Adhyaya 67

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं तात जलमध्ये व्यवस्थितम् । लुङ्केश्वरमिति ख्यातं सुरासुरनमस्कृतम्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Ngay sau đó, hỡi con yêu, giữa lòng nước có một nơi an trụ, nổi danh là Luṅkeśvara, được cả chư thiên lẫn a-tu-la kính lễ.

Verse 2

इदं तीर्थं महापुण्यं नानाश्चर्यं महीतले । अस्य तीर्थस्य माहात्म्यमुत्पत्तिं शृणु भारत

Tīrtha này vô cùng đại phúc, là kỳ diệu muôn vẻ trên cõi đất. Hãy nghe, hỡi Bhārata, về sự vĩ đại và nguồn gốc của bến thánh này.

Verse 3

आसीत्पुरा महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । कालपृष्ठ इति ख्यातः सुतो ब्रह्मसुतस्य च

Thuở xưa có một Dānava đại dũng, say men kiêu mạn vì sức mạnh. Hắn nổi danh là Kālapṛṣṭha, và là con của người con trai của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 4

गङ्गातटं समाश्रित्य चचार विपुलं तपः । अधोमुखोऽपि संस्थित्वापिबद्धूममहर्निशम्

Nương tựa nơi bờ sông Gaṅgā, hắn thực hành khổ hạnh vô cùng lớn; dù đứng lộn đầu, hắn vẫn uống khói suốt ngày đêm.

Verse 5

ततश्चानन्तरं देवस्तिष्ठते ह्युमया सह । दृष्ट्वा तं पार्वती सा तु तपस्युग्रे व्यवस्थितम्

Ngay sau đó, Đức Chúa đứng tại nơi ấy cùng với Umā. Thấy người kia kiên định trong khổ hạnh dữ dội, nàng Pārvatī liền lưu tâm đến hắn.

Verse 6

पश्य पश्य महादेव धूमाशी तिष्ठते नरः । प्रसीद तं कुरुष्वाद्य देहि शीघ्रं वरं विभो

“Xin nhìn kìa, xin nhìn kìa, hỡi Mahādeva—người này đứng đây, lấy khói làm lương thực. Xin Ngài thương xót hôm nay; hỡi Đấng Toàn Năng, mau ban cho người ấy một ân huệ.”

Verse 7

ईश्वर उवाच । यदुक्तं वचनं देवि न तन्मे रोचते प्रिये । स्वकार्यं च सदा चिन्त्यं परकार्यं विसर्जयेत्

Īśvara nói: “Hỡi Devī yêu dấu, lời nàng vừa thốt ra không hợp ý ta. Người ta phải luôn nghĩ đến bổn phận và chánh pháp của chính mình, còn việc của kẻ khác thì nên gác lại.”

Verse 8

मूर्खस्त्रीबालशत्रूणां यश्छन्देनानुवर्तते । व्यसने पतते घोरे सत्यमेतदुदीरितम्

Śiva phán: Ai chạy theo những xung động của kẻ ngu, đàn bà, trẻ nhỏ và kẻ thù, người ấy sẽ rơi vào tai ương ghê gớm—điều này thật sự đã được tuyên cáo.

Verse 9

देव्युवाच । भार्ययाभ्यर्थितो भर्ता कारणं बहु भाषते । लघुत्वं याति सा नारी एवं शास्त्रेषु पठ्यते

Nữ Thần nói: Khi người chồng bị vợ thúc ép bằng những lời thỉnh cầu, chàng sẽ nói ra nhiều lý do; và người đàn bà ấy bị xem nhẹ—điều này được chép trong các śāstra.

Verse 10

प्राणत्यागं करिष्यामि यदि मां त्वं न मन्यसे । पार्वत्या प्रेरितो देवो गतोऽसौ दानवं प्रति

“Nếu Ngài không đoái nghe thiếp, thiếp sẽ bỏ mạng.” Được Pārvatī thúc giục, Đức Chúa liền đi về phía Dānava ấy.

Verse 11

ईश्वर उवाच । किमर्थं पिबसे धूमं किमर्थं तप्यसे तपः । किं दुःखं किं नु सन्तापो वद कार्यमभीप्सितम्

Īśvara hỏi: Vì sao ngươi uống khói? Vì sao ngươi tu khổ hạnh? Nỗi buồn nào đây, sự nung đốt nào đây? Hãy nói—mục đích ngươi mong cầu là gì?

Verse 12

युवा त्वं दृश्यसेऽद्यापि वर्षविंशतिरेव च । तदाचक्ष्व हि मे सर्वं तपसः कारणं महत्

Ngươi vẫn trông còn trẻ—chỉ mới hai mươi tuổi. Vậy hãy nói cho ta hết thảy: nguyên do lớn lao của sự khổ hạnh ấy là gì?

Verse 13

दानव उवाच । अचला दीयतां भक्तिर्मम स्थैर्यं तवोपरि । अपरं वर्षसाहस्रं निर्विघ्नं मे गतं विभो

Dānava thưa: “Xin ban cho con lòng bhakti bất động và sự kiên định hướng về Ngài, ô Đấng Đại Hùng. Thêm một ngàn năm nữa đã trôi qua với con không chướng ngại, hỡi Bậc Uy Nghiêm.”

Verse 14

दिवसानां सहस्रे द्वे पूर्णे त्वत्तपसा मम

“Nhờ khổ hạnh ấy, lấy Ngài làm đối tượng, con đã hoàn mãn hai ngàn ngày.”

