Varṇāśrama Saṁskāras, Upanayana Windows, Brahmacārin Ācāra, and Anadhyāya Prohibitions

Verse 1

सनक उवाच । वर्णाश्रमाचारविधिं प्रवक्ष्यामि विशेषतः । श्रृणुष्व तन्मुनिश्रेष्ट सावधानेन चेतसा ॥ १ ॥

Sanaka nói: “Ta sẽ giảng giải tường tận các quy tắc hành trì dành cho các varṇa và các āśrama. Vậy, hỡi bậc hiền triết tối thắng, hãy lắng nghe với tâm chuyên chú.”

Verse 2

यः स्वधर्मं परित्यज्य परधर्मं समाचरेत् । पाषंडः स हि विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥ २ ॥

Ai từ bỏ svadharma của mình mà lại thực hành paradharma của người khác, người ấy thật sự phải được biết là kẻ tà đạo; bị loại khỏi mọi dharma.

Verse 3

गर्भाधानादिसंस्काराः कार्या मंत्रविधानतः । स्त्रीणाममंत्रतः कार्या यथाकालं यथाविधि ॥ ३ ॥

Các nghi lễ saṃskāra bắt đầu từ garbhādhāna phải được cử hành theo đúng nghi thức với thần chú. Đối với phụ nữ, chúng được thực hiện không dùng thần chú—đúng thời và đúng phép.

Verse 4

सीमंतकर्म प्रथमं चतुर्थे मासि शस्यते । षष्टे वा सत्पमे वापि अष्टमे वापि कारयेत् ॥ ४ ॥

Nghi lễ Sīmantakarma trước hết được khuyến nghị vào tháng thứ tư của thai kỳ; cũng có thể cử hành vào tháng thứ sáu, thứ bảy hoặc thứ tám.

Verse 5

जाते पुत्रे पिता स्नात्वा सचैलं जातकर्म च । कुर्य्याच्च नांदीश्राद्धं च स्वस्तिवाचनपूर्वकम् ॥ ५ ॥

Khi con trai chào đời, người cha sau khi tắm gội và mặc y phục sạch sẽ, nên cử hành lễ jātakarma (nghi thức khi sinh), và cũng làm lễ nāndī-śrāddha, trước hết tụng đọc lời chúc lành (svasti-vācana).

Verse 6

हेम्ना वा रजतेनापि वृद्धिश्राद्धं प्रकल्पयेत् । अन्नेन कारयेद्यस्तु स चंडाल समो भवेत् ॥ ६ ॥

Nên sắp đặt lễ vṛddhi-śrāddha bằng vàng hoặc cả bạc; còn ai chỉ làm bằng thức ăn mà thôi thì bị xem như ngang hàng với caṇḍāla (kẻ ngoài giai cấp).

Verse 7

कृत्वाभ्युदयिकं श्राद्धं पिता पुत्रस्य वाग्यतः । कुर्वीत नामनिर्द्देशं सूतकांते यथाविधि ॥ ७ ॥

Sau khi cử hành lễ śrāddha cát tường (abhyudayika), người cha—đúng thời điểm thích hợp cho con—nên, khi mãn kỳ sūtaka (thời gian uế tạp sau sinh), long trọng xướng định tên của đứa trẻ theo nghi thức.

Verse 8

अस्पष्टमर्थहीनं च ह्यतिगुर्वक्षरान्वितम् । न दद्यान्नाम विप्रेन्द तथा च विषमाक्षरम् ॥ ८ ॥

Hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, chớ đặt tên mơ hồ, vô nghĩa, nặng nề vì quá nhiều âm tiết, hoặc có âm tiết bất cân xứng, không đều.

Verse 9

तृतीयवर्षे चौलं च पंचमे षष्टसम्मिते । सत्पमे चाष्टमे वापि कुर्याद् गृह्योक्तमार्गतः ॥ ९ ॥

Vào năm thứ ba nên cử hành lễ cắt tóc (cūḍākaraṇa). Hoặc có thể làm vào năm thứ năm, thứ sáu, hay cả năm thứ bảy hoặc thứ tám—đúng theo nghi thức được dạy trong các Gṛhya-sūtra.

