
Rudra’s Cosmic Dance and the Recognition of Rudra–Nārāyaṇa Unity (Īśvara-gītā Continuation)
Matapos banggitin ang malinaw na pagtatapos ng naunang talakayan, isinalaysay ni Vyāsa na ang Kataas-taasang Panginoon ng mga yogin ay nagpakita ng banal na sayaw sa dalisay at walang dungis na kalangitan. Namalas ng mga pantas na brāhmaṇa si Īśāna/Mahādeva na may presensya ni Viṣṇu, at ang pangitain ay inilahad sa patong-patong na himno: si Rudra bilang dalisay na Liwanag na natatanto ng mga yogin, bilang nakapanghihilakbot ngunit nagpapalaya na anyong kosmiko na sumasaklaw at lumalampas sa brahmāṇḍa, at bilang Paśupati na nagpapawi ng takot na bunga ng kamangmangan. Pagkaraan, kinilala nila si Nārāyaṇa bilang walang kapintasan at kaisa sa diwa ni Īśvara, at nadama nilang ganap ang kanilang layuning espirituwal. Binanggit ang talaan ng mga iginagalang na ṛṣi, at pinuri nila ang Panginoon sa pamamagitan ng Oṃ, ipinahahayag na Siya ang panloob na Sarili, pinagmulan ni Brahmā (Hiraṇyagarbha), pinanggalingan at pahingahan ng mga Veda, at ang Iisa na nagpapakita bilang Rudra, Hari, Agni, Indra, Panahon, at Kamatayan. Inurong ng Panginoon ang transendenteng anyo at nanahan sa Prakṛti; namangha ngunit nasiyahan, humiling ang mga pantas ng karagdagang aral tungkol sa kadakilaan at walang hangganang kalikasan ni Śaṅkara, na naghahanda sa susunod na kabanata.
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) चतुर्थो ऽध्यायः व्यास उवाच एतावदुक्त्वा भगवान् योगिनां परमेश्वरः / ननर्त परमं भावमैश्वरं संप्रदर्शयन्
Kaya nga, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, sa huling bahagi, sa loob ng Īśvara-gītā, nagwawakas ang Ikaapat na Kabanata. Wika ni Vyāsa: Pagkasabi ng lahat ng ito, ang Bhagavān—ang Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon ng mga yogin—ay sumayaw ng banal na sayaw, inihahayag ang pinakamataas at makapangyarihang kalagayan ng pagka-Panginoon.
Verse 2
तं ते ददृशुरीशानं तेजसां परमं निधिम् / नृत्यमानं महादेवं विष्णुना गगने ऽमले
Doon nila nakita si Īśāna—si Mahādeva, ang sukdulang kayamanan ng lahat ng ningning—na sumasayaw sa dalisay at walang dungis na kalangitan, na kapiling si Viṣṇu.
Verse 3
यं विदुर्योगतत्त्वज्ञा योगिनो यतमानसाः / तमीशं सर्वभूतानामाकशे ददृशुः किल
Ang Panginoong nakikilala ng mga yogin—mga nakaaalam sa tunay na diwa ng Yoga at may isip na lubos na napigil—ang Siya ring Īśvara, Tagapaghari ng lahat ng nilalang; tunay ngang nakita nila Siya sa himpapawid.
Verse 4
यस्य मायामयं सर्वं येनेदं प्रेर्यते जगत् / नृत्यमानः स्वयं विप्रैर्विश्वेशः खलु दृश्यते
Siya na para sa Kanya ang lahat ng ito ay anyo ng Māyā, at sa pamamagitan Niya ginagalaw ang buong sanlibutan—ang Viśveśvara, Panginoon ng daigdig—ay tunay na nakita ng mga pantas na brāhmaṇa na Siya mismo ang sumasayaw.
Verse 5
यत् पादपङ्कजं स्मृत्वा पुरुषो ऽज्ञानजं भयम् / जहति नृत्यमानं तं भूतेशं ददृशुः किल
Sa pag-alaala sa lotus na mga paa Niya, iniiwan ng tao ang takot na bunga ng kamangmangan; tunay ngang nakita nila si Bhūteśa (Śiva), Panginoon ng mga nilalang, na sumasayaw.
Verse 6
यं विनिद्रा जितश्वासाः शान्ता भक्तिसमन्विताः / ज्योतिर्मयं प्रपश्यन्ति स योगी दृश्यते किल
Siya na minamasdan ng mga yogi—malaya sa antok, napagtagumpayan ang hininga, payapa at puspos ng bhakti—bilang anyo ng dalisay na Liwanag; Siya nga ang kinikilalang tunay na yogin.
Verse 7
यो ऽज्ञानान्मोचयेत् क्षिप्रं प्रसन्नो भक्तवत्सलः / तमेव मोचकं रुद्रमाकाशे ददृशुः परम्
Siya na mapagpala at mapagmahal sa mga deboto, na agad nagliligtas mula sa kamangmangan—Siya lamang ang nakita nila sa kalangitan bilang Rudra, ang Kataas-taasang Tagapagpalaya.
