Sarga 80

Verse 1

मकराक्षंहतंश्रुत्वारावणस्समितिञ्जयः ।रोषेणमहताविष्टोदन्ताङ्कटकटाय्य च ।।।।कोपितश्चतदातत्रकिंकार्यमितिचिन्तयन् ।आदिदेशाथसङ्क्रुद्धोरणायेजितंसुतम् ।।।।

Nghe tin Makarākṣa đã bị sát hại, Rāvaṇa—bậc thường thắng trong chiến trận—bị cơn thịnh nộ lớn bao trùm, nghiến răng ken két. Khi ấy, nổi giận tại chỗ, tự hỏi: “Nay phải làm gì?”, hắn liền truyền lệnh cho con là Indrajit, đang sôi sục phẫn nộ, xuất chinh ra trận.

Verse 2

मकराक्षंहतंश्रुत्वारावणस्समितिञ्जयः ।रोषेणमहताविष्टोदन्ताङ्कटकटाय्य च ।।6.80.1।।कोपितश्चतदातत्रकिंकार्यमितिचिन्तयन् ।आदिदेशाथसङ्क्रुद्धोरणायेजितंसुतम् ।।6.80.2।।

Nghe tin Makarākṣa đã bị sát hại, Rāvaṇa—bậc thường thắng trong chiến trận—bị cơn thịnh nộ lớn bao trùm, nghiến răng ken két. Khi ấy, nổi giận tại chỗ, tự hỏi: “Nay phải làm gì?”, hắn liền truyền lệnh cho con là Indrajit, đang sôi sục phẫn nộ, xuất chinh ra trận.

Verse 3

जहिवीर महावीर्यौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।अदृश्योदृश्यमानोवासर्वथात्वंबलाधिकः ।।।।

Hỡi dũng sĩ! Hãy giết hai anh em đại lực—Rāma và Lakṣmaṇa. Dù ngươi ẩn hình hay hiện thân, xét mọi bề ngươi đều vượt trội về sức mạnh.

Verse 4

त्वमप्रतिमकर्माणमिन्द्रंजयसिसंयुगे ।किंपुनर्मानुषौदृष्टवा न वधिष्यसिसंयुगे ।।।।

Con đã chiến thắng Indra—bậc có công nghiệp vô song—trong chiến trận; huống chi khi thấy những chiến sĩ chỉ là phàm nhân, sao con lại không đánh hạ họ nơi sa trường?

Verse 5

तथोक्तोराक्षसेन्द्रेणप्रतिगृह्यपितुर्वचः ।यज्ञभूमौ स विधिवत् पावकंजुहवेन्द्रजित् ।।।।

Được chúa tể Rākṣasa nói như vậy, Indrajit vâng nhận lời cha; tại đàn tế, chàng đúng theo nghi quỹ mà dâng cúng vào lửa thiêng (Pāvaka).

Verse 6

जुह्वतश्चापितत्राग्निंरक्तोष्णीषधरास्त्रिरियः ।आजग्मुस्तत्रसम्भ्रान्ताराक्षस्योयत्ररावणिः ।।।।

Khi chàng đang dâng lễ vào lửa tại đó, các nữ Rākṣasī đội khăn mũ đỏ nóng vội kéo đến nơi con trai Rāvaṇa đang ở.

Verse 7

शस्त्राणिशरपत्राणिसमिधोऽथविभीतकाः ।लोहितानि च वासांहिस्रुवंकार्ष्णायसंतथा ।।।।

Ở đó có binh khí và những lưỡi bằng lá cỏ sậy; có củi tế (samidhā) bằng gỗ vibhītaka, y phục màu đỏ, và cả chiếc muỗng sắt (sruva) dùng để dâng lễ trong nghi thức homa.

Verse 8

सर्वतोऽग्निंसमास्तीर्यशरपत्रैस्सतोमरैः ।छागस्यसर्वकृष्णस्यगळंजग्राहजीवतः ।।।।

Sau khi rải bày quanh đống lửa khắp bốn phía bằng lá cỏ sậy và binh khí, hắn liền nắm lấy cổ một con dê còn sống, đen tuyền toàn thân (để làm lễ hiến tế).

Verse 9

सकृदेवसमिद्धस्यविधूमस्यमहार्चिषः ।बभूवुस्तानिलिङ्गानिविजयंदर्शयन्ति च ।।।।

Khi lửa tế được nhóm lên chỉ một lần—không khói mà rực cháy với ngọn lửa lớn—chính những điềm lành ấy liền hiện ra, báo hiệu chiến thắng.

Verse 10

प्रदक्षिणावर्तशिखस्तप्तहाटकसन्निभः ।हविस्तत्प्रतिजग्राहपावकस्स्वयमुत्थितः ।।।।

Ngọn lửa tự bốc lên, ngọn cháy cuộn về bên phải, rực sáng như vàng tinh luyện, liền tiếp nhận lễ vật cúng dường ấy.