Verse 10

दैवयोगादतिक्रांते गर्भाधानादिकर्मणि । कर्तव्यः पादकृच्छ्रो वै चौले त्वर्द्धं प्रकल्पयेत् ॥ १० ॥

Nếu do sự an bài của số mệnh không thể tránh, các nghi lễ saṃskāra bắt đầu từ garbhādhāna bị bỏ lỡ hay để quá hạn, thì nhất định phải thực hành sám hối gọi là pāda-kṛcchra; riêng đối với lễ cūḍā‑karma (cạo/cắt tóc), chỉ định nửa phần sám hối ấy.

Verse 11

गर्भाष्टमेऽष्टमे वाब्दे बटुकस्योपनायनम् । आषोडशाब्दपर्यंतं गौणं कालमुशंति च ॥ ११ ॥

Lễ Upanayana (thọ dây thiêng, nhập môn học Veda) cho bé trai được quy định vào năm thứ tám tính từ thụ thai, hoặc vào năm thứ tám tính từ khi sinh; và các bậc hiền triết cũng nói rằng cho đến năm mười sáu tuổi, thời điểm ấy vẫn được xem là thứ yếu (chấp nhận được dù không tối hảo).

Verse 12

गर्भैकादशमेऽब्दे तु राजन्यस्योपनायनम् । आद्वाविंशाब्दपर्यंतं कालमाहुर्विपश्चितः ॥ १२ ॥

Đối với Kṣatriya (rājanya), lễ upanayana (nhập môn học Veda) được quy định vào năm thứ mười một tính từ thụ thai; các bậc học giả tuyên bố rằng khoảng thời gian được phép kéo dài đến năm hai mươi hai tuổi.

Verse 13

वैश्वोपनयनं प्रोक्तं गर्भाद्द्वादशमे तथा । चतुर्विंशाब्दपर्यंतं गौणमाहुर्मनीषिणः ॥ १३ ॥

Nghi lễ gọi là “vaiśva‑upanayana” (upanayana phổ quát) được nói là cử hành vào năm thứ mười hai tính từ thụ thai; và các bậc minh triết tuyên bố rằng cho đến năm hai mươi bốn tuổi vẫn còn được phép, nhưng chỉ theo nghĩa thứ yếu (kém lý tưởng).

Verse 14

एतत्कालावधेर्यस्य द्विजस्यातिक्रमो भवेत् । सावित्रीपतितं विद्यात्तं तु नैवालपेत्कदा ॥ १४ ॥

Nếu người hai lần sinh để quá thời hạn đã định mà không giữ kỷ luật Savitrī, thì phải biết người ấy đã sa ngã khỏi Savitrī; tuyệt đối không nên xưng gọi hay giao du với người ấy vào bất cứ lúc nào.

Verse 15

द्विजोपनयने विप्र मुख्यकालव्यतिक्रमे । द्वादशाब्दं चरेत्कृच्छ्रं पश्चाज्चांद्रायणं तथा । सांतपनद्वयं चैव कृत्वा कर्म समाचरेत् ॥ १५ ॥

Hỡi Bà-la-môn, nếu đã lỡ thời điểm chính để cử hành lễ upanayana (thọ dây thiêng) cho người hai lần sinh, thì phải tu khổ hạnh Kṛcchra suốt mười hai năm; sau đó lại hành nguyện Cāndrāyaṇa, rồi thực hiện hai lần sám hối Sāntapana, và khi ấy mới làm nghi lễ cho đúng pháp.

Verse 16

अन्यथा पतितं विद्यात्कर्त्तापि ब्रह्महा भवेत् । र्मौजी विप्रस्य विज्ञेया धनुर्ज्या क्षत्त्रियस्य तु ॥ १६ ॥

Nếu làm trái quy định, phải biết đó là sự sa ngã khỏi dharma; và kẻ thực hiện cũng mang tội nặng như kẻ sát hại một brāhmaṇa. Dây thắt lưng maujī bằng cỏ muñja thuộc về brāhmaṇa; còn dây cung là biểu tượng thích hợp của kṣatriya.

