Adhyaya 9
Kashi KhandaPurva ArdhaAdhyaya 9

Adhyaya 9

Binubuksan ng adhyaya ang isang mapagturong diyalogo: tinanong ni Śivaśarmā ang tungkol sa mga pambihirang ganda at maringal na babaeng makalangit. Ipinaliwanag ng mga Gaṇa na sila’y mga nilalang na tulad ng apsaras, bihasa sa musika, sayaw, marikit na pananalita, at sining; at inilahad ang mga sanhi ng paninirahan sa Apsaroloka—bunga ng mga ritwal at pagtalima sa mga panata, minsang pagkukulang sa pagpipigil dahil sa tadhana, at mga panatang nakatuon sa pagnanasa na humahantong sa makalangit na kaluguran. Sumunod ang pagbanggit sa mga pangalan ng apsaras at paglalarawan ng kanilang banal na palamuti, kasama ang mga gawaing nagdudulot ng merit na kaugnay ng paglipat ng Araw (saṅkramaṇa), pagbibigay ng bhogadāna, at mga handog na sinasaklaw ng mantra. Sa ikalawang bahagi, itinatampok ang kadakilaan ni Sūrya at lalo na ang Gayatrī mantra: itinatakda ang hirarkiya ng kaalaman hanggang sa kilalaning ang Gayatrī ang pinakadakila sa mga mantra. Mahigpit na iginigiit ang disiplinang tri-kāla at ang tamang oras ng sandhyā ayon sa kāla-śāstra. Ibinibigay ang praktikal na paraan: pag-aalay ng arghya gamit ang malinis na sisidlang tanso, tubig, bulaklak, kuśa/dūrvā, akṣata, at mga pagpupugay na may mantra sa pagsikat at paglubog ng araw. Maraming epithets ng Araw (nāma-stuti) ang binibigkas at ipinangakong kagalingan sa daigdig (kalusugan, kasaganaan) at pag-angat pagkamatay tungo sa Sūryaloka; nagtatapos sa gantimpala ng pakikinig at sa pagsang-ayon ni Agastya sa halagang etikal at nakalilinis ng salaysay.

Shlokas

Verse 1

शिवशर्मोवाच । का इमा रूपलावण्य सौभाग्यनिधयः स्त्रियः । दिव्यालंकारधारिण्यो दिव्यभोगसमन्विताः

Sinabi ni Śivaśarmā: “Sino ang mga babaeng ito—mga kayamanan ng anyo at ganda, alindog at mabuting kapalaran—na may suot na mga banal na palamuti at pinagkalooban ng makalangit na kaluguran?”

Verse 2

गणावूचतुः । एता वारविलासिन्यो यज्ञभाजां प्रियंकराः । गीतज्ञा नृत्यकुशला वाद्यविद्या विचक्षणाः

Sumagot ang dalawang gaṇa: “Ito ang mga mariringal na babae ng lungsod, mga nagbibigay-lugod sa mga nagkamit ng bunga ng yajña; bihasa sa awit, sanay sa sayaw, at matalas sa sining ng tugtugin.”

Verse 3

कामकेलिकलाभिज्ञा द्यूतविद्याविशारदाः । रसज्ञा भाववेदिन्यश्चतुराश्चोचितोक्तिषु

Sila’y bihasa sa mga sining ng pag-ibig at paglalaro, dalubhasa sa kaalaman ng sugal, marunong tumikim ng rasa, sensitibo sa damdamin, at matalino sa angkop at marikit na pananalita.

Verse 4

नानादेश विशेषज्ञा नानाभाषा सुकोविदाः । संकेतोदंतनिपुणा नैकास्वैरचरा मुदा

Dalubhasa sila sa sari-saring kaugalian ng maraming lupain, bihasa sa maraming wika, sanay sa mga lihim na tanda at pahiwatig, at—sa galak—malayang gumagala sa iba’t ibang paraan.

Verse 5

लीलानर्मसुसाभिज्ञाः सुप्रलापेषु पंडिताः । यूनां मनांसि सततं स्वैर्हावै रमयंत्यमूः

Bihasa sa mapaglarong sining at pag-ibigang biro, at marunong sa marikit na pananalita, ang mga Apsarā na ito’y laging nagpapasaya sa isipan ng mga kabataan sa sarili nilang magiliw na kilos at pang-aakit.

Verse 6

निर्मथ्यमानात्क्षीरोदात्पूर्वमप्सरसस्त्वमूः । निःसृतास्त्रिजगज्जेतुर्मोहनास्त्रमनोभुवः

Nang unang piniga ang Karagatang Gatas, doon unang lumitaw ang mga Apsarā na ito. Sila ang mapanlinlang na sandata ni Manobhū (Kāma), ang mananakop ng tatlong daigdig.

Verse 7

उर्वशी मेनका रंभा चंद्रलेखा तिलोत्तमा । वपुष्मतीकांतिमती लीलावत्युत्पलावती

Urvaśī, Menakā, Rambhā, Candralekhā, Tilottamā—gayundin sina Vapuṣmatī, Kāntimatī, Līlāvatī, at Utpalāvatī—(ilan ito sa mga Apsarā).