Verse 15

ईश्वर उवाच । याचयाभीप्सितं कार्यं तुष्टोऽहं तव सुव्रत । देवस्य वचनं श्रुत्वा चिन्तयामास दानवः

Īśvara phán: “Hỡi người giữ giới nguyện thanh cao, hãy xin điều con mong muốn; Ta đã hoan hỷ nơi con.” Nghe lời của Thượng Đế, Dānava liền trầm tư suy tính.

Verse 16

किं नाकं याचयाम्यद्य किमद्य सकलां महीम् । एवं संचिन्तयामास कामबाणेन पीडितः

“Hôm nay ta nên xin cõi trời, hay xin trọn cả địa cầu?” Nghĩ vậy, hắn đắn đo, bị những mũi tên dục vọng hành hạ.

Verse 17

दानव उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दास्यसि मे प्रभो । सङ्ग्रामैस्तु न तुष्टोऽहं बलं नास्तीति किंचन

Dānava thưa: “Hỡi Thần, nếu Ngài hoan hỷ nơi con, hỡi Đấng Chủ Tể, và sẽ ban cho con một ân huệ—xin biết rằng con không thỏa lòng chỉ với chiến trận; chẳng phải con thiếu sức mạnh chút nào.”

Verse 18

यस्य मूर्धन्यहं देव पाणिना समुपस्पृशे । देवदानवगन्धर्वो भस्मसाद्यातु तत्क्षणात्

Lạy Thần linh, bất cứ ai ta đặt tay chạm lên đỉnh đầu—dù là chư thiên, dạ-xoa/ma vương hay gandharva—xin kẻ ấy tức khắc hóa thành tro bụi.

Verse 19

ईश्वर उवाच । यत्त्वया चिन्तितं किंचित्तत्सर्वं सफलं तव । उत्तिष्ठ गच्छ शीघ्रं त्वं भवनं प्रति दानव

Īśvara phán: Mọi điều ngươi đã nghĩ trong tâm—tất thảy đều sẽ kết quả cho ngươi. Hãy đứng dậy và mau trở về nơi ở của ngươi, hỡi loài danava.

Verse 20

दानव उवाच । स्थीयतां देवदेवेश यावज्ज्ञास्यामि ते वरम् । युष्मन्मूर्ध्नि न्यसे पाणिं प्रत्ययो मे भवेद्यथा

Danava thưa: Lạy Đấng Tối Thượng của chư thiên, xin hãy dừng lại cho đến khi ta được chắc chắn về ân huệ của Ngài. Xin cho ta đặt tay lên đỉnh đầu Ngài, để ta có bằng chứng.

Verse 21

ततश्चानन्तरं देवश्चिन्तयानो महेश्वरः । न स्कन्दो न हरिर्ब्रह्मा यः कार्येषु क्षमोऽधुना

Ngay sau đó, Maheśvara trầm tư suy xét: “Lúc này, không phải Skanda, không phải Hari, cũng không phải Brahmā là đấng thích hợp để xử trí việc này.”

Verse 22

ज्ञात्वा चैवापदं प्राप्तां देवः प्रार्थयते वृषम् । अनेन सह पापेन युध्यस्व साम्प्रतं क्षणम्

Nhận biết hiểm nạn đã phát sinh, Đức Chúa liền khẩn cầu Vṛṣa: “Hãy giao chiến với kẻ tội lỗi này trong chốc lát, ngay bây giờ.”

Verse 23

करं प्रासारयद्दैत्यो देवं मूर्ध्नि किल स्पृशेत् । लाङ्गूलेनाहतो दैत्यो विषण्णः पतितो भुवि

Tên daitya đưa tay ra, toan chạm lên đỉnh đầu của Thần. Nhưng bị quật bằng đuôi, hắn ngã xuống đất, lòng u sầu bẽ bàng.

Verse 24

देवस्तु दक्षिणामाशां गतश्चैवोमया सह । भयभीतो निरीक्षेत ग्रीवां भज्य पुनःपुनः

Nhưng Đức Chúa đi về phương Nam cùng với Umā. Trong nỗi sợ, Ngài cứ ngoái nhìn lại mãi, nhiều lần vươn cổ quay đầu.

Verse 25

गते चादर्शनं देवे युयुधे वृषभेण सः । द्वावेतौ बलिनां श्रेष्ठौ युयुधाते महाबलौ

Khi vị Deva đã đi khuất, không còn thấy nữa, hắn giao chiến với Vṛṣabha. Hai bậc hùng lực ấy, đứng đầu trong hàng dũng mãnh, đều là đại lực, lao vào trận chiến.

Verse 26

प्रहारैर्वज्रसदृशैः कोपेन घटिकात्रयम् । पाणिभ्यां न स्पृशेद्यो वै वृषभस्य शिरस्तथा

Với những đòn đánh như sấm sét vajra, trong cơn giận suốt ba ghaṭikā, hắn vẫn không thể dùng tay chạm được đầu của Vṛṣabha—sức mạnh của con bò ấy là như vậy.

Verse 27

हत्वा लाङ्गूलपातेन आगतो वृषभस्तदा । उत्थितश्चाप्यसौ दैत्यो व्रजते वृषपृष्ठतः

Bấy giờ Vṛṣabha quét đuôi đánh ngã hắn rồi tiến lên; nhưng tên daitya ấy lại đứng dậy và đuổi theo, bám sát phía sau lưng con bò.

Verse 28

वायुवेगेन सम्प्राप्तो यत्र देवो महेश्वरः । आगतं दानवं दृष्ट्वा वृषो वचनमब्रवीत्

Nhanh như gió, ngài đến nơi Thần Maheśvara ngự. Thấy Dānava đang tiến đến, Vṛṣa (con Bò) liền cất lời như sau.

