/at me
• मयि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• दृष्टे: when (I am) seen
• दृष्टे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (सप्तमी-सम्बन्धः)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• धुना: now
• धुना: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: धुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: now/just now)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तस्मात् = therefore

• विलोलिताम्: unsteady (as a name/quality)
• विलोलिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विलोलित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (तनयाम् qualifies)

• संज्ञे: O Saṃjñā
• संज्ञे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: संज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• तनयाम्: a daughter
• तनयाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तनया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रसविष्यसि: you will give birth
• प्रसविष्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√सू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Ravi/Sūrya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Yamunā (contextual linkage through progeny complex)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Saṃjñā

Visual Art Cues

Scene: Ravi pronounces that Saṃjñā will bear a daughter named Vilolitā because her gaze has become unsteady while looking at him; the moment is both judicial and intimate.

Characters & Entities

• Saṃjñā
• Sūrya (Ravi)
• Vilolitā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas link inner states to outer consequences, teaching responsibility and the moral texture of creation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced; the verse concerns naming and birth within a divine genealogy.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a mythic pronouncement about progeny and naming.