Verse 17

आवी वैश्यस्य विज्ञेया श्रूयतामजिने तथा । विप्रस्य चोक्तमैणेयं रौरवं क्षत्रियस्य तु ॥ १७ ॥

Hãy biết rằng tấm da thích hợp cho Vaiśya là da cừu; và xin lắng nghe về các loại da hươu: đối với brāhmaṇa, được nói là da linh dương (antelope), còn đối với kṣatriya là da raurava, tức da hươu đốm.

Verse 18

आजं वेश्यस्य विज्ञेयं दंडान्वक्ष्ये यथाक्रमम् । पालाशं ब्राह्मणस्योक्तं नृपस्यौदुम्बरं तथा ॥ १८ ॥

Hãy biết rằng cây gậy (daṇḍa) của Vaiśya nên làm bằng gỗ aja. Ta sẽ nói về các loại gậy theo thứ tự: đối với brāhmaṇa, được dạy là gỗ palāśa; còn đối với bậc vương giả (kṣatriya) thì là gỗ udumbara.

Verse 19

बैल्वं वैश्यस्य विज्ञेय तत्प्रमाणं श्रृणुष्व मे । विप्रस्य केशमानं स्यादाललाटं नृपस्य च ॥ १९ ॥

Hãy biết rằng thước đo (đúng pháp) của giai cấp Vaiśya được gọi là “bailva”. Hãy nghe chuẩn mực ấy từ ta: đối với Bà-la-môn thì đo đến đường chân tóc; còn đối với bậc vương giả (Sát-đế-lỵ) thì đo đến trán.

Verse 20

नासाग्रसंमितं दण्डं वैश्यस्याहुर्विपश्चितः । तथा वासांसि वक्ष्यामि विप्रादीनां यथाक्रमम् ॥ २० ॥

Bậc hiền trí nói rằng cây gậy (daṇḍa) của Vaiśya phải đo đến chóp mũi. Nay ta sẽ lần lượt nói về y phục được quy định cho Bà-la-môn và các varṇa khác.

Verse 21

कषायं चैव मांजिष्टं हारिद्रं च प्रकीर्तितम् । उपनीतो द्विजो विप्र परिचर्यापरो गुरोः ॥ २१ ॥

Cũng được tuyên dương các y phục màu hoàng thổ, màu đỏ madder (mañjiṣṭhā), và màu vàng nghệ. Sau khi thọ lễ Upanayana (đeo dây thiêng yajñopavīta), người “hai lần sinh”—hỡi Bà-la-môn—phải chuyên tâm phụng sự thầy mình.

Verse 22

वेदग्रहणपर्यंतं निवसेद्गुरुवेश्मनि । प्रातः स्नायी भवेद्वर्णी समित्कुशफलादिकान् ॥ २२ ॥

Cho đến khi thọ học trọn vẹn các Veda, người học trò phải cư trú trong nhà thầy. Người brahmacārin nên tắm lúc rạng đông và kiếm củi, cỏ kuśa, trái cây cùng các vật dụng khác (dâng cho thầy và dùng trong nghi lễ).

Verse 23

गुर्वर्थमाहरेन्नित्यं कल्ये कल्ये मुनीश्वर । यज्ञोपवीतमजिनं दंडं च मुनिसत्तम ॥ २३ ॥

Hỡi bậc chúa tể giữa các hiền thánh, mỗi buổi sớm không hề xao lãng, người ấy phải hằng ngày đem đến vì lợi ích của thầy: dây thiêng yajñopavīta, tấm da nai, và cây gậy của sa-môn—hỡi bậc khổ hạnh tối thượng.

Verse 24

नष्टे भ्रष्टे नवं मंत्राद्धृत्वा भ्रष्टं जले क्षिपेत् । वर्णिनो वर्त्तनं प्राहुर्भिक्षान्नेनैव केवलम् ॥ २४ ॥

Nếu bản văn thần chú bị mất hoặc bị sai lệch, hãy lấy bản mới đúng từ nơi truyền dạy thần chú, rồi thả bản hỏng xuống nước. Các bậc hiền triết nói rằng sinh kế đúng pháp của người học đạo (varṇin/brahmacārin) chỉ là nhờ thức ăn do khất thực mà thôi.