Verse 29

आरुह्य पृष्ठे मे देव शीघ्रमेव हि गम्यताम् । आरुह्य वृषभं देवो जगाम चोमया सह

“Xin Ngài lên lưng tôi, bạch Thần; ta hãy đi ngay, thật mau.” Rồi Thần liền cưỡi Vṛṣabha và lên đường cùng với Umā.

Verse 30

नाकं प्राप्तस्ततो देवो गतः शक्रस्य मन्दिरम् । नात्यजद्देवपृष्ठं तु दानवो बलदर्पितः

Rồi Thần đến cõi Svarga và vào cung điện của Śakra. Nhưng Dānava, say men kiêu mạn vì sức mạnh, vẫn không buông lưng của Thần.

Verse 31

इन्द्रलोकं परित्यज्य ब्रह्मलोकं गतस्तदा । यत्रयत्र व्रजेद्देवो भयात्सह दिवौकसैः

Rời cõi Indra, bấy giờ ngài đi đến cõi Brahmā. Thần đi đến đâu vì sợ hãi, thì chư thiên cư ngụ trên trời cũng theo đến đó trong nỗi kinh hoàng.

Verse 32

अपश्यत्तत्र तत्रैव पृष्ठे लग्नं तु दानवम् । सर्वांल्लोकान् भ्रमित्वा तु देवो विस्मयमागतः

Ở đó, rồi lại ở đó, ngài thấy Dānava bám chặt trên lưng mình. Sau khi lang thang khắp mọi cõi, Thần bỗng tràn ngập kinh ngạc.

Verse 33

न स्थानं विद्यते किंचिद्यत्र विश्रम्यते क्षणम् । देवदानवयोस्तत्र युद्धं ज्ञात्वा सुदारुणम्

Ở đó hoàn toàn không có nơi nào để nghỉ dù chỉ trong khoảnh khắc. Biết rằng cuộc chiến giữa chư Thiên và bọn Dānava vô cùng khốc liệt, mọi người đều kinh hãi.

Verse 34

हर्षितात्मा मुनिस्तत्र चिरं नृत्यति नारदः । धन्योऽहमद्य मे जन्म जीवितं च सुजीवितम्

Tại đó, hiền thánh Nārada lòng tràn hoan hỷ, đã múa nhảy thật lâu. “Hôm nay ta thật phước lành—sự sinh ra của ta đáng chúc tụng, và đời ta quả là đã sống trọn vẹn!”

Verse 35

महान्तं च कलिं दृष्ट्वा संतोषः परमोऽभवत् । देवदानवयोस्तत्र युद्धं त्यक्त्वा च नारदः

Thấy cuộc xung đột đã trở nên vô cùng lớn, Nārada cảm được niềm thỏa mãn tối thượng; rồi bỏ lại cuộc chiến giữa chư Thiên và bọn Dānava nơi ấy mà ra đi.

Verse 36

आजगाम ततो विप्रो यत्र देवो महेश्वरः । दृष्ट्वा देवोऽथ तं विप्रं प्रतिपूज्याब्रवीदिदम्

Bấy giờ vị Bà-la-môn (Nārada) đến nơi Đức Maheśvara ngự. Thấy vị Bà-la-môn ấy, Đức Chúa tôn kính tiếp đãi đúng phép rồi phán những lời này.

Verse 37

भो नारद मुनिश्रेष्ठ जानीषे केशवं क्वचित् । गत्वा तत्र च शीघ्रं त्वं केशवाय निवेदय

“Này Nārada, bậc tối thắng trong hàng hiền thánh, ông có biết Keśava ở nơi nào chăng? Hãy mau đến đó và bẩm trình việc này lên Keśava.”

Verse 38

नारद उवाच । देवदानवसिद्धानां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । सर्वेषामेव देवेशो हरते ध्रुवमापदम्

Nārada thưa: “Đối với chư Thiên, Dānava, các bậc Siddha, Gandharva, Nāga và Rakṣasa—đối với hết thảy—Đấng Chúa Tể của chư Thiên chắc chắn xua tan tai ách.”

Verse 39

असंभाव्यं न वक्तव्यं मनसापि न चिन्तयेत् । ईदृशीं नैव बुध्यामि आपदं च विभो तव

Chớ nói điều không thể, ngay trong tâm cũng chớ tưởng. Ôi Đấng Toàn Năng, con không sao hình dung nổi tai ách như thế lại có thể giáng xuống Ngài.

Verse 40

ईश्वर उवाच । गच्छ नारद शीघ्रं त्वं यत्र देवो जनार्दनः । विदितं च त्वया सर्वं यत्कृतं दानवेन तु

Īśvara phán: “Hỡi Nārada, hãy mau đến nơi Đức Janārdana ngự. Mọi điều Dānava đã làm, ngươi đều đã biết rõ.”

Verse 41

अवध्यो दानवो ह्येष सेन्द्रैरपि मरुद्गणैः । गत्वा तु केशवं देवं निवेदय महामुने

Dānava ấy quả thật bất khả sát, dẫu Indra cùng đoàn Marut cũng không thể. Vậy hỡi bậc Đại Muni, hãy đến bẩm báo với thần Keśava.

