Shloka 14

Devanagari script

जाम्बूनदमहाकम्बुर्दीप्तपावकसन्निभः ।बभूवेन्द्रजितःकेतुर्वैदूर्यसमलङ्कृतः ।।।।

Transliteration

jāmbūnada-mahākambur dīpta-pāvaka-sannibhaḥ | babhūvendrajitaḥ ketur vaidūrya-samalaṅkṛtaḥ ||6.80.14||

Translation

Kỳ hiệu của Indrajit rực sáng như ngọn lửa bừng cháy, gắn những đồ trang sức vàng lớn như jām-būnada, lại điểm tô bằng ngọc vaidūrya.

Word by Word

• जाम्बूनदमहाकम्बुः: a great golden ring/coil
• जाम्बूनदमहाकम्बुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जाम्बूनद + महा + कम्बु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः: जाम्बूनदः (स्वर्णविशेषः) महाकम्बुः (महान् कम्बुः/वलयः)

• दीप्तपावकसन्निभः: like blazing fire
• दीप्तपावकसन्निभः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दीप्त + पावक + सन्निभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः दीप्तस्य पावकस्य सन्निभः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• बभूव: became / was
• बभूव: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• इन्द्रजितः: of Indrajit
• इन्द्रजितः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रजित् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘केतुः’ इत्यस्य सम्बन्धः

• केतुः: banner / standard
• केतुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वैदूर्यसमलङ्कृतः: adorned with vaidūrya gems
• वैदूर्यसमलङ्कृतः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैदूर्य + सम्-आ-लङ्कृत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः वैदूर्येण समलङ्कृतः (तृतीया-तत्पुरुष)

Context

Like flaming fire in appearance, the chariot was provided with rings of gold, the standard of the chariot was adorned with gems of Vydurya.

Characters & Entities

• Indrajit
• banner/standard (ketu)
• gold (jāmbūnada)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Symbols of power (banners, wealth, brilliance) can inspire fear and loyalty, but Dharma evaluates leadership by truthfulness and protection of the innocent—not by spectacle.

What is the narrative situation?

The poem continues describing Indrajit’s war-gear, focusing on the chariot’s blazing standard and jeweled adornment.

Which character virtue is emphasized?

Commanding presence—projecting authority and confidence through martial insignia.