Verse 8

अलंबुषा गुणवती स्थूलकेशी कलावती । कलानिधिर्गुणनिधिः कर्पूरतिलकोर्वरा

Alambuṣā, Guṇavatī, Sthūlakeśī, Kalāvatī; Kalānidhi, Guṇanidhi, Karpūratilakā, at Orvarā—(mga ito rin ay kabilang sa mga Apsarā).

Verse 9

अनंगलतिका चापि तथा मदनमोहिनी । चकोराक्षी चंद्रकला तथा मुनिमनोहरा

Si Anaṅgalatikā rin, gayundin si Madanamohinī; si Cakorākṣī, si Candrakalā, at si Munimanoharā—ilan ito sa mga Apsarā.

Verse 10

ग्रावद्रावा तपोद्वेष्टी चारुनासा सुकर्णिका । दारुसंजीविनी सुश्रीः क्रतुशुल्का शुभानना

Si Grāvadrāvā, Tapodveṣṭī, Cārunāsā, Sukarṇikā; si Dārusaṃjīvinī, Suśrī, Kratuśulkā, at Śubhānanā—kabilang din sa mga Apsarā.

Verse 11

तपःशुल्का तीर्थशुल्का दानशुल्का हिमावती । पंचाश्वमेधिका चैव राजसूयार्थिनी तथा

Si Tapaḥśulkā, Tīrthaśulkā, Dānaśulkā, Himāvatī; gayundin si Paṃcāśvamedhikā at si Rājasūyārthinī—kabilang sa mga Apsarā.

Verse 12

अष्टाग्निहोमिका तद्वद्वाजपेयशतोद्भवा । इत्याद्यप्सरसां श्रेष्ठं सहस्रं षष्टिसंमितम्

Si Aṣṭāgnihomikā, at gayundin si Vājapeyaśatodbhavā—at iba pa. Ang pinakadakila sa mga Apsarā ay may bilang na isang libo at animnapu.

Verse 13

एतस्मिन्नप्सरोलोके वसंत्यन्या अपिस्त्रियः । सदा स्खलितलावण्याः सदास्खलितयौवनाः

Sa daigdig ng mga Apsarā na ito, nananahan pa ang marami pang ibang babae—laging umaapaw sa ganda, laging sumisiklab sa kabataan.

Verse 14

दिव्यांबरा दिव्यमाल्या दिव्यगंधानुलेपनाः । दिव्यभोगैः सुसंपन्नाः स्वेच्छाविधृतविग्रहाः

Nakabihis ng mga banal na kasuutan, pinalamutian ng mga banal na kuwintas ng bulaklak, at pinahiran ng samyo ng langit, sila’y saganang pinagkalooban ng makalangit na ligaya, at nag-aanyong ayon sa kanilang kalooban.

Verse 15

कृत्वा मासोपवासानि स्खलंति ब्रह्मचर्यतः । सकृदेव द्विकृत्वो वा त्रिःकृत्वो दैवयोगतः

Kahit nagsagawa ng pag-aayuno sa loob ng isang buwan, maaari pa rin silang madulas sa panatang brahmacarya—minsan, dalawang ulit, o tatlong ulit—sa bisa ng tadhana (daiva).

Verse 16

ता इमा दिव्यभोगिन्यो रूपलावण्यसंपदः । निवसंत्यप्सरोलोके सर्वकामसमन्विताः

Ang mga babaeng ito, na tumatamasa ng makalangit na ligaya at pinagpala ng anyo at kagandahan, ay nananahan sa daigdig ng mga Apsaras, na taglay ang bawat minimithing kasiyahan.

Verse 17

कृत्वा व्रतानि सांगानि कामिकानि विधानतः । भवंति स्वैरचारिण्यो देवभोग्या इहागताः

Matapos nilang ganap na isagawa, ayon sa tuntunin, ang mga panatang tumutupad ng pagnanasa kasama ang lahat ng kaukulang sangkap, sila’y nagiging malayang gumagalaw na mga babae rito, na karapat-dapat sa banal na ligayang pangmga-deva.

Verse 18

पतिव्रतधृता नार्यो बलेन बलिना धृताः । भर्तबुद्ध्यारमंतेतं कदाचित्ता इमा द्विज

Ang mga babaeng ito—matatag sa pativratā, ang tapat na panata sa asawa—ay pinipigil ng isang makapangyarihang puwersa; at, O dvija, kung minsan ay nagagalak sila sa kanya, na itinuturing siyang kanilang asawa.

Verse 19

भर्तरि प्रोषिते याश्च ब्रह्मचर्यव्रताः सदा । विप्लवं ते सकृद्दैवात्ता एता वामलोचनाः

At yaong ang mga asawa’y nasa malayo, at laging nanata sa kalinisan ng brahmacarya—sa tadhana’y minsan silang nadapa; kaya sila’y naging mga babaeng may magagandang mata.

Verse 20

कुसुमानि सुगंधीनि सुवासं चंदनं तथा । सुगौरं चापि कर्पूरं सुसूक्ष्माण्यंबराणि च

Mga bulaklak na mabango, mainam na pabango, gayundin ang sandalwood; at maputing-puting kampor, at mga kasuotang napakapino—(ito ang ihahandog at ihahanda).

Verse 21

पर्णानि ऋजुताराणि जीर्णानि कठिनानि च । साग्राणि स्वर्णवर्णानि स्थूलनीलशिराणि च

Mga dahon—tuwid at matibay; luma at matigas; may matutulis na dulo; may ginintuang kulay; at may makakapal na bughaw na ugat—(ganyan ang pinipili).