Verse 42

नारद उवाच । न तु गच्छाम्यहं देव सुप्तः क्षीरोदधौ सुखी । केशवः प्रेरणे ह्येषामादेशो दीयतां प्रभो

Nārada thưa: “Nhưng, ôi Đức Chúa, con sẽ không đi; Keśava đang an vui say ngủ trên Biển Sữa. Vì chính Keśava là Đấng thúc đẩy các vị ấy, bạch Prabhu, xin Ngài ban lệnh.”

Verse 43

मात्रा स्वस्रा दुहित्रा वा राजानं च तथा प्रभुम् । गुरुं चैवादितः कृत्वा शयानं न प्रबोधयेत्

Dù là mẹ, chị/em gái hay con gái—cũng như đối với vua chúa hay bậc chủ tể—đều không nên đánh thức khi đang nằm nghỉ. Trước hết hãy kính lễ bậc Guru, rồi cũng chớ khuấy động Ngài khi Ngài đang nằm.

Verse 44

ईश्वर उवाच । यदि क्वचिदगारेषु वह्निरुत्पद्यते महान् । निधनं यान्ति तत्रस्था यद्बुध्येरन्नसूरयः

Īśvara phán: Nếu trong một ngôi nhà nào đó bỗng bùng lên ngọn lửa lớn, thì những kẻ ở bên trong sẽ đi đến diệt vong—nếu người trí không kịp thời hay biết.

Verse 45

नारद उवाच । शीघ्रं गच्छ महादेव आत्मानं रक्ष सुप्रभो । गच्छाम्यहं न सन्देहो यत्र देवो जनार्दनः

Nārada thưa: “Xin đi mau, hỡi Mahādeva; xin tự hộ trì lấy mình, bậc Chúa tể rực sáng. Còn con, không chút nghi ngờ, sẽ đến nơi có Thần Janārdana (Viṣṇu) ngự.”

Verse 46

ततो नन्दिमहाकालौ स्तम्भहस्तौ भयानकौ । जघ्नतुर्दानवं तत्र मुद्गरादिभिरायुधैः

Bấy giờ Nandī và Mahākāla—đáng sợ, tay cầm những cây trụ—đã đánh gục Dānava tại đó bằng các vũ khí như chùy và những thứ khác.

Verse 47

त्रयोऽपि च महाकायाः सप्ततालप्रमाणकाः । न शमो जायते तेषां युध्यतां च परस्परम्

Cả ba đều có thân hình vĩ đại, mỗi vị cao bằng bảy tāla; và khi giao chiến với nhau, trong họ không hề khởi lên một chút an hòa nào.

Verse 48

ततश्चानन्तरं विप्रोऽगच्छत्तं केशवं प्रति । सुप्तं क्षीरार्णवेऽपश्यच्छेषपर्यङ्कसंस्थितम्

Ngay sau đó, vị Bà-la-môn hiền triết đi về phía Kêśava. Ông thấy Ngài đang an giấc trong Biển Sữa, an tọa trên giường của Śeṣa.

Verse 49

लक्ष्म्या पादयुगं गृह्य ऊरूपरि निवेशितम् । अप्सरोगीयमानं तु भक्त्यानम्य च केशवम्

Lakṣmī nâng giữ đôi chân Ngài và đặt trên đùi mình; giữa tiếng ca của các Apsaras, Nārada cúi mình đảnh lễ Keśava với lòng sùng kính.

Verse 50

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । उत्थापयस्व देवेशं लक्ष्मि त्वमविशङ्किता

“Hôm nay, sự sinh ra của ta đã viên mãn, đời ta cũng thật đáng sống. Ôi Lakṣmī, xin đừng ngần ngại, hãy đánh thức Đấng Chúa tể chư thiên.”

Verse 51

नारदस्य वचः श्रुत्वा पदाङ्गुष्ठं व्यमर्दयत् । नारदस्तिष्ठते द्वारि उत्तिष्ठ मधुसूदन

Nghe lời Nārada, nàng xoa bóp ngón chân cái của Ngài. “Nārada đang đứng ngoài cửa—xin Ngài thức dậy, ôi Madhusūdana!”

Verse 52

देवोऽपि नारदं दृष्ट्वा परं हर्षमुपागतः । स्वागतं तु मुनिश्रेष्ठ सुप्रभाताद्य शर्वरी

Đức Chúa cũng vậy, vừa thấy Nārada liền tràn đầy hoan hỷ. “Chào mừng, bậc hiền thánh tối thượng! Hôm nay đêm đã hóa thành buổi sớm lành.”

Verse 53

नारद उवाच । अद्य मे सफलं देव प्रभातं तव दर्शनात् । कुशलं च न देवानां शीघ्रमुत्तिष्ठ गम्यताम्

Nārada thưa: “Bạch Đấng Tôn Chủ, hôm nay buổi sớm của con được viên mãn nhờ được chiêm bái Ngài. Nhưng chư thiên chẳng an ổn—xin mau đứng dậy, chúng ta phải lên đường.”

Verse 54

श्रीविष्णुरुवाच । ब्रह्मा चेन्द्रश्च रुद्रश्च ये चान्ये तु मरुद्गणाः । आपदः कारणं यच्च तत्समाख्यातुमर्हसि

Śrī Viṣṇu phán: “Brahmā, Indra, Rudra cùng các đoàn Marut khác—hãy nói cho Ta biết nguyên nhân tai ách của họ; khanh nên giải bày rõ ràng.”

Verse 55

नारद उवाच । दानवेन महातीव्रं तपस्तप्तं सुदारुणम् । रुद्रेण च वरो दत्तो भस्मत्वं मनसेप्सितम्

Nārada thưa: “Một Dānava đã tu khổ hạnh vô cùng mãnh liệt và ghê gớm; và Rudra đã ban cho hắn ân huệ đúng điều tâm hắn ước—quyền năng khiến kẻ khác hóa thành tro bụi.”