Verse 11

हुत्वाग्निंतर्पयित्वाथदेवदानवराक्षसान् ।आरुरोहरथश्रेष्ठमन्तर्थानगतंशुभम् ।।।।

Sau khi dâng lễ vào lửa và làm nghi thức tịnh hiến để thỏa mãn chư Thiên, Dānavas và Rākṣasas, Indrajit bước lên cỗ chiến xa thượng hạng, cát tường, rồi ẩn mình biến mất khỏi tầm mắt.

Verse 12

स वाजिभिश्चतुर्भिस्तुबाणैश्चनिशितैर्युतः ।आरोपितमहाचापश्शुशुभेस्यन्दनोत्तमः ।।।।

Cỗ chiến xa tối thượng ấy rực rỡ huy hoàng: thắng bốn tuấn mã, đầy đủ những mũi tên sắc bén, và đặt sẵn cây đại cung hùng mạnh.

Verse 13

जाज्वल्यमानोवपुषातपनीयपरिच्छदः ।मृगैश्चन्द्रार्धचन्द्रैश्च स रथस्समलङ्कृतः ।।।।

Rực cháy bởi dáng vẻ uy nghi, trang bị bằng những phụ kiện vàng óng, cỗ xe ấy được điểm sức lộng lẫy với hình nai và các phù hiệu trăng tròn cùng trăng lưỡi liềm.

Verse 14

जाम्बूनदमहाकम्बुर्दीप्तपावकसन्निभः ।बभूवेन्द्रजितःकेतुर्वैदूर्यसमलङ्कृतः ।।।।

Kỳ hiệu của Indrajit rực sáng như ngọn lửa bừng cháy, gắn những đồ trang sức vàng lớn như jām-būnada, lại điểm tô bằng ngọc vaidūrya.

Verse 15

तेनचादित्यकल्पेनब्रह्मास्त्रण च पालितः ।स बभूवदुराधर्षोरावणिस्सुमहाबलः ।।।।

Được che chở bởi Brahmāstra ấy và rạng ngời như mặt trời, Rāvaṇi—con của Rāvaṇa—trở nên vô cùng hùng lực, khó ai khuất phục.

Verse 16

सोऽभिनिर्यायनगरादिन्द्रजित्समितिञ्जयः ।हत्वाग्निंराक्षसैर्मन्त्रैरन्तर्धानगतोऽब्रवीत् ।।।।

Bấy giờ Indrajit, bậc chiến thắng nơi trận địa, ra khỏi thành; sau khi dâng cúng vào lửa bằng các chú rākṣasa, liền nhập vào vô hình và cất lời.

Verse 17

अद्यहत्वारणेयौतौमिथ्याप्रव्रजितौवने ।जयंपित्रेप्रदास्यामिरावणायरणार्जितम् ।।।।

“Hôm nay, giết trong chiến trận hai kẻ kia—những kẻ giả danh xuất gia mà vào rừng—ta sẽ dâng lên phụ vương Rāvaṇa chiến thắng do chiến trường đoạt được.”

Verse 18

अद्यनिर्वानरमुर्वींहत्वारामंसलक्ष्मणम् ।करिष्येपरमांप्रीतिमित्युक्त्वान्तरधीयत ।।।।

“Hôm nay, giết Rāma cùng Lakṣmaṇa, khiến mặt đất vắng bóng loài vānara, ta sẽ làm phụ vương hoan hỷ tột bậc”—nói vậy rồi hắn biến mất khỏi tầm nhìn.

Verse 19

आपपातथसङ्कृद्धोदशग्रीवेणचोदितः ।तीक्षणकार्मुकनाराचैस्तीक्षणस्त्विन्द्ररिपूरणे ।।।।

Bấy giờ, được Daśagrīva (Rāvaṇa) thúc giục, Indrajit—hung mãnh nơi chiến địa, mang cung tên sắc bén và những mũi lao nhọn—liền phẫn nộ xông thẳng vào trận.

Verse 20

स ददर्शमहावीर्यौनागौत्रिशिरसानिव ।सृजन्ताविषुजालानिवीरौवानरमध्यगौ ।।।।

Hắn nhìn thấy hai bậc anh hùng đại lực—Rāma và Lakṣmaṇa—đứng giữa đoàn quân Vānara, tựa như đôi đại xà uy mãnh, phóng ra lưới tên dày đặc.

Verse 21

इमौतावितिसञ्चिन्त्यसज्जंकृत्वा च कार्मुकम् ।सन्ततानेषुधाराभिःपर्जन्यइववृष्टिमान् ।।।।

Nhận ra rằng: “Chính là hai người ấy”, hắn giương sẵn cây cung và tuôn xuống dòng tên liên miên không dứt, như mây đầy mưa trút trận.

