
Adhyaya 84: शिवव्रतकथनम् (Uma–Maheshvara Vrata, Shula-dana, and Month-wise Ekabhakta Vrata)
Nagsalita si Suta sa mga pantas at ipinahayag ang isang vrata na itinuro ni Ishvara para sa kapakanan ng lahat ng nilalang. Inilalarawan muna ang pangunahing pagtalima sa Purnima, Amavasya, Ashtami, at Chaturdashi: pagkain sa gabi o pag-aayuno, pag-inom/pagkain ng havishya, at pagsamba kay Bhava. Sa pagtatapos ng taon, gagawa at magpapatindig ng maringal na larawan ni Uma–Maheshvara (ginto/pilak/tanso ayon sa kaya), magpapakain sa mga Brahmana, magbibigay ng dakshina, at ihahandog ang panata sa isang Rudralaya na may parangal na panghari (chhatra, chamara). Para sa kababaihan, itinatakda ang brahmacharya at disiplinadong pag-aayuno; ang bunga ay sārūpya at sāyujya kay Bhavani/Shiva; ang kalalakihan ay nakakamit din ang Rudra-sāyujya. Isang malaking bahagi ang nagtuturo ng Shula-dana: paghahanda at pag-aalay ng trishula, pagsamba sa lotus, at mga kaloob sa Brahmana bilang makapangyarihang pag-alis ng kasalanan. Sa huli, may buwanang pagkakasunod mula Margashirsha hanggang Kartika ng mga handog na sagisag—toro, shula, karwahe, mga larawan, modelo ng Kailasa, linga-murti na may tanda nina Brahma–Vishnu, handog na bahay, “bundok” ng butil/til—na nagtatapos sa dakilang Mahameru-vrata na may detalyadong paglalagay ng mga anyo, at muling pinagtitibay ang pangako ni Shiva ng kalayaan (moksha).
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे शिवव्रतकथनं नाम त्र्यशीतितमो ऽध्यायः सूत उवाच उमामहेश्वरं वक्ष्ये व्रतमीश्वरभाषितम् नरनार्यादिजन्तूनां हिताय मुनिसत्तमाः
Kaya, sa Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, sa Pūrvabhāga, nagsisimula ang ika-84 na kabanata na tinatawag na “Paglalahad ng Śiva-vrata.” Wika ni Sūta: “O pinakadakila sa mga pantas, para sa kapakanan ng lahat ng nilalang—lalaki, babae, at iba pa—ipapaliwanag ko ang Umā–Maheśvara Vrata, ayon sa mismong sinabi ng Panginoon.”
Verse 2
पौर्णमास्याममावास्यां चतुर्दश्यष्टमीषु च नक्तमब्दं प्रकुर्वीत हविष्यं पूजयेद्भवम्
Sa araw ng kabilugan ng buwan, sa araw ng bagong buwan, at sa ika-labing-apat at ika-walong araw ng buwan, dapat tuparin ang panatang kumain lamang sa gabi sa loob ng isang buong taon, at sambahin si Bhava (Śiva) sa pamamagitan ng haviṣya—mga handog na dalisay at pinabanal.
Verse 3
उमामहेशप्रतिमां हेम्ना कृत्वा सुशोभनाम् राजतीं वाथ वर्षान्ते प्रतिष्ठाप्य यथाविधि
Pagkaraang likhain ang maringal na larawan nina Umā at Maheśvara sa ginto—o kung hindi, sa pilak—sa pagtatapos ng taon ay dapat itong ipratishtha, itatag ayon sa itinakdang ritwal.
Verse 4
ब्राह्मणान् भोजयित्वा च दत्त्वा शक्त्या च दक्षिणाम् रथाद्यैर्वापि देवेशं नीत्वा रुद्रालयं प्रति
Matapos munang pakainin ang mga brāhmaṇa at magbigay ng dakṣiṇā ayon sa kakayahan, saka ihatid ang Panginoon ng mga deva—sa karuwahe at iba pang sasakyan—at magtungo sa Rudrālaya, ang banal na tahanan ni Rudra (templong Śiva).
Verse 5
सर्वातिशयसंयुक्तैश् छत्रचामरभूषणैः निवेदयेद्व्रतं चैव शिवाय परमेष्ठिने
Na may lahat ng mainam at mapalad na sagisag—gaya ng payong na panghari at mga pamaypay na chāmara—dapat iharap at ialay nang wasto ang panatang ito kay Śiva, ang Kataas-taasang Panginoon (Parameṣṭhin).
Verse 6
स याति शिवसायुज्यं नारी देव्या यदि प्रभो अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नियता ब्रह्मचारिणी
O Panginoon, ang babaeng iyon ay makakamit ang śiva-sāyujya—ang pakikiisa kay Śiva—kung siya’y tapat sa Debi at namumuhay sa mahigpit na pagpipigil, bilang brahmacāriṇī, sa ika-walo at ika-labing-apat na araw ng buwan.