Verse 25

भिक्षा च श्रोत्रियागारादाहरेत्प्रयतेंद्रियः । भवत्पूर्वं ब्राह्मणस्य भवन्मध्यं नृपस्य च ॥ २५ ॥

Với các căn được chế ngự, người ấy nên xin khất thực từ nhà của vị śrotriya, bậc thông suốt Veda. Khi thưa với một brāhmaṇa, hãy đặt lời kính xưng “bhavat” ở đầu; khi thưa với một vị vua, hãy đặt “bhavat” ở giữa lời xưng hô.

Verse 26

भवदत्यं विशः प्रोक्तं भिक्षाहरणकं वचः । सांयप्रातर्वह्निकार्यं यथाचारं जितेंद्रियः ॥ २६ ॥

Người ấy chỉ nên nói lời chân thật như điều được quy định cho vaiśya; và sống bằng những lời xin khất thực đúng phép. Tự chế ngự, người ấy phải làm các nghi lễ lửa vào chiều và sáng, theo đúng kỷ luật hạnh kiểm đã truyền dạy.

Verse 27

कुर्यात्प्रतिदिनं वर्णीं ब्रह्मयज्ञं च तर्पणम् । अग्निकार्यपरित्यागी पतितः प्रोच्यते बुधैः ॥ २७ ॥

Một brahmacārin phải mỗi ngày thực hành việc tụng đọc Veda, Brahma-yajña và các lễ dâng nước tarpaṇa. Kẻ từ bỏ các bổn phận nghi lễ lửa đã được quy định thì được bậc trí gọi là người sa ngã.

Verse 28

ब्रह्मयज्ञविहीनश्च ब्रह्महा परिकीर्तितः । देवताभ्यर्च्चनं कुर्याच्छुश्रूषानुपदं गुरोः ॥ २८ ॥

Kẻ thiếu vắng Brahma-yajña được gọi là kẻ sát hại Brahman. Vì thế, hãy thờ phụng các thần linh và luôn luôn phụng sự guru một cách chăm chú, kính cẩn.

Verse 29

भिक्षान्नं भोजयेन्नित्यं नैकान्नाशी कदाचन । आनीयानिन्द्यविप्राणां गृहाद्भिक्षां जितेंद्रियः ॥ २९ ॥

Người tự chế nên thường xuyên chỉ thọ thực bằng cơm xin; tuyệt đối không trở thành kẻ ăn từ nhiều nhà. Với các căn được chế ngự, hãy mang phần khất thực từ những nhà của các Bà-la-môn thanh tịnh, không đáng chê trách.

Verse 30

निवेद्य गुरवेऽश्रीयाद्वाग्यतस्तदनुज्ञया । मधुस्त्रीमांसलवणं ताम्बूलं दंतधावनम् ॥ ३० ॥

Trước hết hãy bạch với Guru, giữ lời nói tiết chế, rồi chỉ thọ dụng theo sự cho phép của Ngài. Theo kỷ luật này, nên từ bỏ mật ong, giao du với phụ nữ, thịt, muối, trầu cau, và việc chải rửa răng.

Verse 31

उच्छिष्टभोजनं चैव दिवास्वापं च वर्जयेत् । छत्रपादुक गंधांश्च तथा माल्यानुलेपनम् ॥ ३१ ॥

Nên tránh ăn đồ thừa hay bất tịnh, và cũng tránh ngủ ban ngày. Cũng vậy, hãy kiêng dùng dù và giày dép, cùng các thứ hương thơm, vòng hoa và dầu/thuốc xoa thân.

Verse 32

जलकेलिं नृत्यगीतवाद्यं तु परिवर्जयेत् । परिवादं चोपतापं विप्रलापं तथांजनम् ॥ ३२ ॥

Nên tránh các trò vui dưới nước, múa, hát và nhạc khí; cũng nên xa lìa lời phỉ báng, việc làm người khác khổ não, lời nói phù phiếm, và việc dùng thuốc kẻ mắt (anjana) để trang sức.