Verse 8
सहस्रशिरसं देवं सहस्रचरणाकृतिम् / सहस्रबाहुं जटिलं चन्द्रार्धकृतशेखरम्
Pinagninilayan ko ang banal na Panginoon—may sanlibong ulo, anyong sanlibong paa, sanlibong bisig, may buhok na jata, at may putong na kalahating gasuklay na buwan.
Verse 9
वसानं चर्म वैयाघ्रं शूलासक्तमहाकरम् / दण्डपाणिं त्रयीनेत्रं सूर्यसोमाग्निलोचनम्
Nakabalot sa balat ng tigre, may dakilang anyo na may trisula, may hawak na tungkod—tatlong-mata, at ang mga mata’y Araw, Buwan, at Apoy.
Verse 10
ब्रह्माण्डं तेजसा स्वेन सर्वमावृत्य च स्थितम् / दंष्ट्राकरालं दुर्धर्षं सूर्यकोटिसमप्रभम्
Sa sarili Niyang ningning, nilaganap at binalot Niya ang buong brahmāṇḍa, at tumindig doon—nakapanghihilakbot sa nakausling pangil, di-madadaig, at nagliliyab na kasingliwanag ng sampung milyong araw.
Verse 11
अण्डस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्यमभ्यन्तरं परम् / सृजन्तमनलज्वालं दहन्तमखिलं जगत् / नृत्यन्तं ददृशुर्देवं विश्वकर्माणमीश्वरम्
Namataan nila ang Deva—si Īśvara, si Viśvakarman—na nananahan sa loob ng kosmikong itlog at maging sa kabila nito: ang Kataas-taasan na kapwa panlabas at panloob; na nagpapalabas ng naglalagablab na mga dila ng apoy at siya ring tumutupok sa buong sansinukob; at bilang Panginoon ng lahat ng sining at paglikha, siya’y sumasayaw sa ganap na kapangyarihan.
Verse 12
महादेवं महायोगं देवानामपि दैवतम् / पशूनां पतिमीशानं ज्योतिषां ज्योतिरव्ययम्
Sumasamba ako kay Mahādeva—ang Dakilang Yogi, ang pagka-Diyos maging ng mga diyos; kay Īśāna, Panginoon ng lahat ng nilalang, si Paśupati, ang Guro at May-ari ng mga nilikhang may buhay; at sa Di-nagmamaliw na Liwanag, ang liwanag ng lahat ng mga liwanag.
Verse 13
पिनाकिनं विशालाक्षं भेषजं भवरोगिणाम् / कालात्मानं कालकालं देवदेवं महेश्वरम्
Sumasamba ako kay Mahēśvara—ang may hawak ng busog na Pināka, ang Panginoong malalawak ang mga mata—na siyang gamot sa mga dinadapuan ng sakit ng pag-iral sa sansara; siya ang Panahon mismo, ang pumapatay sa Kamatayan (manlulupig ng Panahon), ang Diyos ng mga diyos.
Verse 14
उमापतिं विरूपाक्षं योगानन्दमयं परम् / ज्ञानवैराग्यनिलयं ज्ञानयोगं सनातनम्
Sinasamba ko ang Panginoon ni Umā, si Virūpākṣa na may tatlong mata—ang Kataas-taasan, puspos ng ligaya ng Yoga; ang tahanan ng kaalaman at pagwawalang-kapit; ang walang hanggang Yoga ng karunungan.
Verse 15
शाश्वतैश्वर्यविभवं धर्माधारं दुरासदम् / महेन्द्रोपेन्द्रनमितं महर्षिगणवन्दितम्
Ang Kanyang kadakilaan ay pagpapakita ng walang hanggang paghahari; siya ang salalayan ng Dharma; di-masasalakay—pinagpupugayan nina Mahendra (Indra) at Upendra (Viṣṇu); at pinararangalan ng mga pangkat ng dakilang rishi.
Verse 16
आधारं सर्वशक्तीनां महायोगेश्वरेश्वरम् / योगिनां परमं ब्रह्म योगिनां योगवन्दितम् / योगिनां हृदि तिष्ठन्तं योगमायासमावृतम्
Siya ang saligan ng lahat ng kapangyarihan, ang Panginoon ng mga dakilang yogi at ang Kataas-taasang Soberano ng ganap na Yoga. Para sa mga yogi, Siya ang Pinakamataas na Brahman—sinusamba sa pamamagitan ng Yoga mismo. Naninirahan Siya sa puso ng mga yogi, subalit natatabingan ng sarili Niyang Yogamāyā.
Verse 17
क्षणेन जगतो योनिं नारायणमनामयम् / ईश्वरेणैकतापन्नमपश्यन् ब्रह्मवादिनः
Sa isang kisapmata, namasdan ng mga pantas na tagapagsalita ng Brahman si Nārāyaṇa—walang kapinsalaan at walang pagdurusa—ang sinapupunan ng sansinukob, at natanto nilang iisa ang Kanyang diwa kay Īśvara.