Verse 7
वर्षमेकं न भुञ्जति कन्या वा विधवापि वा वर्षान्ते प्रतिमां कृत्वा पूर्वोक्तविधिना ततः
Ang isang dalaga—o maging isang balo—ay dapat magsagawa sa loob ng isang buong taon ng panatang pagpipigil sa pagkain; at sa pagtatapos ng taon, matapos lumikha ng isang banal na imahen, isagawa ang ritwal ayon sa naunang itinuro, at ialay ito nang may bhakti kay Pati, si Śiva, upang lumuwag ang pāśa (pagkagapos) sa paśu (kaluluwang indibidwal).
Verse 8
प्रतिष्ठाप्य यथान्यायं दत्त्वा रुद्रालये पुनः ब्राह्मणान् भोजयित्वा च भवान्या सह मोदते
Matapos maitatag ang Liṅga ayon sa banal na tuntunin, at muling maghandog sa templo ni Rudra ng Panginoon, at matapos pakainin ang mga brāhmaṇa, ang deboto ay nagagalak kasama ni Bhavānī, tinatamo ang mapalad na bunga ng biyaya ni Śiva na nagpapaluwag sa pāśa na gumagapos sa paśu (kaluluwa).
Verse 9
या नार्येवं चरेदब्दं कृष्णामेकां चतुर्दशीम् वर्षान्ते प्रतिमां कृत्वा येन केनापि वा द्विजाः
Sinumang babae na magsagawa nang ganito sa loob ng isang buong taon, na tanging ang Kṛṣṇā Caturdaśī (ika-14 ng madilim na kalahati) ang kanyang sinusunod, at sa dulo ng taon ay magpagawa ng isang imahen—O mga dvija—sa anumang paraan, ay nagkakamit ng kabutihang-loob na bunga ng debosyong Śaiva, na nakatutulong lumuwag ang pāśa at ihandog ang paśu tungo kay Pati, si Śiva.
Verse 10
पूर्वोक्तमखिलं कृत्वा भवान्या सह मोदते अमावास्यां निराहारा भवेदब्दं सुयन्त्रिता
Matapos ganapin nang buo ang lahat ng naunang itinakda, siya’y nagagalak kasama ni Bhavānī. Sa araw ng Amāvāsyā (bagong buwan), ang mahusay na napipigil na nagsasanay ay manatiling walang pagkain sa loob ng isang buong taon, ganap na may pagpipigil-sa-sarili.
Verse 11
शूलं च विधिना कृत्वा वर्षान्ते विनिवेदयेत् स्नाप्येशानं यजेद्भक्त्या सहस्रैः कमलैः सितैः
Matapos likhain ang trident (śūla) ayon sa itinakdang paraan, sa dulo ng taon ay ialay ito. Pagkatapos paliguan si Īśāna (Śiva), sambahin Siya nang may bhakti, na nag-aalay ng isang libong puting lotus.
Verse 12
राजतं कमलं चैव जांबूनदसुकर्णिकम् दत्त्वा भवाय विप्रेभ्यः प्रदद्याद् दक्षिणाम् अपि
Matapos ihandog kay Bhava (Śiva) ang isang pilak na lotus na may gitnang bahagi na hinubog mula sa ginto ng Jāmbūnada, nararapat ding magbigay ng angkop na dakṣiṇā (handog na parangal) sa mga brāhmaṇa. Ang ganitong pagbibigay, na ginagawa sa bhakti sa Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa mga tali ng pāśa, ay nagiging daan ng paglilinis at mapalad na gantimpala.
Verse 13
कामतो ऽपि कृतं पापं भ्रूणहत्यादिकं च यत् तत्सर्वं शूलदानेन भिन्द्यान्नारी न संशयः
Kahit ang kasalanang sinadyang gawin—maging ang mabibigat na kasalanan tulad ng pagpatay sa sanggol sa sinapupunan—ay lahat nadudurog sa pamamagitan ng pag-aalay ng Śūla (trident ni Śiva). Ang babaeng nagsasagawa ng handog na ito ay winawasak ang mga demerit na iyon—walang pag-aalinlangan.
Verse 14
सायुज्यं चैवमाप्नोति भवान्या द्विजसत्तमाः कुर्याद्यद्वा नरः सो ऽपि रुद्रसायुज्यमाप्नुयात्
Sa gayon, nakakamit ang sāyujya (pakikiisa). O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, sa pagsasagawa ng ganitong pagsamba kay Bhavānī; at tunay, sinumang lalaki ang gumawa nito ay makakamit din ang Rudra-sāyujya—pakikiisa kay Panginoong Rudra, ang Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa mga tali ng pāśa.
Verse 15
पौर्णमास्याममावास्यां वर्षमेकमतन्द्रिता उपवासरता नारी नरो ऽपि द्विजसत्तमाः
Sa araw ng kabilugan ng buwan at sa araw ng bagong buwan, sa loob ng isang buong taon nang walang pagwawalang-bahala, ang babae—o gayundin ang lalaki, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang—na nananatiling mapagmatyag at nakatuon sa pag-aayuno (upavāsa) ay nagiging karapat-dapat sa biyayang nagluluwag sa mga tali ng pāśa ng paśu, sa pamamagitan ng matatag na pagsunod na iniaalay sa Pati, si Śiva.