Verse 56

वरदानबलेनैव स देवं हन्तुमर्हति । ईदृशं चेष्टितं ज्ञात्वा नीतो देवोऽमरैः सह

Chỉ nhờ sức mạnh của ân huệ ấy, hắn có thể giết cả một vị thần. Biết rõ mưu đồ như vậy, vị Deva ấy được đưa đến đó cùng các bậc Bất Tử.

Verse 57

नारदस्य वचः श्रुत्वा जगाम समुनिर्हरिः । दृष्ट्वा देवस्तमीशानं गच्छन्तं दिशमुत्तराम्

Nghe lời Nārada, Hari—bậc hiền triết giữa muôn loài—liền lên đường. Và vị Deva kia, thấy Īśāna (Śiva) đang tiến về phương bắc, bèn theo đến gần Ngài.

Verse 58

दृष्ट्वा देवं च रुद्रोऽथ परिष्वज्य पुनःपुनः । नमस्कृत्य जगन्नाथं देवं च मधुसूदनः

Nhìn thấy Đấng Deva, Rudra liền ôm lấy Ngài nhiều lần. Và Madhusūdana, cúi đầu cung kính, dâng lời chào đến Jagannatha, Chúa tể của vũ trụ.

Verse 59

विष्णुरुवाच । भयस्य कारणं देव कथ्यतां च महेश्वर । देवदानवयक्षाणां प्रेषयेयं यमालयम्

Viṣṇu nói: "Hỡi Deva, hỡi Maheśvara—hãy cho ta biết nguyên nhân của nỗi sợ hãi này. Ta sẽ tống khứ các deva, dānava và yakṣa xuống cõi Diêm Vương."

Verse 60

ललाटे च कृतो धर्मो युष्माकं च महेश्वर । छित्त्वा शिरस्तथाङ्गानि इन्द्रियाणि न संशयः

"Hỡi Maheśvara, sắc lệnh trừng phạt đã hiện rõ trên trán ngài: chặt đầu, tứ chi và các giác quan—không còn nghi ngờ gì nữa."

Verse 61

ईश्वर उवाच । नास्ति सौख्यं च मूर्खेषु नास्ति सौख्यं च रोगिषु । पराधीनेन सौख्यं तु स्त्रीजिते च विशेषतः

Īśvara nói: "Không có hạnh phúc nơi kẻ ngu muội; không có hạnh phúc nơi kẻ bệnh tật. Và hạnh phúc không thuộc về kẻ lệ thuộc vào người khác—đặc biệt là kẻ bị đàn bà khuất phục."

Verse 62

स्त्रीजितेन मया विष्णो वरो दत्तस्तु दानवे । यस्य मूर्ध्नि न्यसेत्पाणिं स भवेद्भस्मपुंजवत्

"Hỡi Viṣṇu, khi ta bị (nữ sắc) chi phối, ta đã ban một ân huệ cho tên Dānava: hễ hắn đặt tay lên đầu ai, kẻ đó sẽ biến thành đống tro tàn."

Verse 63

अजेयश्चामरश्चैव मया ह्युक्तः स केशव । हन्तुमिच्छति मां पाप उपायस्तव विद्यते

Hỡi Keśava, ta đã tuyên rằng hắn bất khả chiến bại và bất tử. Nay kẻ tội lỗi ấy muốn giết ta—nếu có phương kế, chính ngươi hãy bày ra.

Verse 64

विष्णुरुवाच । गच्छन्तु अमराः सर्वे युष्माभिः सह शङ्कर । उपायं सर्जयाम्यद्य वधार्थं दानवस्य च

Viṣṇu phán: “Hỡi Śaṅkara, hãy để tất cả chư thiên bất tử cùng đi với ngài. Hôm nay ta sẽ bày ra phương kế để diệt trừ Dānava ấy.”

Verse 65

रेवायाश्च तटे तिष्ठ देव त्वममरैः सह । कालक्षेपो न कर्तव्यो गम्यतां त्वरितं प्रभो

Hỡi Chúa tể, xin ngài cùng chư thiên bất tử ở lại trên bờ sông Revā. Chớ trì hoãn—hãy đi gấp, bậc Chủ tôn.

Verse 66

दक्षिणा यत्र गङ्गा च रेवा चैव महानदी । यत्रयत्र च दृश्येत प्राची चैव सरस्वती

Nơi Gaṅgā ở về phương nam và Revā là đại hà, tại đó—hễ nơi nào trông thấy—Sarasvatī cũng hiện diện, chảy về hướng đông.

Verse 67

। अध्याय

Chương (Adhyāya)

Verse 68

सप्तजन्मकृतं पापं नश्यते नात्र संशयः । एतत्तीर्थं महापुण्यं सर्वपातकनाशनम्

Tội lỗi tích tụ qua bảy đời đều tiêu tan—không chút nghi ngờ. Thánh địa (tīrtha) này công đức tối thượng, diệt trừ mọi tội chướng.

Verse 69

गम्यतां तत्र देवेश लुङ्केशं त्वं सहामरैः । विष्णोस्तु वचनादेव प्रविष्टो ह्रदमुत्तमम्

Hãy tiến đến đó, hỡi Đấng Chúa tể chư thiên, cùng các bậc bất tử, đến với Luṅkeśa. Chỉ do lời phán của Viṣṇu, ông liền bước vào hồ nước tối thắng.

