Rig Veda 7.21.4: Mandala 7, Sukta 21, Mantra 4

Sukta 7.21

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

भीमो विवेषायुधेभिरेषामपांसि विश्वा नर्याणि विद्वान् । इन्द्रः पुरो जर्हृषाणो वि दूधोद्वि वज्रहस्तो महिना जघान ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.21.4

Transliteration

bhīmó viveṣā́yudhebhir eṣā́m apā́ṃsi víśvā naryā́ṇi vidvā́n | índraḥ púro jarhṛṣāṇó ví dū́dhot ví vájrahasto mahinā́ jaghāna ||

Translation

Ngài đáng kinh hãi, dùng các khí giới xua chúng tan tác, thấu biết mọi công việc nam nhi của chúng. Indra hân hoan phá nát các thành lũy của chúng; Đấng cầm Vajra, bằng uy lực vĩ đại, đã đánh quật chúng xuống.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भीमः: terrible, formidable
• भीमः: Kartā (इन्द्रः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक; √भी/भीष् ‘भय’ से)

• विवेष: has entered / has pervaded
• विवेष: Kriyā (मुख्य क्रिया; ‘प्रविष्ट/व्याप्त हुआ’)
• Type: Verb
• Root: √विष्/वेश् (विवेष = परिपूर्ण/प्रवेश/आवेश अर्थे; परस्मै)

• आयुधेभिः: with weapons
• आयुधेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: आयुध (प्रातिपदिक)

• एषाम्: of these (their)
• एषाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अपाम्सि: deeds, works
• अपाम्सि: Karma
• Type: Noun
• Root: अपस् (प्रातिपदिक; ‘कर्म/कार्य’)

• विश्वा: all
• विश्वा: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• नर्याणि: manly, heroic
• नर्याणि: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नर्य (प्रातिपदिक; ‘नर-सम्बन्धि/वीर्यवत्’)

• विद्वान्: knowing, wise
• विद्वान्: Kartā (इन्द्रः का विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √विद् ‘जान’ (कृदन्त: विद्वस्-)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front, forth
• पुरः: Adhikaraṇa (देश/क्रम-निर्देश: ‘अग्रे’)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्यय/उपसर्गवत्; ‘अग्रे/पूर्वम्’)

• जर्हृषाणः: rejoicing greatly, exulting
• जर्हृषाणः: Kartā (इन्द्रः का विशेषण; क्रियाविशेषणभाव)
• Type: Participle
• Root: √हृष् ‘हर्ष’ (कृदन्त: जर्हृषाण-; तीव्र/पुनरुक्त-हर्ष सूचक)

• वि: apart, asunder, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• दूधोत्: he has milked out / drawn forth
• दूधोत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √दुह् ‘दोह’ (लिट्/आर्ष-रूप: दूधोत्)

• वि: apart, asunder
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• वज्रहस्तः: the one whose hand holds the vajra
• वज्रहस्तः: Kartā (इन्द्रः का विशेषण)
• Type: Noun (epithet)
• Root: वज्र-हस्त (समास: कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय; प्रातिपदिक)

• महिना: by (his) might
• महिना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: महि (प्रातिपदिक; ‘महत्त्व/बल’)

• जघान: he has slain / struck down
• जघान: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √हन् ‘वध’ (जघान = परिपूर्ण-भूत)