Verse 16
नियोगादेव तत्कार्यं भर्तॄणां द्विजसत्तमाः जपं दानं तपः सर्वम् अस्वतन्त्रा यतः स्त्रियः
O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ang mga tungkuling iyon ay dapat gawin lamang sa pahintulot ng asawa; sapagkat ang mga babae ay itinuturing na hindi ganap na malaya. Kaya ang lahat ng gawaing-dharma—japa (pagbigkas ng mantra), dāna (pagbibigay), at tapas (pagpapakasakit/asceticism)—ay dapat isagawa ayon sa tagubilin ng asawa.
Verse 17
वर्षान्ते सर्वगन्धाढ्यां प्रतिमां संनिवेदयेत् सा भवान्याश् च सायुज्यं सारूप्यं चापि सुव्रता
Sa pagtatapos ng taon, dapat ihandog ang isang pratimā na saganang pinalamutian ng lahat ng pabango. Ang debotong may banal na panata ay nakakamit ang sāyujya, ang pakikiisa kay Bhavānī, at gayundin ang sārūpya, ang pagkakahawig ng anyo sa Kanya—sa pamamagitan ng debosyong nakasentro sa Śiva–Śakti.
Verse 18
लभते नात्र संदेहः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् कार्तिक्यां वा तु या नारी एकभक्तेन वर्तते
Tiyak niyang matatamo ang ipinangakong bunga—walang pag-aalinlangan. Tunay, tunay, sinasabi ko: sinumang babae sa buwan ng Kārttika na namumuhay sa ekabhakti, iisang-tutok na debosyon sa Pati (Panginoon), ay pagkakalooban ng gayong biyaya.
Verse 19
क्षमाहिंसादिनियमैः संयुक्ता ब्रह्मचारिणी दद्यात्कृष्णतिलानां च भारमेकम् अतन्द्रिता
Taglay ang mga pagtalima gaya ng pagtitiis at ahiṃsā (di-panliligalig), ang babaeng brahmacāriṇī ay dapat, nang walang kapabayaan, magbigay-dāna ng isang buong takal (sukat na bigat) ng itim na linga (sesame).
Verse 20
सघृतं सगुडं चैव ओदनं परमेष्ठिने दत्त्वा च ब्राह्मणेभ्यश् च यथा विभवविस्तरम्
Matapos ihandog kay Parameṣṭhin (Brahmā) ang kaning niluto sa ghee at hinaluan ng jaggery, at magbigay rin sa mga Brāhmaṇa ayon sa lawak ng kakayahan, itinataguyod ang dharma at nililinis ang pashu (sariling kaluluwa) sa pamamagitan ng sāttvika dāna. Sa gayon, lumuluwag ang pasha (pagkagapos) na bunga ng karumihan at kasakiman, at natutulungan ang paglapit sa Pati (Śiva).
Verse 21
अष्टम्यां च चतुर्दश्याम् उपवासरता च सा भवान्या मोदते सार्धं सारूप्यं प्राप्य सुव्रता
Sa pagsasagawa ng pag-aayuno sa ikawalong at ika-labing-apat na araw ng buwan, ang babaeng may banal na panata—matatag sa kanyang sumpa—ay nagagalak na kasama ni Bhavānī at nakakamit ang sārūpya, pagkakahawig ng anyo, sa biyaya ng Ina.
Verse 22
क्षमा सत्यं दया दानं शौचमिन्द्रियनिग्रहः सर्वव्रतेष्वयं धर्मः सामान्यो रुद्रपूजनम्
Ang pagpapatawad, katotohanan, habag, pagkakaloob, kalinisan, at pagpipigil sa mga pandama—ito ang pangkalahatang dharma na nasa ilalim ng lahat ng mga panata; at ang kaganapan nito ay ang pagsamba kay Rudra (Śiva), ang Pati na nagpapalaya sa paśu (kaluluwa) mula sa tali ng pāśa.
Verse 23
समासाद्वः प्रवक्ष्यामि प्रतिमासमनुक्रमात् मार्गशीर्षकमासादिकार्त्तिकान्तं यथाक्रमम्
Sa kabuuan, ipaliliwanag ko ngayon sa inyo—buwan-buwan ayon sa wastong pagkakasunod—ang mga pagtalima (vrata) na nagsisimula sa buwan ng Mārgaśīrṣa at nagtatapos sa buwan ng Kārttika, ayon sa nararapat na ayos.
Verse 24
व्रतं सुविपुलं पुण्यं नन्दिना परिभाषितम् मार्गशीर्षकमासे ऽथ वृषं पूर्णाङ्गमुत्तमम्
Ipinaliwanag ni Nandin ang isang napakalawak at lubhang mapagpala na panata (vrata). Pagdating ng buwan ng Mārgaśīrṣa, dapat maghandog ng isang mainam na torong ganap ang mga sangkap—isang mapalad na kaloob na kaayon ng pagsamba kay Śiva—upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay makalapit sa biyaya ng Pati.