Verse 22

सुवासोपस्कराढ्यानि नागवल्ल्या द्विजोत्तम । शय्याविचित्राभरणा रतिशालोचितानि च

Mayaman sa mababangong kasuotan at mararangyang kagamitan, kasama ang baging ng nganga, O pinakadakila sa mga dvija; pinalamutian ng maringal na higaan at alahas, at ng mga bagay na angkop sa silid ng pag-ibig.

Verse 23

बहुकौतुकवस्तूनि समर्च्यद्विजदंपती । भोगदानमिदं काम्यं प्रतिसंक्रमणं रवेः

Matapos igalang nang wasto ang mag-asawang Brahmin sa maraming kaaya-ayang handog, isinasagawa ang minimithing “kaloob ng mga kaluguran” na ito sa saṃkramaṇa ni Ravi—sa paglipat ng Araw.

Verse 24

किंवा प्रतिव्यतीपातमेकसंवत्सरावधि । कोदादिति च मंत्रेण या दद्याद्वरवर्णिनी

O kaya, sa loob ng isang buong taon, sa bawat pagdating ng prativyatīpāta, ang marangal at magandang babae na nagbibigay ng kawanggawa habang binibigkas ang mantrang “kodāditi” ay nagkakamit ng nasabing gantimpala.

Verse 25

कामरूपधरो देवः प्रीयतामिति वादिनी । सा श्रेष्ठाऽप्सरसां मध्ये वसेत्कल्पमिहांगना

Sinasabi niya, “Nawa’y malugod ang Diyos na nakapaghahawak ng anyo ayon sa kalooban”; at ang babaeng iyon—pinakamainam sa mga Apsaras—ay nanahan doon sa loob ng isang buong kalpa.

Verse 26

कन्यारूपधराकाचिद्याभुक्ता केनचित्क्वचित् । देवरूपेण तं कालमारभ्य ब्रह्मचारिणी

May isang babae na nag-anyong dalaga; minsan, sa kung saan, siya’y pinagsamantalahan ng isang tao. Mula noon—sapagkat naganap iyon sa anyong makadiyos—namuhay siya bilang brahmacāriṇī, tagapagtupad ng kalinisan.

Verse 27

तदेव वृत्तं ध्यायंती निधनं याति कालतः । दिव्यरूपधरा सेह जायते दिव्य भोगभाक्

Inaalala at pinagninilayan niya ang pangyayaring iyon; sa takdang panahon ay dumating ang kanyang kamatayan. Pagkaraan, taglay ang anyong makadiyos, siya’y muling isinilang dito at tumamasa ng mga kaligayahang makalangit.

Verse 28

निदानमप्सरोलोकस्येतिशृण्वन्द्विजाग्रणीः । सौरं लोकमथ प्राप्य क्षणेन स विमानगः

Sa pagkarinig ng sanhi ng pag-abot sa daigdig ng mga Apsaras, O pinakadakila sa mga dvija, siya—na nakasakay sa makalangit na vimāna—ay narating sa isang kisap ang Daigdig ng Araw.

Verse 29

यथा कदंबकुसुमं किंजल्कैः सर्वतोवृतम् । देदीप्यमानं हि तथा समंताद्भानुभानुभिः

Gaya ng bulaklak ng kadamba na napaliligiran sa lahat ng dako ng mga hibla ng polen, nagniningning ito; gayon din, sa paligid ay naglalagablab sa sinag-sa-sinag ng liwanag.

Verse 30

दूराद्रविं स विज्ञाय धृततामरसद्वयम् । नवभिर्योजनानां च सहस्रैः संमितेन ह

Nakilala niya ang Araw mula sa malayo; hawak niya ang isang pares ng mga lotus, at ang bilog ng Araw—sabi nila—ay nasusukat sa siyam na libong yojana.

Verse 31

विचित्रेणैकचक्रेण सप्तसप्तियुतेन च । अनूरुणाधिष्ठितेन पुरतोधृतरश्मिना

May kahanga-hangang karwaheng may iisang gulong, na may pitong kabayong nakayuko sa pamatok; si Anūruṇa ang tagapagmaneho, at ang mga sinag ay nakaunat sa unahan—

Verse 32

अप्सरोमुनिगंधर्व सर्पग्रामणि नैरृतैः । स्यंदनेनातिजविना प्रणनाम कृतांजलिः

Napapaligiran ng mga Apsaras, mga muni, mga Gandharva, mga panginoon ng mga ahas, at mga Nairṛta, siya—sa karwaheng lubhang matulin—ay yumukod na magkadikit ang mga palad.

Verse 33

तस्य प्रणामंदेवोपि भ्रूभंगेनानुमन्य च । अतिदूरं नभोवर्त्म व्यतिचक्राम सक्षणात्

Maging ang diyos ay tinanggap ang kanyang pagpupugay sa isang bahagyang galaw lamang ng kilay; at sa isang kisapmata, nalampasan niya ang napakalayong landas ng kalangitan.

Verse 34

प्रक्रांते द्युमणौ दूरं शिवशर्मातिशर्मवान् । प्रोवाच भगवद्भक्तौ कथं लभ्यं रवेः पदम्

Nang ang maningning na isa ay nakalayo na, si Śivaśarman—puspos ng dakilang galak—ay nagtanong: “Sa pamamagitan ng bhakti sa Panginoon, paano maaabot ang kalagayan ng Araw?”