Verse 70

रतिं सुमहतीं चक्रे सह तत्र मरुद्गणैः । ततश्चानन्तरं देवो मायां कृत्वा ह्यनेकधा

Tại đó, ông hưởng niềm hoan lạc rất lớn cùng các đoàn Marut. Rồi ngay sau đó, vị thần ấy tạo ra māyā muôn hình vạn trạng.

Verse 71

वसन्तमासं संसृज्य उद्यानवनशोभितम् । अशोकैर्बकुलैश्चैव ब्रह्मवृक्षैः सुशोभनैः

Ngài tạo nên tháng mùa xuân, trang hoàng nơi ấy bằng vườn tược và rừng cây—rực đẹp với aśoka, bakula và những brahma-vṛkṣa lộng lẫy.

Verse 72

श्रीवृक्षैश्च कपित्थैश्च शिरीषैर्राजचम्पकैः । श्रीफलैश्च तथा तालैः कदम्बोदुम्बरैस्तथा

Nơi ấy được điểm trang bằng cây śrī và kapittha, bằng śirīṣa và vương campaka; lại có śrīphala, hàng cau tāla, cùng kadamba và udumbara.

Verse 73

अश्वत्थादिद्रुमैश्चैव नानावृक्षैरनेकशः । नानापुष्पैः सुगन्धाढ्यैर्भ्रमरैश्च निनादितम्

Nơi ấy tràn đầy cây aśvattha cùng vô số loài cây khác; lại được điểm tô bởi muôn hoa ngát hương, và vang rền tiếng ong bướm vo ve.

Verse 74

तस्मिन्मध्ये महावृक्षो न्यग्रोधश्च सुशोभनः । बहुपक्षिसमायुक्तः कोकिलारावनादितः

Giữa nơi ấy đứng một đại thụ—cây nyagrodha (đa) rực rỡ; tụ hội vô vàn chim chóc, và trở nên du dương bởi tiếng kêu của chim kukila.

Verse 75

कृष्णेन च कृतं तस्मिन्कन्यारूपं च तत्क्षणात् । न तस्याः सदृशी कन्या त्रैलोक्ये सचराचरे

Ngay trong khoảnh khắc ấy, Đức Kṛṣṇa đã tạo nên tại đó một hình tướng thiếu nữ. Trong tam giới—giữa loài hữu tình và vô tình—không có cô gái nào sánh bằng nàng.

Verse 76

अन्याश्च कन्यकाः सप्त सुरूपाः शुभलोचनाः । दिव्यरूपधराः सर्वा दिव्याभरणभूषिताः

Lại có bảy thiếu nữ khác—dáng vẻ tuyệt mỹ, đôi mắt cát tường; tất thảy mang hình dung rạng ngời như cõi trời và được trang sức bằng bảo sức thiên giới.

Verse 77

पुमांसमभिकाङ्क्षन्त्यो यद्येकः कामयेत्स्त्रियः । मौक्तिकैर्रत्नमाणिक्यैर्वैडूर्यैश्च सुशोभनैः

Nếu một người nam ước muốn những người nữ vốn cũng khát khao một bậc nam tử, thì họ hiện ra rực rỡ—được điểm trang bằng ngọc trai, châu báu, hồng ngọc, và vaidūrya (đá mắt mèo) sáng ngời.

Verse 78

कामहारैश्च वंशैश्च बद्धो हिन्दोलकः कृतः । आरूढाश्च महाकन्या गायन्ते सुस्वरं तदा

Một chiếc xích đu được làm và buộc chặt bằng những vòng hoa gợi tình cùng các cọc tre. Bấy giờ các thiếu nữ cao quý bước lên, cất tiếng ca ngọt ngào, hòa điệu êm đềm.

Verse 79

मारुतः शीतलो वाति वनं स्पृष्ट्वा सुशोभनम् । वातेन प्रेरितो गन्धो दानवो घ्राणपीडितः

Một làn gió mát thổi qua, lướt chạm khu rừng xinh đẹp. Theo gió ấy, hương thơm lan đến Dānava, khiến mũi hắn như bị hương ấy áp đảo.

Verse 80

ततः कुसुमगन्धेन विस्मयं परमं गतः । आघ्राय चेदृशं पुण्यं न दृष्टं न श्रुतं मया

Rồi vì hương hoa ấy, hắn rơi vào nỗi kinh ngạc tột bậc: “Ngửi được sự thanh khiết như thế này, ta chưa từng thấy, cũng chưa từng nghe có điều gì tương tự.”

Verse 81

वने चिन्तयतः किंचिद्ध्वनिगीतं सुशोभनम् । गीतस्य च ध्वनिं श्रुत्वा मोहितो मायया हरेः

Khi hắn đang suy tính trong rừng, bỗng dấy lên một âm thanh ca hát thật mỹ lệ. Nghe tiếng ngân vang của khúc hát ấy, hắn bị māyā của Hari làm cho mê lầm.

Verse 82

व्याधस्यैव महाकूटे पतन्ति च यथा मृगाः । कालस्पृष्टस्तथा कृष्णे पतितश्च नराधिप

Hỡi bậc chúa tể loài người, như nai rơi vào chiếc bẫy lớn của thợ săn thế nào, thì hắn cũng thế—bị số mệnh chạm đến—mà sa vào mưu cuộc của Kṛṣṇa.

Verse 83

दृष्ट्वा कन्यां च तां दैत्यो मूर्च्छया पतितो भुवि । पतितेन तु दृष्टैका कन्या वटतले स्थिता

Thấy thiếu nữ ấy, tên Daitya ngất lịm ngã xuống đất. Khi còn nằm đó, hắn lại trông thấy một thiếu nữ đứng dưới gốc cây đa.