Verse 22

तुवैहायसंप्राप्यसरथोरामलक्ष्मणौ ।आचक्षुर्विषयेतिष्ठवनिव्याधनिशितैश्शरैः ।।।।

Rồi hắn lên cỗ chiến xa trên không, đứng ngoài tầm mắt, và từ trời cao bắn những mũi tên nhọn sắc, đánh trúng Rāma và Lakṣmaṇa.

Verse 23

तौतस्यशरवेगेनपरीतौरामलक्ष्मणौ ।धनुषीसशरेकृत्वादिव्यमस्त्रंप्रचक्रतुः ।।।।

Bị bao phủ bởi sức lao của mưa tên ấy, Rāma và Lakṣmaṇa liền giương cung, lắp tên, và đáp lại bằng cách vận khởi một thần khí divya rực rỡ.

Verse 24

प्रच्छादयन्तौगगनंशरजालैर्महाबलौ ।तमस्त्रःसूर्यसङ्काशैर्नैवपस्पृशतुश्शरैः ।।।।

Dẫu đôi dũng lực ấy dùng lưới tên che kín bầu trời, những mũi tên rực sáng như mặt trời của họ vẫn chẳng thể chạm tới hắn.

Verse 25

स हिधूमान्धकारं च चक्रेप्रच्चादयन्नभः ।दिशश्चान्तर्दधेश्रीमान्नीहारतमसावृताः ।।।।

Vì chính vị ấy—rạng rỡ uy nghi—đã phủ kín hư không bằng bóng tối khói mù; các phương hướng cũng như tan biến, bị sương mù và u ám bao trùm.

Verse 26

नैवज्यातलनिर्घोषा न च नेमिखुरस्वनः ।शुश्रुवेचरतस्तस्य न च रूपंप्रकाशते ।।।।

Khi hắn di chuyển, chẳng nghe tiếng dây cung bật vang, cũng không nghe tiếng vành xe hay vó ngựa; ngay cả hình dáng hắn cũng không hề hiện rõ.

Verse 27

घनान्धकारेतिमिरेशरावर्षमिवाद्भुतम् ।स ववर्षमहाबाहुर्नाराचशरवृष्टिभिः ।।।।

Trong màn tối dày đặc như mây, kỳ diệu như một trận mưa tên, vị đại dũng ấy đã trút xuống cơn mưa vũ khí—từng trận mưa nārāca tiễn.

Verse 28

स रामंसूर्यसङ्काशैश्शरैर्धत्तवरोर्भृशम् ।विव्याधसमरेक्रुद्धःसर्वगात्रेषुरावणिः ।।।।

Bấy giờ, kẻ Rāvaṇi đang phẫn nộ—được các ân phúc hộ trì—trong chiến địa đã dùng những mũi tên rực sáng như mặt trời đâm xuyên Rāma một cách đau đớn, trúng khắp các chi thể.

Verse 29

तौहन्यमानौनाराचैर्धाराभिरिवपर्वतौ ।हेमपुङ्खान्नरव्याघ्रौतिग्मान्मुमुचतुःशरान् ।।।।

Dẫu bị những dòng mũi nārāca dồn dập đánh trúng như hai ngọn núi hứng chịu mưa xối, hai bậc anh hùng như hổ giữa loài người vẫn phóng ra những mũi tên sắc bén, lông đuôi vàng rực.

Verse 30

अन्तरिक्षेसमासाद्यरावणिंकङ्कपत्रिणः ।निकृत्यपतगाभूमौसेतुस्तेशोणितोक्षिताः ।।।।

Vươn tới con trai của Rāvaṇa giữa không trung, những mũi tên như có cánh ấy đã chém rạch vào hắn; rồi, đẫm máu, chúng rơi xuống mặt đất.

Verse 31

अतिमात्रंशरौघेणपीड्यमानौनरोत्तमौ ।तानिषून्पततोभल्लैरनेकैर्विचकर्ततुः ।।।।

Bị một cơn lũ mũi tên ép bức quá mức, hai bậc tối thượng trong loài người đã dùng vô số mũi bhalla mà chém gãy những mũi tên đang bay tới.

Verse 32

यतोहिददृशातेतौशरान् निपतितान्शितान् ।ततस्तुतौदाशरथीससृजातेऽस्त्रमुत्तमम् ।।।।

Khi nhận ra phương hướng những mũi tên sắc bén đang rơi xuống, hai hoàng tử con vua Daśaratha liền phóng ra về phía ấy thượng khí tối thắng.