Verse 33

पाषण्ड जनसंयोगं शूद्रसंगं च वर्जयेत् । अभिवादनशीलः स्याद् वृद्धेषु च यथाक्रमम् ॥ ३३ ॥

Nên tránh giao du với kẻ tà kiến (pāṣaṇḍa) và cũng tránh sự kết giao không thích đáng với người Śūdra. Hãy tập quen lễ bái cung kính, và đối với bậc trưởng thượng thì kính lễ theo đúng thứ bậc.

Verse 34

ज्ञानवृद्धास्तपोवृद्धा वयोवृद्धा इति त्रयः । आध्यात्मिकादिदुःखानि निवारयति यो गुरुः ॥ ३४ ॥

Có ba hạng “bậc trưởng thượng”: trưởng thành về tri thức, trưởng thành về khổ hạnh, và trưởng thành về tuổi tác. Nhưng chỉ người nào dứt trừ các khổ đau, bắt đầu từ khổ não nội tâm (ādhyātmika), mới thật là bậc Guru.

Verse 35

वेदशास्त्रोपदेशेन तं पूर्वमभिवादयेत् । असावहमिति ब्रूयाद्दिजो वै ह्यभिवादने ॥ ३५ ॥

Theo lời dạy của Veda và các śāstra, trước hết phải đảnh lễ vị ấy (bậc trưởng thượng hay thầy). Quả thật, khi đảnh lễ, người dvija (tái sinh) nên nói: “Con là…”, tự xưng danh tính của mình.

Verse 36

नाभिवाद्याश्च विप्रेण क्षत्रियाद्याः कथंचन । नास्तिकं भिन्नमर्यादं कृतन्घं ग्रामयाजकम् ॥ ३६ ॥

Một brāhmaṇa không nên đảnh lễ như kẻ dưới đối với kṣatriya và các varṇa thấp hơn, trong bất cứ trường hợp nào. Cũng vậy, nên tránh kẻ vô thần (nāstika), người phá vỡ khuôn phép, kẻ bạc ân, và thầy tế làng làm lễ chỉ để mưu sinh.

Verse 37

स्तेनं च कितवं चैव कदाचिन्नाभिवादयेत् । पाषण्डं पतितं व्रात्यं तथा नक्षत्रजीविनम् ॥ ३७ ॥

Không bao giờ nên đảnh lễ kính trọng kẻ trộm hay kẻ lừa đảo. Cũng không nên đảnh lễ kẻ tà giáo (pāṣaṇḍa), người sa ngã, kẻ vrātya lạc khỏi kỷ luật Veda, và người sống bằng các vì sao—lấy chiêm tinh làm kế sinh nhai.

Verse 38

तथा पातकिनं चैव कदाचिन्नाभिवादयेत् । उन्मत्तं च शठं धूर्त्तं धावन्तमशुचिं तथा ॥ ३८ ॥

Cũng vậy, không bao giờ nên làm lễ đảnh lễ đối với kẻ phạm tội. Lại nữa, không nên đảnh lễ người điên loạn, kẻ gian trá, kẻ lưu manh, người đang chạy, hay người ô uế.

Verse 39

अभ्यक्तशिरसं चैव जपन्तं नाभिवादयेत् । विवादशीलिनं चंडं वमंतं जलमध्यगम् ॥ ३९ ॥

Không nên đảnh lễ người đang xức dầu lên đầu, cũng không nên đảnh lễ người đang trì tụng japa. Cũng chớ đảnh lễ kẻ ưa tranh cãi, hung bạo, người đang nôn mửa, hay người đang đứng giữa dòng nước.

Verse 40

भिक्षान्नधारिणं चैव शयानं नाभिवादयेत् । भर्तृघ्नी पुष्पिणीं जारां सूतिकां गर्भपातिनीम् ॥ ४० ॥

Không nên đảnh lễ người đang mang thức ăn khất thực, cũng không nên đảnh lễ người đang nằm. Cũng vậy, không nên đảnh lễ người đàn bà sát hại chồng, người đang hành kinh, kẻ ngoại tình, người đang sinh nở, hay người đã gây sẩy thai/phá thai.