Verse 25
अलंकृत्य यथान्यायं शिवाय विनिवेदयेत् सा च सार्धं भवान्या वै मोदते नात्र संशयः
Pagkatapos itong bihisan nang nararapat ayon sa itinakdang ritwal, ihandog ito kay Panginoong Śiva. Pagkaraan, Siya—kasama si Bhavānī (Śakti)—ay nagagalak; walang alinlangan dito.
Verse 26
पुष्यमासे तु वै शूलं प्रतिष्ठाप्य निवेदयेत् पूर्वोक्तमखिलं कृत्वा भवान्या सह मोदते
Sa buwan ng Puṣya, dapat itindig nang wasto ang trident (Śūla) at ihandog sa pagsamba. Matapos ganapin ang lahat ng ritwal na nauna nang iniutos, nagagalak ang Pati kasama si Bhavānī—ipinapahayag ang mapalad na pag-iisa ni Śiva at Śakti na nagkakaloob ng biyaya sa paśu (kaluluwang nakagapos).
Verse 27
माघमासे रथं कृत्वा सर्वलक्षणलक्षितम् दद्यात् सम्पूज्य देवेशं ब्राह्मणांश्चैव भोजयेत्
Sa buwan ng Māgha, matapos gumawa ng isang karwaheng may lahat ng mapalad na tanda, ito’y ialay bilang kawanggawa; pagkaraan ng wastong pagsamba sa Panginoon ng mga deva (Śiva), pakainin din ang mga brāhmaṇa.
Verse 28
सा च देव्या महाभागा मोदते नात्र संशयः फाल्गुने प्रतिमां कृत्वा हिरण्येन यथाविधि
Ang pinagpalang Diyosa ay tiyak na nagagalak—walang alinlangan—kapag sa buwan ng Phālguna ay nililok ang kanyang anyo sa ginto at isinasagawa ang ritwal ayon sa itinakdang tuntunin.
Verse 29
राजतेनापि ताम्रेण यथाविभवविस्तरम् प्रतिष्ठाप्य समभ्यर्च्य स्थापयेच्छङ्करालये
Gamit ang pilak—o maging tanso—ayon sa kaya ng isa, dapat itong itatag nang wasto, sambahin nang buong pagpipitagan, at ilagak sa templo ni Śaṅkara.
Verse 30
सा च सार्धं महादेव्या मोदते नात्र संशयः चैत्रे भवं कुमारं च भवानीं च यथाविधि
Siya (ang deboto) ay nagagalak kasama ni Mahādevī—walang alinlangan. Sa buwan ng Caitra, dapat sambahin nang wasto si Bhava (Śiva), si Kumāra (Skanda), at si Bhavānī (Banal na Ina) ayon sa itinakdang ritwal.
Verse 31
ताम्राद्यैर्विधिवत्कृत्वा प्रतिष्ठाप्य यथाविधि भवान्या मोदते सार्धं दत्त्वा रुद्राय शंभवे
Matapos hubugin nang wasto ang Liṅga mula sa tanso at iba pang itinakdang sangkap, at itatag ayon sa tuntunin, ang deboto—sa pag-aalay nito kay Rudra, Śambhu—ay nagagalak kasama ni Bhavānī (Śakti ni Śiva).
Verse 32
कृत्वालयं हि कौबेरं राजतं रजतेन वै ईश्वरोमासमायुक्तं गणेशैश् च समन्ततः
Matapos likhain ang tahanang tulad ng kay Kubera—isang gusaling pilak, hinubog sa pilak na tunay—ito’y itinatag bilang luklukan ni Īśvara kasama si Umā, at sa bawat panig ay napalilibutan ng mga Gaṇeśa, ang mga pangkat ng tagapaglingkod ni Śiva.
Verse 33
सर्वरत्नसमायुक्तं प्रतिष्ठाप्य यथाविधि स्थापयेत्परमेशस्य भवस्यायतने शुभे
Matapos itong maitatag ayon sa itinakdang ritwal, at mapalamutian ng lahat ng uri ng hiyas, nararapat itong ilagak sa mapalad na santuwaryo ni Bhava, ang Kataas-taasang Panginoon (Pati), upang maging wasto ang pagsamba at mapalaya ang kaluluwa sa mga tali ng pāśa.
Verse 34
वैशाखे वै चरेद् एवं कैलासाख्यं व्रतोत्तमम् कैलासपर्वतं प्राप्य भवान्या सह मोदते
Kaya nga, sa buwan ng Vaiśākha ay dapat tuparin ang kataas-taasang panata na tinatawag na Kailāsa-vrata; pagdating sa Bundok Kailāsa, ang deboto’y nagagalak sa harap ni Bhavānī, nakikibahagi sa biyaya ni Śiva—ang Pati na pumuputol sa mga tali ng pāśa na gumagapos sa paśu.