Verse 33

रावणिस्तुदिशस्सर्वारथेनातिरथोऽपतत् ।विव्याधतौदाशरथीलघ्वस्त्रनिशितैःशरैः ।।।।

Còn Rāvaṇi, bậc đại xa chiến, cưỡi chiến xa lướt khắp bốn phương, dùng những mũi tên nhanh và sắc đâm xuyên hai hoàng tử con vua Daśaratha.

Verse 34

तेनातिविद्धौतौवीरौरुक्मपुङ्खैःसुसम्हतैः ।बभूवतुर्धाशरथीपुष्पितामिवकिंशुकौ ।।।।

Bị những mũi tên lông vàng, chế tác tinh xảo của hắn bắn trúng dữ dội, hai dũng sĩ con vua Daśaratha trông như cây kiṃśuka đang rực nở hoa.

Verse 35

नास्यवेगगतिंकचशिन्न च रूपंधनुश्शरान् ।न चान्यद्विदितंकिञ्चित्सूर्यस्येवाभ्रसम्प्लवे ।।।।

Không ai có thể nhận rõ tốc độ và đường đi của hắn, cũng chẳng thấy hình dạng, cung và tên; như khi mây dày phủ kín, ngoài mặt trời ra chẳng còn gì tỏ biết.

Verse 36

तेनविद्धाश्चहरयोनिहताश्चगतासवः ।बभूवुःशतशस्तत्रपतिताधरणीतले ।।।।

Bị hắn bắn trúng, bầy khỉ bị giết, mất mạng, từng trăm con ngã xuống nơi ấy trên mặt đất.

Verse 37

लक्ष्मणस्तुततस्सुङ्क्रृद्धोभ्रातरंवाक्यमब्रवीत् ।ब्राह्ममस्त्रंप्रयोक्ष्यामिवधार्थंसर्वरक्षसाम् ।।।।

Bấy giờ Lakṣmaṇa nổi giận, thưa cùng huynh trưởng: “Con sẽ phóng Brahmāstra—thần khí của Phạm Thiên—để diệt tận mọi loài Rākṣasa.”

Verse 38

तमुवाचततोरामोलक्ष्मणंशुभलक्षणम् ।नैकस्यहेतोरक्षांसिपृथिव्यांहन्तुमर्हसि ।।।।

Khi ấy Rāma bảo Lakṣmaṇa, người có tướng lành: “Vì một kẻ mà con không nên sát hại các Rākṣasa khắp cõi địa cầu.”

Verse 39

अयुध्यमानंप्रच्छन्नंप्राञ्जलिंशरणागतम् ।पलायमानंमत्तंवा न हन्तुंत्वमिहार्हसि ।।।।

Ở đây, ngươi không nên giết kẻ không giao chiến—kẻ đã rút lui hay ẩn nấp; cũng không nên giết người chắp tay cầu nương tựa; không giết kẻ đang chạy trốn, hay kẻ mê muội/lơ đãng đến mức không còn khả năng chiến đấu.

Verse 40

अस्यैवतुवधेयत्नंकरिष्यावोमहाभुज ।आदेक्ष्यावोमहावेगावस्त्रानाशीविषोपमान् ।।।।

Nhưng để diệt hắn, hỡi bậc đại hùng có cánh tay mạnh mẽ, chúng ta sẽ dốc trọn nỗ lực; chúng ta sẽ phóng những vũ khí mau lẹ, mãnh liệt—như cú cắn chí tử của loài rắn độc.

Verse 41

तमेनंमायिनंक्षुद्रमन्तर्हितरथंबलात् ।राक्षसंनिहनिष्यन्तिदृष्टवावानरयूथपाः ।।।।

Nếu các thủ lĩnh đội quân Vanara trông thấy tên Rākṣasa nhỏ nhen, xảo trá ấy—kẻ làm ảo thuật di chuyển bằng chiến xa ẩn khuất—thì họ sẽ dùng sức mạnh thuần túy mà đánh gục hắn.

Verse 42

यद्येषभूमिंविशतेदिवंवारसातलंवापिनभस्स्थलंवा ।एवंनिगूढोऽममास्त्रदग्धःपतिष्यतेभूमितलेगतासुः ।।।।

Dẫu hắn chui vào lòng đất, lên cõi trời, xuống Rasātala, hay ẩn giữa hư không bao la—dù có che giấu đến đâu—đã bị vũ khí của ta thiêu đốt, hắn cũng sẽ ngã xuống mặt đất, mạng sống đã tận.

Verse 43

इत्येवमुक्त्वावचनंमहात्मारघुप्रवीरःप्लवगर्षभैर्वृतः ।वधायरौद्रस्यनृशंसकर्मणस्तदामहात्मात्वरितंनिरीक्षते ।।।।

Nói xong lời ấy, bậc đại hồn thuộc dòng Raghu—được các dũng tướng Vanara vây quanh—liền mau chóng suy xét phương kế để diệt kẻ hung bạo kia, kẻ làm việc tàn nhẫn.