Verse 84

आस्यं दृष्ट्वा तु नारीणां पुनः कामेन पीडितः । गृहीत्वा हेमदण्डं तु तां पातयितुमिच्छति

Nhưng vừa thấy dung nhan các nữ nhân, hắn lại bị dục vọng giày vò. Chộp lấy cây trượng vàng, hắn toan đánh cho nàng ngã xuống.

Verse 85

कन्योवाच । मा मानुस्पर्शयत्वं हि कुमार्यहं कुलोत्तम । भो मुञ्च मुञ्च मां शीघ्रं यावद्गच्छाम्यहं गृहम्

Thiếu nữ thưa: “Bậc tôn quý trong dòng tộc, xin chớ chạm vào ta như đàn ông; ta là thiếu nữ chưa xuất giá. Xin thả ta—thả ngay—để ta được trở về nhà.”

Verse 86

दानव उवाच । अहं विवाहमिच्छामि त्वया सह सुशोभने । भूपृष्ठे सकले राज्ञी भवस्येवं न संशयः

Dānava nói: “Hỡi người đẹp, ta muốn kết duyên cùng nàng. Trên khắp mặt đất này, nàng sẽ là bậc vương hậu—điều ấy không nghi ngờ.”

Verse 87

कन्योवाच । पिता रक्षति कौमार्ये भर्ता रक्षति यौवने । पुत्रो रक्षति वृद्धत्वे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति

Thiếu nữ thưa: “Thuở còn trinh nữ, cha che chở người nữ; lúc tuổi trẻ, chồng che chở; khi tuổi già, con trai che chở. Vì thế, người nữ không được xem là thích hợp cho sự tự chủ.”

Verse 88

न स्वातन्त्र्यं ममैवास्ति उत्पन्नाहं महत्कुले । याच्यस्तु मत्पिता भ्राता मातापि हि तथैव च

Thiếp không có quyền tự quyết, vì thiếp sinh trong dòng tộc cao quý. Vậy xin hãy thưa cầu với phụ thân thiếp, huynh trưởng thiếp, và cả mẫu thân thiếp cũng như thế.

Verse 89

दानव उवाच । यदि मां नेच्छसे त्वद्य स्वातन्त्र्यं नावलम्बसे । ममापि च तदा हत्या सत्यं च शुभलोचने

Dānava nói: “Nếu hôm nay nàng không chọn ta và không nương vào quyền tự quyết của mình, thì phía ta cũng sẽ có sát hại—đó là sự thật, hỡi người có đôi mắt đẹp.”

Verse 90

कन्योवाच । विश्वासो नैव कर्तव्यो यादृशे तादृशे नरे । नराः स्त्रीषु विचित्राश्च लम्पटाः काममोहिताः

Thiếu nữ nói: “Chớ nên đặt lòng tin nơi kẻ như ngươi. Đàn ông đối với phụ nữ thường hành xử kỳ lạ—phóng đãng, mê muội vì dục vọng.”

Verse 91

परिणीय तु मां त्वं हि भुङ्क्ष्व भोगान्मया सह । जन्मनाशो भवेत्पश्चान्न त्वं नान्यो भवेन्मम

“Trước hết hãy cưới thiếp đúng theo lễ nghi; rồi hãy cùng thiếp hưởng lạc. Về sau dẫu mất mạng, thiếp cũng không thuộc về ai khác—không phải ngươi như kẻ cưỡng đoạt, cũng không phải bất kỳ người nào.”

Verse 92

ब्राह्मणी क्षत्रिणी वैशी शूद्री यावत्तथैव च । द्वितीयो न भवेद्भर्ता एकाकी चेह जन्मनि

“Dù là nữ Brāhmaṇa, nữ Kṣatriya, nữ Vaiśya hay nữ Śūdra—đạo lý cũng vậy: ngay trong đời này không nên có người chồng thứ hai; chỉ một người mà thôi.”

Verse 93

दानव उवाच । यत्त्वया गदितं वाक्यं तन्मया धारितं हृदि । प्रत्ययं मे कुरुष्वाद्य यत्ते मनसि रोचते

Dānava nói: “Những lời ngài đã thốt ra, ta đã ghi khắc trong tim. Xin hôm nay ban cho ta sự bảo chứng—điều gì hợp với tâm ý của ngài.”

Verse 94

कन्योवाच । जानीष्व गोपकन्यां मां क्रीडामि सखिभिः सह । अस्मत्कुलेषु यद्दिव्यं तत्कुरुष्व यथाविधि

Thiếu nữ nói: “Hãy biết ta là cô gái mục đồng, đang vui đùa cùng các bạn. Nghi lễ thiêng liêng nào được truyền trong gia tộc ta, hãy thực hành đúng theo phép tắc.”

Verse 95

न तद्दिव्यं कुलेऽस्माकं विषं कोशं न तत्तुला । गोपान्वयेषु सर्वेषु हस्तः शिरसि दीयते

“Trong dòng tộc chúng ta không có ‘điều kỳ lạ’ ấy—không có kho độc, cũng không có cân đo như thế. Trong mọi chi tộc mục đồng, đặt tay lên đầu chính là cử chỉ ban phúc.”

Verse 96

कामान्धेनैव राजेन्द्र निक्षिप्तो मस्तके करः । तत्क्षणाद्भस्मसाद्भूतो दग्धस्तृणचयो यथा

“Ôi bậc chúa tể các vua, vì dục vọng che mờ, hắn đặt tay lên đầu; ngay khoảnh khắc ấy liền hóa thành tro—như đống cỏ khô bị lửa thiêu rụi.”