Verse 35

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुमाचक्षाथां ममाग्रतः । सतां साप्तपदी मैत्री तन्मे मैत्र्या प्रणोदितौ

“Nais kong marinig ito—ipahayag mo sa akin nang tuwiran. Sa mga banal, ang pagkakaibigan ay pinagtitibay ng ‘pitong hakbang’; kaya, dahil sa pagkakaibigang ito, sabihin mo sa akin.”

Verse 36

गणावूचतुः । शृणु द्विज महाप्राज्ञ त्वय्यकथ्यं न किंचन । सत्संगादेव साधूनां सत्कथा संप्रवर्तते

Sinabi ng mga Gaṇa: “Makinig ka, O marunong na Brāhmaṇa; walang bagay na di dapat sabihin sa iyo. Tunay, sa pakikisama lamang sa mga banal umuusbong at nagpapatuloy ang sagradong salaysay.”

Verse 37

नियंता सर्वभूतानां य एकःकारणं परम् । अनामा गोत्ररहितो रूपादि परिवर्जितः

“Siya ang iisang Kataas-taasang Sanhi at tagapamahala ng lahat ng nilalang—walang pangalan, walang angkan, at lampas sa anyo at sa lahat ng gayong katangian.”

Verse 38

आविर्भाव तिरोभावौ यद्भूनर्तनवर्तिनौ । स एव वक्ति सततं सर्वात्मा वेदपूरुषः

“Sa Kanya gumagalaw ang paglitaw at paglubog sa sayaw ng mga nilalang—Siya lamang ang walang humpay na nagsasalita bilang Panloob na Sarili ng lahat, ang Purusha ng Veda.”

Verse 39

योसावादित्यपुरुषः सोसावहमिति स्फुटम् । अंधतमः प्रविशंति ये चैवान्यमुपासते

Ang Persona sa Araw—Siya nga ang “Ako”; malinaw ito. Yaong sumasamba sa iba pa ay pumapasok sa nakabubulag na kadiliman.

Verse 40

निश्चितार्थां श्रुतिमिमां ब्राह्मणासो द्विजोत्तम । तमेकमुपतिष्ठंते निश्चित्येति पुनःपुनः

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ang mga Brāhmaṇa, matapos matiyak ang tiyak na diwa ng śruti na ito, ay sumasamba sa iisang Siya lamang—matapos itong kilalanin nang paulit-ulit.

Verse 41

उपलभ्य च सावित्रीं नोपतिष्ठेत यः पराम् । काले त्रिकालं सप्ताहात्स पतेन्नात्र संशयः

Matapos matamo ang kataas-taasang Sāvitrī (Gāyatrī), sinumang hindi sumasamba rito sa wastong oras—tatlong ulit sa isang araw—ay babagsak sa loob ng pitong araw; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 42

तावत्प्रातर्जपंस्तिष्ठेद्यावदर्धोदयो रवेः । आसनस्थो जपेन्मौनी प्रत्यगातारकोदयात्

Sa umaga, manatiling abala sa japa hanggang sa kalahating pagsikat ng araw. Nakaupo sa wastong upuan, tahimik, ipagpatuloy ang japa hanggang lumampas ang pagsikat ng (bituing) pang-umaga.

Verse 43

सादित्यां मध्यमां संध्यां जपेदादित्यसंमुखः । काललोपो न कर्तव्यस्ततः कालं प्रतीक्षयेत्

Sa tanghaling sandhyā, mag-japa na nakaharap sa Araw. Hindi dapat laktawan ang takdang oras; kaya’t hintayin ang wastong sandali at saka isagawa.

Verse 44

काले फलंत्योषधयः काले पुष्पंति पादपाः । वर्षंति तोयदाः काले तस्मात्कालं न लंघयेत्

Sa takdang panahon namumunga ang mga halamang-gamot; sa takdang panahon namumulaklak ang mga punò; sa takdang panahon bumubuhos ang mga ulap—kaya huwag lalampas sa itinakdang oras.

Verse 45

मंदेहदेहनाशार्थमुदयास्तमये रविः । समीहते द्विजोत्सृष्टं मंत्रतोयांजलित्रयम्

Sa pagsikat at paglubog ng araw, nagsisikap ang Araw na lipulin ang mga katawan ng mga Mandeha; kaya ninanais niya ang tatlong dakot na tubig na binasbasan ng mantra, na inihahandog ng isang dvija.

Verse 46

गायत्रीमंत्रतोयाढ्यं दत्तं येनांजलित्रयम् । काले सवित्रे किं न स्यात्तेन दत्तं जगत्त्रयम्

Sinumang sa takdang oras ay maghandog kay Savitṛ ng tatlong dakot na tubig na puspos ng Gāyatrī-mantra—ano ang hindi niya makakamtan? Para bang naihandog na niya bilang dāna ang tatlong daigdig.

Verse 47

किं किं न सविता सूते काले सम्यगुपासितः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं वसूनि सपशूनि च

Ano pa ang hindi ipinagkakaloob ni Savitṛ kapag siya’y wasto at sa takdang oras sinasamba? Ipinagkakaloob niya ang mahabang buhay, kalusugan, kasaganaan, kayamanan, at maging mga alagang hayop.