Verse 35
ज्येष्ठे मासि महादेवं लिङ्गमूर्तिमुमापतिम् कृताञ्जलिपुटेनैव ब्रह्मणा विष्णुना तथा
Sa buwan ng Jyeṣṭha, si Mahādeva—ang mismong anyo ng Liṅga at Panginoon ni Umā—ay dapat sambahin nang nakapagdaupang-palad sa añjali; gayon din ang ginawa nina Brahmā at Viṣṇu sa pagsamba sa Kanya.
Verse 36
मध्ये भवेन संयुक्तं लिङ्गमूर्ति द्विजोत्तमाः हंसेन च वराहेण कृत्वा ताम्रादिभिः शुभाम्
“O pinakamainam sa mga dvija, likhain ang anyong Liṅga: sa gitna’y kaisa ni Bhava (Śiva); at isama rin ang mga anyong Haṃsa at Varāha—gawin itong mapalad, gamit ang tanso at iba pang banal na metal.”
Verse 37
प्रतिष्ठाप्य यथान्यायं ब्राह्मणान् भोजयेत्ततः शिवाय शिवमासाद्य शिवस्थाने यथाविधि
Matapos maitatag ang Liṅga ayon sa banal na tuntunin, dapat pakainin ang mga Brāhmaṇa. Pagkaraan, lumapit sa mapalad na Panginoong Śiva alang-alang kay Śiva, at isagawa ang ritwal sa sariling banal na dako ni Śiva ayon sa itinakdang paraan.
Verse 38
ब्राह्मणैः सहितां स्थाप्य देव्याः सायुज्यमाप्नुयात् आषाढे च शुभे मासे गृहं कृत्वा सुशोभनम्
Kapag naitindig ang Diyosa kasama ng mga Brāhmaṇa ayon sa wastong ritwal, nakakamtan ang sāyujya—ganap na pakikiisa sa Devī. At sa mapalad na buwan ng Āṣāḍha, matapos magtayo ng isang marikit at marangal na dambana, isagawa ang ritwal na ito, upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay mapalapit sa paglaya sa biyaya ng Śakti na kaisa ni Śiva.
Verse 39
पक्वेष्टकाभिर् विधिवद् यथाविभवविस्तरम् सर्वबीजरसैश्चापि सम्पूर्णं सर्वशोभनैः
Ayon sa tuntunin at ayon sa kaya, ihanda ang handog na may mga lutong kakanin at mga katas ng lahat ng uri ng binhi. Gawin itong ganap at maringal sa bawat paraan, upang ang pagsamba sa Liṅga ay maging lubos na mapalad para sa Pati (Panginoon) at para sa pagkalaya ng paśu mula sa pāśa (pagkagapos).
Verse 40
गृहोपकरणैश्चैव मुसलोलूखलादिभिः दासीदासादिभिश्चैव शयनैरशनादिभिः
Dapat ding ihandog ang mga kasangkapang pangbahay—gaya ng pambayo, lusong, at iba pa—kasama ang mga lingkod (babae at lalaki), gayundin ang higaan, pagkain, at mga kailangan. Ang pagbibigay na ito, kapag inialay sa Pati (Panginoon), ay nagpapaluwag sa pāśa na gumagapos sa paśu at sumusuporta sa matuwid na pamumuhay sa landas ni Śiva.
Verse 41
सम्पूर्णैश् च गृहं वस्त्रैर् आच्छाद्य च समन्ततः देवं घृतादिभिः स्नाप्य महादेवमुमापतिम्
Matapos balutin ang bahay sa lahat ng panig ng mga tela, paliguan ang Diyos—si Mahādeva, ang Umāpati (Kabiyak ni Umā)—ng ghee at iba pang mga sangkap na nagpapabanal.
Verse 42
ब्राह्मणानां सहस्रं च भोजयित्वा यथाविधि विद्याविनयसम्पन्नं ब्राह्मणं वेदपारगम्
Matapos pakainin ang isang libong brāhmaṇa ayon sa itinakdang paraan, nararapat na lalo pang parangalan at tulungan ang isang brāhmaṇa na may karunungan at kababaang-loob, na nakaabot na sa kabilang pampang ng Veda; sa gayon nagiging tunay na karapat-dapat ang handog para kay Śiva, ang Pati na nagluluwag sa tali ng pāśa na gumagapos sa pashu (kaluluwa).
Verse 43
प्रथमाश्रमिणं भक्त्या सम्पूज्य च यथाविधि कन्यां सुमध्यमां यावत् कालजीवनसंयुताम्
Sa debosyon, marapat na parangalan at sambahin ayon sa wastong ritwal ang nakatatag sa unang āśrama (ang brahmacārin); at saka maghandog ng isang dalagang may marikit na baywang, na pinagkalooban ng buhay na umaabot sa ganap na takdang panahon.
Verse 44
क्षेत्रं गोमिथुनं चैव तद्गृहे च निवेदयेत् सायनैर् विविधैर् दिव्यैर् मेरुपर्वतसन्निभैः
Dapat maghandog bilang kawanggawa ng isang bukiring sinasaka at isang pares ng baka, at sa bahay ng tatanggap ay maglaan ng iba’t ibang banal na higaan at pahingahan, maringal at matayog na tila Bundok Meru; sa gayon ay natutustusan ang matuwid na pamumuhay na iniaalay kay Pati, ang Panginoong Śiva.