Verse 97

केशवोपरि देवैस्तु पुष्पवृष्टिः शुभा कृता । हृष्टाः सर्वेऽगमन्देवाः स्वस्थानं विगतज्वराः

“Bấy giờ chư thiên rải mưa hoa cát tường lên Keśava. Tất cả đều hoan hỷ trở về thiên cung của mình, mọi khổ não đã tiêu tan.”

Verse 98

क्षीरोदं केशवो गच्छत्कालपृष्ठे निपातिते । य इदं शृणुयाद्भक्त्या चरितं दानवस्य च

Khi ác ma đã bị quật ngã, Keshava liền đi đến Biển Sữa. Ai với lòng sùng kính lắng nghe câu chuyện về hành trạng của ác ma ấy…

Verse 99

स जयी जायते नित्यं शङ्करस्य वचो यथा । एतस्मात्कारणाद्राजंल्लिङ्गेश्वरमिति श्रुतम्

Người ấy luôn sinh ra trong chiến thắng, đúng như lời của Śaṅkara đã phán. Vì lẽ đó, tâu Đại vương, nơi này được biết đến với danh xưng “Liṅgeśvara”.

Verse 100

लीनं च पातकं यस्मात्स्नानमात्रेण नश्यति । त्वगस्थि शोणितं मांसं मेदःस्नायुस्तथैव च

Bởi tại đó, chỉ cần tắm gội thôi thì cả tội lỗi đã ăn sâu cũng tiêu tan—dù bám vào da, xương, máu, thịt, mỡ và gân mạch.

Verse 101

मज्जाशुक्रगतं पापं नश्यते जन्मकोटिजम् । लुङ्केश्वरे महाराज तोयं पिबति भक्तितः

Tội lỗi ẩn sâu cả trong tủy và tinh—tích tụ qua vô số triệu kiếp sinh—đều tiêu tan, tâu Đại vương, khi uống nước tại Luṅkeśvara với lòng sùng kính.

Verse 102

त्रिभिः प्रसृतिमात्राभिः पापं याति सहस्रधा । विशेषेण चतुर्दश्यामुभौ पक्षौ तु चाष्टमी

Chỉ với ba vốc nước, tội lỗi bị nghiền tan gấp ngàn lần—đặc biệt vào ngày tithi thứ mười bốn (ở cả hai nửa tháng), và cả ngày tithi thứ tám nữa.

Verse 103

उपोष्य यो नरो भक्त्या पित्ःणां पाण्डुनन्दन । उद्धृतास्तेन ते सर्वे नारकीयाः पितामहाः

Hỡi con của Pāṇḍu, người nào vì các Pitṛ mà giữ chay giới với lòng bhakti, nhờ công đức ấy mọi tổ tiên kia—dẫu sa vào cảnh giới địa ngục—cũng được nâng lên và cứu độ.

Verse 104

काकिणीं चैव यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे । तेन दानफलं सर्वं कुरुक्षेत्रादिकं च यत्

Và ai dâng dù chỉ một đồng kākiṇī cho vị Bà-la-môn tinh thông Veda, nhờ đó sẽ được trọn vẹn quả báo của bố thí, gồm cả công đức gắn với Kurukṣetra và các thánh địa lừng danh khác.

Verse 105

प्राप्तं तु नान्यथा राजञ्छङ्करो वदते त्विदम् । स्पर्शलिङ्गमिदं राजञ्छङ्करेण तु निर्मितम्

Tâu Đại vương, quả thật đúng như vậy, không thể khác—chính Śaṅkara đã tuyên thuyết điều này. Tâu Đại vương, đây là Sparśa-liṅga do Śaṅkara tạo tác.

Verse 106

स्पर्शमात्रे मनुष्याणां रुद्रवासोऽभिजायते । तेन दानफलं सर्वं कुरुक्षेत्रादिकं च यत्

Chỉ cần chạm vào, con người liền được cư trú nơi cõi của Rudra; nhờ đó cũng đạt trọn quả báo bố thí, cùng công đức Kurukṣetra và các thánh địa nổi danh khác.

Verse 107

एतस्मात्कारणाद्राजंल्लोकपालाश्च रक्षकाः । दुर्गा च रक्षणे सृष्टा चतुर्हस्तधरा शुभा

Chính vì lẽ ấy, tâu Đại vương, các Lokapāla được đặt làm những vị hộ vệ; và Durgā cũng được hiển lộ để che chở—cát tường, mang bốn tay.

Verse 108

धनदो लोकपालेशो रक्षकश्चेश्वरस्य च । रक्षति च सदा कालं ग्रहव्यापाररूपतः

Dhanada (Kubera), bậc chủ tể trong hàng Lokapāla, cũng là vị hộ vệ của Đấng Īśvara; và Ngài luôn gìn giữ chính Thời gian, vận hành qua các hoạt dụng của chư tinh cầu.

Verse 109

पुत्रभ्रातृसमारूपैः स्वामिसम्बन्धरूपिभिः । लङ्केश्वरं च राजेन्द्र देवैर्नाद्यापि मुच्यते

Hỡi bậc chúa tể các vua, cho đến hôm nay chư thiên vẫn chưa buông tha Chúa tể Laṅkā, vì bị ràng buộc bởi mối dây mang hình thức con và anh em—những quan hệ quy thuộc nơi bậc chủ thượng.