Verse 48

मित्रपुत्र कलत्राणि क्षेत्राणि विविधानि च । भोगानष्टविधांश्चापि स्वर्गं चाप्यपवर्गकम्

Ipinagkakaloob niya ang mga kaibigan, mga anak at kabiyak; iba’t ibang lupain; pati ang walong uri ng mga kaluguran—at ang langit, at maging ang pangwakas na kalayaan (mokṣa).

Verse 49

अष्टादश सुविद्यासु मीमांसातिगरीयसी । ततोपि तर्कशास्त्राणि पुराणं तेभ्य एव च

Sa labingwalong mararangal na agham, ang Mīmāṃsā ang pinakamatimbang; higit pa rito ang mga śāstra ng pangangatwiran, at higit pa sa mga iyon ang Purāṇa.

Verse 50

ततोपि धर्मशास्त्राणि तेभ्यो गुर्वी श्रुतिर्द्विज । ततोप्युपनिषच्छ्रेष्ठा गायत्री च ततोधिका

Higit pa riyan ang mga Dharmaśāstra; higit na mabigat kaysa sa mga iyon, O dalawang-ulit na isinilang, ang Śruti. Higit pa riyan ang mga Upaniṣad—at higit pa sa kanila ang Gāyatrī.

Verse 51

दुर्लभा सर्वमंत्रेषु गायत्री प्रणवान्विता । न गायत्र्याधिकं किंचित्त्रयीषु परिगीयते

Sa lahat ng mantra, ang Gāyatrī—na kaisa ng Praṇava—ay tunay na bihira. Sa tatlong Veda, wala ni anuman ang inaawit na higit sa Gāyatrī.

Verse 52

न गायत्री समो मंत्रो न काशी सदृशी पुरी । न विश्वेश समं लिंगं सत्यंसत्यं पुनःपुनः

Walang mantra na kapantay ng Gāyatrī; walang lungsod na tulad ng Kāśī; walang liṅga na kapantay ni Viśveśa—ito’y katotohanan, katotohanan, muli’t muli.

Verse 53

गायत्री वेदजननी गायत्री ब्राह्मणप्रसूः । गातारं त्रायते यस्माद्गायत्री तेन गीयते

Ang Gāyatrī ang ina ng mga Veda; ang Gāyatrī ang pinagmumulan ng mga brāhmaṇa. Sapagkat inililigtas niya (trāyate) ang umaawit o bumibigkas (gātā), kaya siya tinatawag na ‘Gāyatrī’.

Verse 54

वाच्यवाचकसंबंधो गायत्र्याः सवितुर्द्वयोः । वाच्योसौ सविता साक्षाद्गायत्रीवाचिकापरा

Sa pagitan ni Gāyatrī at ni Savitṛ ay may ugnayang “tinutukoy” at “tumuturol.” Si Savitṛ mismo ang tuwirang tinutukoy; si Gāyatrī ang kataas-taasang pananalitang tumutukoy.

Verse 55

प्रभावेणैव गायत्र्याः क्षत्रियः कौशिको वशी । राजर्षित्वं परित्यज्य ब्रह्मर्षिपदमीयिवान्

Sa dalisay na kapangyarihan ni Gāyatrī, ang mapagpigil-sa-sariling si Kauśika—bagaman Kṣatriya—iniwan ang katayuang rājārṣi at nakamtan ang antas ng Brahmarṣi.

Verse 56

सामर्थ्यं प्राप चात्युच्चैरन्यद्भुवनसर्जने । किं किं न दद्याद्गायत्री सम्यगेवमुपासिता

Nakamit niya ang napakataas na kakayahan—maging sa paglikha ng ibang mga daigdig. Ano nga ba ang hindi ipagkakaloob ni Gāyatrī kapag wasto siyang sinasamba sa ganitong paraan?

Verse 57

न ब्राह्मणो वेदपाठान्न शास्त्रपठनादपि । देव्यास्त्रिकालमभ्यासाद्बाह्मणः स्याद्धि नान्यथा

Hindi nagiging tunay na Brāhmaṇa ang tao sa pagbigkas lamang ng mga Veda o sa pag-aaral ng mga śāstra. Sa halip, sa tatlong ulit na araw-araw na pagsasanay sa Diyosa (Gāyatrī), nagiging Brāhmaṇa siya—at hindi sa iba pang paraan.

Verse 58

गायत्र्येव परं विष्णुर्गायत्र्येव परःशिवः । गायत्र्येव परोब्रह्मा गायत्र्येव त्रयी ततः

Si Gāyatrī lamang ang Kataas-taasang Viṣṇu; si Gāyatrī lamang ang Kataas-taasang Śiva. Si Gāyatrī lamang ang kataas-taasang Brahmā; kaya si Gāyatrī lamang ang mismong Tatluhan at ang tatluhing Veda.

Verse 59

देवत्रयं स भगवानंशुमाली दिवाकरः । सर्वेषां महसां राशिः कालकालप्रवर्तकः

Ang pinagpalang Araw—nakaputong ng mga sinag, tagapaglikha ng araw—siya mismo ang tatluhang Diyos. Siya ang sisidlan ng lahat ng kaningningan at tagapag-ayos ng panahon at mga ikot nito.