Verse 45
गोलोकं समनुप्राप्य भवान्या सह मोदते भवान्या सदृशीभूत्वा सर्वकल्पेषु साव्यया
Pagdating sa Goloka, siya’y nagagalak kasama ni Bhavānī; at sa pagiging kawangis ni Bhavānī, nananahan siya kasama ng Di-nasisirang Diyosa sa lahat ng siklo ng paglikha.
Verse 46
भवान्याश्चैव सायुज्यं लभते नात्र संशयः सर्वधातुसमाकीर्णं विचित्रध्वजशोभितम्
Tiyak na matatamo niya ang sāyujya (ganap na pakikiisa) kay Bhavānī—walang alinlangan dito. (Mararating niya) ang isang kamangha-manghang dako na pinalalamutian ng mga bandilang makukulay at may masaganang inlay ng sari-saring metal.
Verse 47
निवेदयीत शर्वाय श्रावणे तिलपर्वतम् वितानध्वजवस्त्राद्यैर् धातुभिश् च निवेदयेत्
Sa buwan ng Śrāvaṇa, dapat ialay kay Śarva (Panginoong Śiva) ang isang “bundok” ng mga butil ng linga; at iharap ito na may kasamang mga tolda o kanopi, mga bandila, mga kasuotan at iba pa, pati na rin mga metal bilang mga handog na kasama.
Verse 48
ब्राह्मणान् भोजयित्वा च पूर्वोक्तमखिलं भवेत् कृत्वा भाद्रपदे मासि शोभनं शालिपर्वतम्
At matapos pakainin ang mga Brāhmaṇa, natutupad ang lahat ng naunang itinakda. Pagkaraan, sa buwan ng Bhādrapada, dapat likhain ang isang mapalad na “bundok ng bigas” (Śāli-parvata) bilang handog—isang dharmikong pagbibigay na sumusuporta sa Śiva-pūjā at nagpapaluwag sa pāśa (pagkagapos) ng paśu (kaluluwang may katawan).
Verse 49
वितानध्वजवस्त्राद्यैर् धातुभिश् च निवेदयेत् ब्राह्मणान् भोजयित्वा च दापयेच्च यथाविधि
Dapat ihandog ang mga kanopi, mga bandila, mga kasuotan at iba pa, pati mga metal; at matapos pakainin ang mga Brāhmaṇa, dapat ding ibigay ang mga itinakdang kaloob ayon sa wastong tuntunin. Sa bhakti sa Pati—si Śiva—naluluwagan ang mga pāśa (pagkagapos) ng paśu.
Verse 50
सा च सूर्यांशुसंकाशा भवान्या सह मोदते कृत्वा चाश्वयुजे मासि विपुलं धान्यपर्वतम्
Siya—nagniningning na tulad ng mga sinag ng araw—ay nagagalak kasama ni Bhavānī, sapagkat sa buwan ng Āśvayuja ay gumawa siya ng isang napakalaking “bundok ng butil” bilang handog na kawanggawa.
Verse 51
सुवर्णवस्त्रसंयुक्तं दत्त्वा सम्पूज्य शङ्करम् ब्राह्मणान् भोजयित्वा च पूर्वोक्तमखिलं भवेत्
Matapos maghandog ng kaloob na may kasamang ginto at mga kasuotan, matapos sambahin nang ganap si Śaṅkara, at matapos pakainin ang mga brāhmaṇa, ang lahat ng naunang binanggit na bunga ay tunay na nagkakatotoo.
Verse 52
सर्वधान्यसमायुक्तं सर्वबीजरसादिभिः सर्वधातुसमायुक्तं सर्वरत्नोपशोभितम्
Pinagkalooban ng lahat ng uri ng butil, nilagyan ng sari-saring binhi, katas at mga katulad nito; taglay ang lahat ng metal at maringal na pinalamutian ng bawat hiyas.
Verse 53
शृङ्गैश्चतुर्भिः संयुक्तं वितानच्छत्रशोभितम् गन्धमाल्यैस् तथा धूपैश् चित्रैश्चापि सुशोभितम्
May apat na tuktok na tila sungay, pinalamutian ng kanopi at mga payong; at higit pang pinaganda ng mga pabango, mga kuwintas ng bulaklak, insenso, at sari-saring palamuti—nararapat sa pagsamba kay Pati, Panginoong Śiva, na nagpapalaya sa tali (pāśa) ng paśu.
Verse 54
विचित्रैर्नृत्यगेयैश् च शङ्खवीणादिभिस् तथा ब्रह्मघोषैर्महापुण्यं मङ्गलैश् च विशेषतः
Sa iba’t ibang sayaw at awit, sa tunog ng kabibe, vīṇā at iba pang tugtugin; at sa pagbigkas ng mga himig-Veda (brahma-ghoṣa), ang ritwal ay nagiging lubhang mapagpala—lalo na kapag isinasagawa sa gitna ng mga pagpapalang mapalad.