Verse 41

कृतन्घीं च तथा चंडीं कदाचिन्नाभिवादयेत् । सभायां यज्ञशालायां देवतायतनेष्वपि ॥ ४१ ॥

Không bao giờ nên đảnh lễ người đàn bà vô ơn, cũng như người đàn bà hung bạo/ô uế—nhất là trong hội chúng, trong nhà tế lễ (yajña-śālā), hay ngay cả trong đền thờ của chư thiên.

Verse 42

प्रत्येकं तु नमस्कारो हंति पुण्यं पुराकृतम् । श्राद्धं व्रतं तथा दानं देवताभ्यार्चनं तथा ॥ ४२ ॥

Nhưng mỗi lần đảnh lễ không đúng phép đều làm tiêu tan phước đức đã tích lũy từ trước; cũng làm suy giảm quả báo của lễ śrāddha, các hạnh nguyện (vrata), việc bố thí (dāna), và cả sự thờ phụng chư thiên.

Verse 43

यज्ञं च तर्पणं चैव कुर्वंतं नाभिवादयेत् । कृतेऽभिवादने यस्तु न कुर्यात्प्रतिवादनम् ॥ ४३ ॥

Không nên đảnh lễ người đang cử hành yajña hay đang làm lễ tarpaṇa (rưới nước cúng). Và nếu ai đã được đảnh lễ mà không đáp lễ lại, thì đó cũng là hạnh kiểm không đúng phép.

Verse 44

नाभिवाद्यः स विज्ञेयो यया शूद्रस्तथैव सः । प्रक्षाल्य पादावाचम्य गुरोरभिमुखः सदा ॥ ४४ ॥

Người ấy phải được hiểu là kẻ không đáng được chào lạy—về phương diện ấy, người ấy như một Śūdra. Sau khi rửa chân và làm ācāmana (nhấp nước thanh tịnh), hành giả phải luôn hướng mặt về phía Guru, chăm chú và cung kính.

Verse 45

तस्य पादौ च संगृह्य अधीयीत विचक्षणः । अष्टकासु चतुर्दश्यां प्रतिपत्पर्वणोस्तथा ॥ ४५ ॥

Người học trò sáng suốt, sau khi cung kính nắm lấy đôi chân của thầy, nên chuyên tâm học kinh điển. Đặc biệt vào các ngày Aṣṭakā, ngày caturdaśī (ngày 14 âm lịch), và vào các thời khắc parvan như ngày pratipat cùng những parvan khác.

Verse 46

महाभरण्यां विप्रेद्रं श्रवणद्वादशीदिने । भाद्रपदापरपक्षे द्वितीयायां तथैव च ॥ ४६ ॥

Hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, hãy thực hành vào ngày sao Mahābharaṇī, vào ngày Śravaṇa-dvādaśī; và cũng vậy, vào ngày dvitīyā (mồng hai) của nửa tháng tối trong tháng Bhādrapada.

Verse 47

माघस्य शुक्लसप्तम्यां नवम्यामाश्विनस्य च । परिवेषं गते सूर्ये श्रोत्रिये गृहमागते ॥ ४७ ॥

Vào ngày mồng bảy nửa tháng sáng của Māgha, và cả ngày mồng chín của Āśvina—khi Mặt Trời hiện quầng (pariveṣa), và khi một brāhmaṇa śrotriya thông suốt Veda đến nhà—đó được xem là những dịp đặc biệt cát tường cho việc hành trì và bố thí.

Verse 48

बंधिते ब्रह्मणे चैव प्रवृद्धकलहे तथा । संध्यायां गर्जिते मेघे ह्यकाले परिवर्षणे ॥ ४८ ॥

Khi một brāhmaṇa bị giam trói, khi tranh chấp trở nên dữ dội, khi mây gầm lúc hoàng hôn, và khi mưa trái mùa—đó đều là những điềm dữ được nhận biết.