Verse 60

अर्कमुद्दिश्य सततमस्मल्लोकनिवासिनः । श्रुतिं ह्युदाहरंतीमां सारासारविवेकिनः

Sa pagtanaw sa Araw, ang mga may pag-unawa—nakikilala ang mahalaga at di-mahalaga—ay palaging bumibigkas ng ganitong pahayag ng Veda sa mga tao ng ating daigdig.

Verse 61

एषो ह देवः प्रदिशोनु सर्वाः पूर्वो ह जातः स उ गर्भे अंतः । स एव जातः स जनिष्यमाणः प्रत्यङ्जानास्तिष्ठति सर्वतोमुखः

Ang Deva ring ito’y lumalaganap sa lahat ng dako; siya ang unang isinilang, at siya rin ay nasa loob ng sinapupunan. Siya lamang ang isinisilang, at siya ang hindi pa isisilang; nakaharap sa loob, siya’y nakatindig na may mga mukha sa lahat ng panig.

Verse 62

सदैवमुपतिष्ठेरन्सौरसूक्तैरतंद्रिताः । ये नमंत्यत्र ते विप्रा विप्रा भास्करसन्निभाः

Lagi silang maglingkod (sa Araw), nang walang kapabayaan, sa pamamagitan ng mga Saurasūkta. Yaong mga Brāhmaṇa na yumuyuko rito ay nagiging mga Brāhmaṇa na nagniningning na gaya ni Bhāskara, ang Araw.

Verse 63

पुष्यार्केप्यथ हस्तार्के मूलार्केप्यथवा द्विज । उत्तरार्केऽथ यत्कार्यं तत्फलत्येव नान्यथा

O dalawang-beses na isinilang, maging sa araw na Puṣya-Araw, sa Hasta-Araw, sa Mūla-Araw, o sa Uttara-Araw—anumang ritong isagawa noon ay tiyak na namumunga, at hindi sa iba.

Verse 64

पौषे मास्यर्कदिवसे यः स्नात्वा भास्करोदये । दानहोमंजपंकुर्यादर्चामर्कस्य सुव्रत

O taong may dakilang panata, sa buwang Pauṣa, sa banal na araw ng Araw—pagkaligo sa pagsikat ni Bhāskara—ang sinumang magbigay ng limos, magsagawa ng homa at japa, at sumamba sa Araw, ay nagkakamit ng ipinangakong gantimpala.

Verse 65

श्रद्धावानेकभक्तश्च कामक्रोधविवर्जितः । सहाप्सरोभिर्द्युतिमान्स वसेदत्र भोगवान्

Ang may pananampalataya, may iisang-tutok na debosyon, at malaya sa pagnanasa at galit—siya’y nananahan dito sa maningning na karilagan, tinatamasa ang makalangit na ligaya kasama ng mga apsarā.

Verse 66

अयने विषुवे चापि षडशीतिमुखेषु वा । विष्णुपद्यां च ये दद्युर्महादानानि सुव्रताः

Yaong mga disiplinadong deboto na nagbibigay ng dakilang kaloob sa mga solstisyo, sa mga equinox, sa pagbubukas ng walumpu’t anim na banal na sandali, at gayundin sa Viṣṇupadī—sila’y pinupuri bilang tagapangalaga ng mararangal na panata.

Verse 67

तिलाञ्जुह्वति साज्यांश्च ब्राह्मणान्भोजयंति च । पितॄनुद्दिश्य च श्राद्धं ये कुर्वंति विपश्चितः

Ang mga pantas na naghahandog ng linga sa apoy kasama ng ghee, nagpapakain sa mga brāhmaṇa, at nagsasagawa ng śrāddha para sa mga ninuno—ang gayong mga gawa ay itinataguyod bilang dharma na hitik sa dakilang kapakinabangan.

Verse 68

महापूजां च ये कुर्युर्महामंत्राञ्जपंति च । तेऽत्र वैकर्तने लोके विकर्तनसमप्रभा

Yaong nagsasagawa ng dakilang pūjā at bumibigkas ng mahāmantra—dito, sa maningning na daigdig ni Vaikartana, sila’y kumikislap na kapantay ng liwanag ni Vikartana, ang Araw.

Verse 69

न दरिद्रा न च दुःखार्ता न व्याधि परिपीडिताः । संक्रमेष्वर्कभक्ता ये न विरूपा न दुर्भगाः

Yaong mga deboto kay Arka (Araw) sa sandali ng saṅkrānti ay hindi nagdarahop, hindi dinadapuan ng dalamhati, hindi pinahihirapan ng karamdaman; hindi sila pangit ni malas.

Verse 70

संक्रमेषु न यैर्दत्तं न स्नातं तीर्थवारिषु । विशेषहोमो न कृतः कपिलाज्याप्लुतैस्तिलैः

Yaong sa saṅkrānti ay hindi nagkakaloob ng limos, hindi naliligo sa tubig ng tīrtha, at hindi nagsasagawa ng natatanging homa—ang handog sa apoy na may linga na binabad sa ghee ng kapilang baka—

Verse 71

ते दृश्यंते प्रतिद्वारं विहीन नयनाननाः । देहिदेहीति जल्पंतो देहिनः सपटच्चराः

Sila’y nakikitang nasa bawat pintuan, salat sa mga mata at mukha; paulit-ulit na bumubulong, “Magbigay, magbigay!”—mga nilalang na may katawan, naglalakad na balot sa basahan at punit-punit.