Verse 55
महाध्वजाष्टसंयुक्तं विचित्रकुसुमोज्ज्वलम् नगेन्द्रं मेरुनामानं त्रैलोक्याधारमुत्तमम्
Pinalamutian ng walong matatayog na poste ng watawat at nagniningning sa sari-saring bulaklak na makukulay, ang hari ng mga bundok—na tinatawag na Meru—ay nakatindig bilang dakilang sandigan ng tatlong daigdig.
Verse 56
तस्य मूर्ध्नि शिवं कुर्यान् मध्यतो धातुनैव तु दक्षिणे च यथान्यायं ब्रह्माणं च चतुर्मुखम्
Sa tuktok nito ay dapat iluklok si Śiva; sa gitna, si Dhātṛ (ang Lumikha); at sa kanang panig, ayon sa itinakdang tuntunin, si Brahmā na may apat na mukha.
Verse 57
उत्तरे देवदेवेशं नारायणमनामयम् इन्द्रादिलोकपालांश् च कृत्वा भक्त्या यथाविधि
Pagkatapos, sa hilagang dako, dapat sambahin—ayon sa wastong ritwal at may taimtim na bhakti—si Nārāyaṇa, Panginoon ng mga diyos, ang walang karamdaman at mapalad; at gayundin si Indra at ang iba pang mga tagapagbantay ng mga daigdig.
Verse 58
प्रतिष्ठाप्य ततः स्नाप्य समभ्यर्च्य महेश्वरम् देवस्य दक्षिणे हस्ते शूलं त्रिदशपूजितम्
Matapos munang itatag (pratiṣṭhā), saka paliguan at sambahin si Mahādeva nang may ganap na paggalang, ilagay sa kanang kamay ng Panginoon ang trisula—ang sibat na tatlong-tulis na pinararangalan at sinasamba ng mga diyos—bilang bahagi ng pagtatalaga.
Verse 59
वामे पाशं भवान्याश् च कमलं हेमभूषितम् विष्णोश् च शङ्खं चक्रं च गदामब्जं प्रयत्नतः
Sa kaliwa, maingat na ilagay ang pāśa (pisi/laso) ni Bhavānī at ang kaniyang lotus na pinalamutian ng ginto; at ilagay rin ang sa Viṣṇu na kabibe (śaṅkha), diskos (cakra), pamalo (gadā), at lotus—masikap na ayusin ang mga sagisag na ito nang nararapat.
Verse 60
ब्रह्मणश्चाक्षसूत्रं च कमण्डलुमनुत्तमम् इन्द्रस्य वज्रम् अग्नेश् च शक्त्याख्यं परमायुधम्
At para kay Brahmā, itinakda ang rosaryo (akṣasūtra) at ang walang kapantay na banga ng tubig (kamaṇḍalu); para kay Indra, ang vajra na kulog-kidlat; at para kay Agni, ang kataas-taasang sandatang tinatawag na Śakti (sibat)—sa gayon itinatag ang mga banal na sagisag na siyang nagtataguyod ng kaayusan ng sansinukob sa ilalim ng Panginoong Pati.
Verse 61
यमस्य दण्डं निरृतेः खड्गं निशिचरस्य तु वरुणस्य महापाशं नागाख्यं रुद्रमद्भुतम्
Para kay Yama, ang tungkod (daṇḍa); para kay Nirṛti, ang tabak (khaḍga); at para sa gumagala sa gabi, ang kaniyang sandata; para kay Varuṇa, ang dakilang pisi (mahāpāśa); at ang “Nāga” na tinatawag na Rudra, kamangha-mangha—ang lahat ng ito’y ipinahahayag na mga nakapanghihilakbot na banal na sagisag.
Verse 62
वायोर् यष्टिं कुबेरस्य गदां लोकप्रपूजिताम् टङ्कं चेशानदेवस्य निवेद्यैवं क्रमेण च
Sa wastong pagkakasunod, nararapat na ihandog ang tungkod ni Vāyu, ang pamalo (gada) ni Kubera na pinararangalan sa lahat ng daigdig, at ang ṭaṅka (palakol/kasangkapan) ng diyos na Īśāna, bilang sunud-sunod na alay sa pagsamba.
Verse 63
शिवस्य महतीं पूजां कृत्वा चरुसमन्विताम् पूजयेत्सर्वदेवांश् च यथाविभवविस्तरम्
Pagkatapos magsagawa ng dakilang pagsamba kay Panginoong Śiva, na may kasamang caru (nilutong handog na pinabanal), sambahin din ang lahat ng iba pang mga diyos, na pinalalawak ayon sa kaya at yaman ng nagsasagawa.
Verse 64
ब्राह्मणान्भोजयित्वा च पूजां कृत्वा प्रयत्नतः महामेरुव्रतं कृत्वा महादेवाय दापयेत्
Matapos pakainin ang mga brāhmaṇa at isagawa nang buong pagsisikap ang pagsamba, tuparin ang panatang Mahāmeru at saka ibigay ang itinakdang handog-dāna kay Mahādeva.