Verse 49

उल्काशनिप्रपाते च तथा विप्रेऽवमानिते । मन्वादिषु च देवर्षे युगादिषु चतुर्ष्वपि ॥ ४९ ॥

Hỡi bậc Thiên Tiên (Devarṣi), khi sao băng hay sét giáng xuống, và cũng khi một Bà-la-môn bị xúc phạm—lại nữa vào lúc khởi đầu Manvantara và vào lúc khởi đầu bốn Yuga—người ta phải đặc biệt tỉnh giác trong Dharma và cử hành các nghi lễ đã được quy định.

Verse 50

नाधीयीत द्विजः कश्चित्सर्वकर्मफलोत्सुकः । तृतीया प्राधवे शुक्ला भाद्रे कृष्णा त्रयोदशी ॥ ५० ॥

Không một người song sinh (dvija) nào nên học kinh điển với tâm nôn nóng ham cầu quả báo của mọi hành động. Lại nữa, nên tránh việc học vào một số tithi: ngày mồng ba trăng sáng của tháng Prādhava, và ngày mười ba trăng tối của tháng Bhādra.

Verse 51

कार्त्तिके नवमी शुद्धा माघे पंचदशी तिथिः । एता युगाद्याः कथिता दत्तस्याक्षयकारिकाः ॥ ५१ ॥

Trong tháng Kārttika, ngày mồng chín thanh tịnh (Navamī), và trong tháng Māgha, ngày rằm (Paurṇimā), được tuyên xưng là những ngày ‘Yugādi’. Bố thí dâng cúng vào các dịp ấy được nói là sinh công đức akṣaya, không hề tiêu hoại.

Verse 52

मन्वादींश्च प्रवक्ष्यामि श्रृणुष्व सुसमाहितः । अक्षयुक्छुक्लनवमी कार्तिके द्वादशी सिता ॥ ५२ ॥

Nay ta sẽ nói về các Manu và những điều tiếp theo—hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất. Ngày mồng chín trăng sáng (Śukla Navamī) được gọi là Akṣayuk; và trong tháng Kārttika, ngày mười hai trăng tối (Kṛṣṇa Dvādaśī) cũng được ghi nhận như vậy.

Verse 53

तृतीया चैत्रमासस्य तथा भाद्रपदस्य च । आषाढशुक्लदशमी सिता माघस्य सप्तमी ॥ ५३ ॥

Ngày mồng ba của tháng Caitra, và cũng ngày mồng ba của tháng Bhādrapada; ngày mồng mười trăng sáng của tháng Āṣāḍha; và ngày mồng bảy trăng sáng của tháng Māgha—đó là những tithi cát tường được tuyên bố cho các pháp hành và giới nguyện.

Verse 54

श्रावणस्याष्टमी कृष्णा तथाषाढी च पूर्णमा । फाल्गुनस्य त्वमावास्या पौषस्यैकादशी सिता ॥ ५४ ॥

Ngày mồng tám nửa tháng tối (Kṛṣṇāṣṭamī) của tháng Śrāvaṇa, ngày rằm của tháng Āṣāḍha, ngày sóc (amāvasyā) của tháng Phālguna, và ngày Ekādaśī nửa tháng sáng (Śukla-ekādaśī) của tháng Pauṣa—đó là những tithi linh thiêng đặc biệt để hành trì nghi lễ và tu tập.

Verse 55

कार्तिकी फाल्गुनी चैत्रीं ज्यैष्ठी पंचदशी सिता । मन्वादयः समाख्याता दत्तस्याक्षयकारिकाः ॥ ५५ ॥

Ngày rằm nửa tháng sáng (pūrṇimā, pañcadaśī śitā) trong các tháng Kārtika, Phālguna, Caitra và Jyaiṣṭha—cùng với các ngày Manvādī—được tuyên dạy là khiến việc bố thí (dāna) trở nên phước quả vô tận.