Verse 72

समं कृष्णलकेनापि यो दद्यात्कांचनं कृती । सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे स वसेदत्र पुण्यभाक्

Kahit kasinlaki lamang ng sukat ng isang itim na butil, ang may kakayahang tao na nagkakaloob ng ginto sa Kurukṣetra sa oras ng eklipse ng araw—siya’y nananahan dito, kabahagi ng dakilang kabanalan.

Verse 73

सर्वं गंगासमं तोयं सर्वे ब्रह्मसमा द्विजाः । सर्वं देयं स्वर्णसमं राहुग्रस्ते दिवाकरे

Kapag ang tagapaglikha ng araw (ang Araw) ay sinakmal ni Rāhu, ang lahat ng tubig ay nagiging kapantay ng Gaṅgā, ang lahat ng mga brāhmaṇa ay kapantay ni Brahmā, at ang bawat handog ay kapantay ng pag-aalay ng ginto.

Verse 74

दत्तं जप्तं हुतं स्नातं यत्किंचित्सदनुष्ठितम् । भानूपरागे श्राद्धादि तद्धेतुर्ब्रध्न संनिधे

Anumang tama ang anumang banal na gawang naisagawa—pagbibigay ng dāna, pagbigkas ng mantra, paghahandog sa apoy, pagligo, at mga ritwal na gaya ng śrāddha—kapag naganap sa eklipse ng araw; sa harap ni Bradhna (ang Araw), nagiging lubhang mabisa ang lahat.

Verse 75

रविवारे संक्रमश्चेदुपरागोऽथवाभवेत् । तदा यदर्जितं पुण्यं तदिहाक्षयमाप्यते

Kung ang araw ni Ravi (Linggo) ay sumabay sa saṃkrānti (paglipat ng Araw) o sa eklipse, ang anumang puṇya na natipon noon ay nagiging di-nauubos, dito mismo sa buhay na ito.

Verse 76

भानुवारो यदा षष्ठ्यां सप्तम्यामथ जायते । तदा यत्सुकृतं कर्म कृतं तदिह भुज्यते

Kapag ang Linggo ay tumapat sa ika-anim o ika-pitong tithi (ṣaṣṭhī o saptamī), ang anumang mabuting gawa na ginawa noon ay nagbubunga at tinatamasa rito mismo.

Verse 77

हंसो भानुः सहस्रांशुस्तपनस्तापनो रवि । विकर्तनो विवस्वांश्च विश्वकर्मा विभावसुः

Haṃsa, Bhānu, Sahasrāṃśu, Tapana, Tāpana, Ravi; Vikartana, Vivasvān, Viśvakarmā, at Vibhāvasu—ito ang mga banal na pangalan ni Sūrya.

Verse 78

विश्वरूपो विश्वकर्ता मार्तंडो मिहिरोंऽशुमान् । आदित्यश्चोष्णगुः सूर्योऽर्यमा ब्रध्नो दिवाकरः

Viśvarūpa, Viśvakartā, Mārtaṇḍa, Mihira, Aṃśumān; Āditya, Uṣṇagu, Sūrya, Aryamā, Bradhna, at Divākara—ito ang mga pangalan ng Araw.

Verse 79

द्वादशात्मा सप्तहयो भास्करो हस्करः खगः । सुरः प्रभाकरः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः

Dvādaśātmā, Saptahaya, Bhāskara, Haskara, Khaga; Sura, Prabhākara, Śrīmān, Lokacakṣus, at Graheśvara—ito ang mga banal na pangalan ng Araw.

Verse 80

त्रिलोकेशो लोकसाक्षीतमोरिः शाश्वतः शुचिः । गभस्तिहस्तस्तीव्रांशुस्तरणिः सुमहोरणिः

Trilokeśa, Lokasākṣin, Tamori, Śāśvata, Śuci; Gabhastihasta, Tīvrāṃśu, Taraṇi, at Sumahoraṇi—ito ang mga banal na pangalan ng Araw.

Verse 81

द्युमणिर्हरिदश्वोर्को भानुमान्भयनाशनः । छन्दोश्वो वेदवेद्यश्च भास्वान्पूषा वृषाकपिः

Dyumaṇi, Haridaśva, Arka, Bhānumān, Bhayanāśana; Chandōśva, Vedavedya, Bhāsvān, Pūṣā, at Vṛṣākapi—ito ang mga banal na pangalan ng Araw.

Verse 82

एकचक्ररथो मित्रो मंदेहारिस्तमिस्रहा । दैत्यहा पापहर्ता च धर्मोधर्म प्रकाशकः

Ekacakraratha, Mitra, mamumuksa sa mga Mandeha, tagapagwasak ng dilim; mamamatay ng mga daitya, tagapag-alis ng kasalanan, at tagapaghayag ng dharma at adharma—ito ang mga pangalan ng Araw.

Verse 83

हेलिकश्चित्रभानुश्च कलिघ्नस्तार्क्ष्यवाहनः । दिक्पतिः पद्मिनीनाथः कुशेशयकरो हरिः

Helika, Citrabhānu, tagapuksa ng Kali, yaong ang sasakyan ay si Tārkṣya; panginoon ng mga dako, panginoon ng mga kakahuyang-lotus, tagapaglikha ng kuśeśaya-lotus, Hari—ito ang mga pangalan ng Araw.