Verse 65
महामेरुमनुप्राप्य महादेव्या प्रमोदते चिरं सायुज्यम् आप्नोति महादेव्या न संशयः
Pagkarating sa dakilang Meru, nagagalak ang isa sa harapan ni Mahādevī; at sa kalaunan ay nakakamit ang sāyujya—ganap na pakikipag-isa—kay Mahādevī. Walang pag-aalinlangan dito.
Verse 66
कार्तिक्यामपि या नारी कृत्वा देवीमुमां शुभाम् सर्वाभरणसम्पूर्णां सर्वलक्षणलक्षिताम्
Kahit sa buwan ng Kārttika, sinumang babae na lumikha ng mapalad na Devī Umā, ganap sa lahat ng palamuti at tinatakan ng lahat ng mararangal na tanda…
Verse 67
हेमताम्रादिभिश्चैव प्रतिष्ठाप्य विधानतः देवं च कृत्वा देवेशं सर्वलक्षणसंयुतम्
Matapos maitatag nang wasto ang Liṅga ayon sa mga kautusan—gamit ang ginto, tanso, at iba pa—at matapos hubugin ang Deva, ang Panginoon ng mga Deva na taglay ang lahat ng mapalad na tanda, dapat isagawa ang pagsamba ayon sa itinakdang paraan. Sa ritong ito, ang Pati (Śiva) ay inaanyayahan bilang ganap na presensya na nagpapaluwag sa pāśa (pagkagapos) ng paśu (kaluluwa).
Verse 68
तयोरग्रे हुताशं च स्रुवहस्तं पितामहम् नारायणं च दातारं सर्वाभरणभूषितम्
Sa harap ng dalawang iyon, nasilayan nila si Agni (Apoy), at si Pitāmaha Brahmā na may hawak na sandok para sa handog, at gayundin si Nārāyaṇa—ang mapagkaloob na tagapagbigay—na pinalamutian ng lahat ng alahas.
Verse 69
लोकपालैस् तथा सिद्धैः संवृतं स्थाप्य यत्नतः रुद्रालये व्रतं तस्मै दापयेद्भक्तिपूर्वकम्
Matapos siyang maingat na mailuklok sa banal na pook na binabantayan ng mga Lokapāla at napaliligiran ng mga ganap na Siddha, dapat—sa diwang bhakti—papagawin sa kanya ang panata sa tahanan ni Rudra. Sa gayon, ang disiplina ay nagiging handog na iniaalay kay Pati (Śiva), ang Panginoong nagpapaluwag sa pāśa (pagkagapos) ng paśu (kaluluwa).
Verse 70
सा भवान्यास्तनुं गत्वा भवेन सह मोदते एकभक्तव्रतं पुण्यं प्रतिमासमनुक्रमात्
Sa pag-anyo niya bilang Bhavānī, siya’y nagagalak kasama ni Bhava (Śiva). Kaya, buwan-buwan ayon sa wastong pagkakasunod, ang banal na panatang Ekabhakta ay nagbubunga ng kabutihang-loob—pinatitibay ang bhakti kay Pati (Śiva) at pinapaluwag ang pāśa (pagkagapos) ng paśu (nakagapos na kaluluwa).
Verse 71
मार्गशीर्षकमासादिकार्तिकान्तं प्रवर्तितम् नरनार्यादिजन्तूनां हिताय मुनिसत्तमाः
O pinakamainam sa mga pantas, ang mga pagtalima na nagsisimula sa buwang Mārgaśīrṣa at umaabot hanggang sa katapusan ng Kārtika ay itinatag para sa kapakanan ng lahat ng nilalang—lalaki, babae, at iba pang mga nilikha—upang ang paśu (nakagapos na kaluluwa) ay madala sa biyaya ni Śiva bilang Pati at makalaya sa pāśa (pagkagapos).
Verse 72
नरः कृत्वा व्रतं चैव शिवसायुज्यमाप्नुयात् नारी देव्या न संदेहः शिवेन परिभाषितम्
Ang isang lalaki, kapag tapat na isinagawa ang panatang ito, ay nakakamit ang sāyujya—ganap na pakikiisa kay Panginoong Śiva. Gayundin ang babae, sa pamamagitan ng Diyosa ay nakakamit niya ito; walang pag-aalinlangan—sapagkat si Śiva mismo ang nagpahayag nito.
Purnima, Amavasya, Ashtami, and Chaturdashi are highlighted with regulated fasting/night-eating (naktam), havishya intake, and Bhava (Shiva) worship, sustained for a year with niyama and culminating in year-end offerings and Brahmana-feeding.
A trishula is prepared ‘vidhina,’ offered at year-end, accompanied by abhisheka and lotus-archana, plus gifts (including metallic lotus and dakshina) to Brahmanas; the text states it destroys even severe sins and yields sāyujya with Bhavani/Shiva.