Verse 56

द्विजैः श्रद्धं चकर्त्तव्यं मन्वादिषु युगादिषु । श्राद्धे निमंत्रिते चैवग्रहणे चंद्रसूर्ययोः ॥ ५६ ॥

Những người “hai lần sinh” (dvija) nên cử hành lễ śrāddha vào các khởi đầu của Manvantara và Yuga; cũng vậy khi được mời dự śrāddha, và vào lúc xảy ra nguyệt thực cùng nhật thực.

Verse 57

अयनद्वितये चैव तथा भूकंपने मुने । गलग्रहे दुर्द्दिने च नाधीयीत कदाचन ॥ ५७ ॥

Hỡi bậc hiền triết, chớ bao giờ khởi sự học tụng Veda trong hai thời chuyển ayana (chuyển chí), cũng không vào lúc động đất, khi mắc bệnh nơi cổ họng, hay trong những ngày thời tiết dữ dội, u ám.

Verse 58

एवमादिषु सर्वेषु अनध्यायेषु नारद । अधीयतां सुमूढानांप्रजांप्रज्ञांयशः श्रियम् ॥ ५८ ॥

Hỡi Nārada, trong mọi thời điểm anadhyāya (khi phải đình chỉ việc học tụng Veda) như thế, kẻ mê muội mà vẫn cố học tiếp thì sẽ đánh mất con cháu, trí tuệ, danh tiếng và phú quý.

Verse 59

आयुष्यं बलमारोग्यं निकृंतति यमः स्वयम् । अनध्याये तु योऽधीते तं विद्याद्वब्रह्मघातकम् ॥ ५९ ॥

Chính thần Yama cắt đứt tuổi thọ, sức mạnh và sức khỏe. Hãy biết rằng kẻ học tập trong thời gian cấm kỵ (anadhyāya) thực sự bị coi là kẻ giết hại Brahman.

Verse 60

न तं संभाषयेद्विप्रन तेन सह संवसेत् । कुंडगोलकयोः केचिज्जडादीनां च नारद ॥ ६० ॥

Một Bà-la-môn không nên trò chuyện hay sống cùng hắn. Hỡi Narada, một số người nói rằng quy tắc tránh né này cũng áp dụng cho kunda, golaka và những kẻ đần độn.

Verse 61

वदंति चोपनयनं तत्पुत्रादिषु केचन । अनधीत्य तु यो वेदमन्त्रय कुरुते श्रमम् ॥ ६१ ॥

Một số người nói rằng nghi lễ Upanayana nên được thực hiện cho các con trai. Nhưng bất cứ ai tụng niệm thần chú Veda mà không học tập đàng hoàng thì chỉ tốn công vô ích.

Verse 62

शूद्रतुल्यः स विज्ञेयो नरकस्य प्रियोऽतिथिः । अनधीतश्रुतिर्विप्र आचार प्रतिपद्यते ॥ ६२ ॥

Một Bà-la-môn chưa học Sruti (thánh điển) được coi là ngang hàng với Shudra, một vị khách được chào đón của địa ngục, ngay cả khi người đó thực hiện hành vi đúng đắn.

Verse 63

नाचारफलमान्पोति यथा शूद्रस्तथैव सः । नित्यं नैमित्तिकं काम्यं यच्चान्यत्कर्म वैदिकम् ॥ ६३ ॥

Hắn không đạt được quả báo của hành vi đúng đắn, cũng giống như một Shudra; hắn cũng không nhận được kết quả từ các nghi lễ Veda hàng ngày, ngẫu nhiên hay do ham muốn thúc đẩy.

Verse 64

अनधीतस्य विप्रस्य सर्वं भवति निष्फलम् । शब्दब्रह्ममयो विष्णुर्वेदः साक्षाद्धारि स्मृकतः ॥ ६४ ॥

Đối với một bà-la-môn chưa học Veda, mọi việc đều trở nên vô ích. Viṣṇu mang bản tính của Śabda-Brahman (Phạm âm), và Veda được ghi nhớ như chính Hari, hiển lộ trực tiếp.

Verse 65

वेदाध्यायी ततो विप्रः सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ ६५ ॥

Vì thế, một bà-la-môn chuyên tâm học Veda sẽ đạt được mọi mục tiêu như ý.