Verse 84

घर्मरश्मिर्दुर्निरीक्ष्यश्चंडांशुः कश्यपात्मजः । एभिः सप्ततिसंख्याकैः पुण्यैः सूर्यस्य नामभिः

Gharmaraśmi, Durnirīkṣya, Caṇḍāṃśu, at Kaśyapātmaja—sa mga banal at mapagpala na Pangalan ni Sūrya, na pitumpu ang bilang, siya’y pinupuri.

Verse 85

प्रणवादि चतुर्थ्यंतैर्नमस्कार समन्वितैः । प्रत्येकमुच्चरन्नाम दृष्ट्वादृष्ट्वा दिवाकरम्

Simula sa Oṁ at magwakas sa hulaping datibo (—āya), na may kasamang mapitagang pagyukod; bigkasin ang bawat Pangalan nang sunod-sunod, habang paulit-ulit na tumitingin sa Araw, ang Tagapaglikha ng Araw-araw.

Verse 86

विगृह्य पाणियुग्मेन ताम्रपात्रं सुनिर्मलम् । जानुभ्यामवनिं गत्वा परिपूर्य जलेन च

Hawakan sa dalawang kamay ang isang napakalinis na sisidlang tanso; lumuhod at yumukod sa lupa, at punuin ito nang lubos ng tubig.

Verse 87

करवीरादि कुसुमै रक्तचंदनमिश्रितैः । दूर्वांकुरैरक्षतैश्च निक्षिप्तैः पात्रमध्यतः

Sa mga bulaklak gaya ng karavīra (oleander), na hinaluan ng pulang sandalwood, at sa mga usbong ng dūrvā at buo-buong bigas, ilagay ang mga ito sa gitna ng sisidlan—

Verse 88

दद्यादर्घ्यमनर्घ्याय सवित्रे ध्यानपूर्वकम् । उपमौलि समानीय तत्पात्रं नान्यदृङ्मनाः

Maghandog ng arghya—di-matatawarang mahalaga—kay Savitṛ, matapos magnilay; itaas ang sisidlan hanggang tuktok ng ulo, na ang mata at isip ay hindi lumilihis sa iba.

Verse 89

प्रतिमंत्रं नमस्कुर्यादुदयास्तमये रविम् । अनया नामसप्तत्या महामंत्ररहस्यया

Sa bawat mantra, magpatirapa sa Ravi sa pagsikat at paglubog ng araw—sa pamamagitan ng pitumpung Pangalan na ito, ang lihim ng dakilang mantra.

Verse 90

एवं कुर्वन्नरो जातु न दरिद्रो न दुःखभाक् । व्याधिभिर्मुच्यते घोरैरपिजन्मांतरार्जितैः

Ang taong gumagawa nito ay hindi kailanman magdarahop ni magiging tagapasan ng dalamhati; napapalaya siya sa kakila-kilabot na sakit, kahit yaong naipon pa sa mga naunang kapanganakan.

Verse 91

विनौषधैर्विना वैद्यैर्विनापथ्यपरिग्रहैः । कालेन निधनं प्राप्तः सूर्यलोके महीयते

Walang gamot, walang manggagamot, at walang mahigpit na pag-aayuno o diyeta; pagdating ng kamatayan sa takdang panahon, siya’y pinararangalan sa daigdig ng Araw.

Verse 92

इत्येकदेशः कथितो भानुलोकस्य सत्तम । महातेजोनिधेरस्य कोविशेषमवैत्यहो

Kaya, O pinakadakila sa mga banal, isang munting bahagi lamang ng daigdig ni Bhānu ang naisalaysay. Sino nga ba ang ganap na makauunawa sa kadakilaan ng sisidlang ito ng napakalaking liwanag?

Verse 93

स्वकर्णविषयीकुर्वन्नितिपुण्यकथामिमाम् । क्षणादालोकयांचक्रे महेंद्रस्य महापुरीम्

Nang ipinasok niya sa sariling pandinig ang mapagpalang salaysay na ito, sa isang iglap ay nasilayan niya ang dakilang lungsod ni Mahendra (Indra).

Verse 94

अगस्तिरुवाच । श्रुत्वा सौरीं कथमेतामप्सरोलोकसंयुताम् । न दरिद्रो भवेत्क्वापि नाधर्मेषु प्रवर्तते

Sinabi ni Agastya: Kapag napakinggan ang banal na salaysay na Saurī, na kaugnay ng daigdig ng mga Apsaras, hindi kailanman maghihikahos saanman, at hindi rin hihilig sa mga gawaing di-matuwid.

Verse 95

ब्राह्मणैः सततं श्राव्यमिदमाख्यानमुत्तमम् । वेदपाठेन यत्पुण्यं तत्पुण्यफलदायकम्

Ang dakilang salaysay na ito ay dapat laging ipabigkas at pakinggan ng mga brāhmaṇa. Ipinagkakaloob nito ang bunga ng kapunyian na katulad ng mula sa pagbigkas ng mga Veda.

Verse 96

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शृण्वंतोऽध्यायमुत्तमम् । पातकानि विसृज्येह गतिं यास्यंत्यनुत्तमाम्

Ang mga brāhmaṇa, kṣatriya, at vaiśya na nakikinig sa napakahusay na kabanatang ito ay iniiwan na rito pa lamang ang kanilang mga kasalanan at nakakamit ang walang kapantay na hantungan ng espiritu.