Verse 18
दृष्ट्वा तदैश्वरं रूपं रुद्रनारायणात्मकम् / कृतार्थं मेनिरे सन्तः स्वात्मानं ब्रह्मवादिनः
Nang makita nila ang anyong makapangyarihang iyon—na ang diwa ay si Rudra at Nārāyaṇa na iisa—ang mga banal na pantas, mga guro ng Brahman, ay nakadamang ganap ang kanilang Sarili, na para bang natupad na ang layon.
Verse 19
सनत्कुमारः सनको भृगुश्च सनातनश्चैव सनन्दनश्च / रुद्रो ऽङ्गिरा वामदेवाथ शुक्रो महर्षिरत्रिः कपिलो मरीचिः
Sina Sanatkumāra at Sanaka, si Bhṛgu, gayundin sina Sanātana at Sanandana; si Rudra, si Aṅgiras, si Vāmadeva at si Śukra; ang dakilang pantas na si Atri, si Kapila at si Marīci—sila ang mga iginagalang na rishi na binibilang sa hanay ng mga banal.
Verse 20
दृष्ट्वाथ रुद्रं जगदीशितारं तं पद्मनाभाश्रितवामभागम् / ध्यात्वा हृदिस्थं प्रणिपत्य मूर्ध्ना बद्ध्वाञ्जलिं स्वेषु शिरःसु भूयः
Pagkaraan, namasdan nila si Rudra—ang Panginoong namamahala sa mga daigdig—na ang kaliwang panig ay sinisilungan ni Padmanābha (Viṣṇu). Pinagnilayan nila Siya bilang nananahan sa puso; yumukod na may pagdapa, at muling itinaas ang magkadikit na palad (añjali) at inilagay sa kanilang mga ulo bilang paggalang.
Verse 21
ओङ्कारमुच्चार्य विलोक्य देवम् अन्तःशरीरे निहितं गुहायाम् / समस्तुवन् ब्रह्ममयैर्वचोभिर् आनन्दपूर्णायतमानसास्ते
Pagkasambit ng pantig na Oṃ at pagtanaw sa Banal—na nakatago sa loob ng katawan, sa yungib ng puso—pinuri nila Siya sa mga salitang puspos ng Brahman; at lumawak ang kanilang diwa, lubos na nilukuban ng ananda, ang banal na ligaya.
Verse 22
मुनय ऊचुः त्वामेकमीशं पुरुषं पुराणं प्राणेश्वरं रुद्रमनन्तयोगम् / नमाम सर्वे हृदि सन्निविष्टं प्रचेतसं ब्रह्ममयं पवित्रम्
Wika ng mga pantas: Ikaw lamang ang iisang Ishvara—ang sinaunang Purusha, Panginoon ng hininga ng buhay, si Rudra na may walang-hanggang Yoga. Kami’y yumuyuko sa dalisay na Kamalayan na nananahan sa puso, ang Pracetas, ang mismong Pagkamalay, na may likas na Brahman at nagpapabanal.
Verse 23
त्वां पश्यन्ति मुनयो ब्रह्मयोनिं दान्ताः शान्ता विमलं रुक्मवर्णम् / ध्यात्वात्मस्थमचलं स्वे शरीरे कविं परेभ्यः परमं तत्परं च
Ang mga pantas—mapagpigil at payapa—ay tumatanaw sa Iyo, sinapupunan at pinagmulan ng Brahman: walang dungis, kulay-gintong maningning. Sa pagninilay sa Iyo bilang Atman sa loob, di-nagagalaw sa sariling katawan, nakikilala Ka nila bilang Kavi, ang makatang-tagakita, ang Kataas-taasan higit sa lahat, at ang sukdulang layon mismo.
Verse 24
त्वत्तः प्रसूता जगतः प्रसूतिः सर्वात्मभूस्त्वं परमाणुभूतः / अणोरणीयान् महतो महीयां- स्त्वामेव सर्वं प्रवदन्ति सन्तः
Mula sa Iyo sumisibol ang mismong pagsibol ng sansinukob. Ikaw ang Atman ng lahat, naroroon maging sa pinakapinong atom. Mas maliit kaysa sa pinakamaliit at mas dakila kaysa sa pinakamalaki—ganito ipinahahayag ng mga banal na pantas: Ikaw lamang ang lahat.
Verse 25
हिरण्यगर्भो जगदन्तरात्मा त्वत्तो ऽधिजातः पुरुषः पुराणः / संजायमानो भवता विसृष्टो यथाविधानं सकलं ससर्ज
Si Hiraṇyagarbha—ang panloob na Atman ng sansinukob—ay isinilang mula sa Iyo, ang sinaunang Purusha. Sa paglikha at pagpapalabas Mo sa kanya, hinubog niya ang buong sangnilikha ayon sa itinakdang kaayusan.
Verse 26
त्वत्तो वेदाः सकलाः संप्रसूता- स्त्वय्येवान्ते संस्थितिं ते लभन्ते / पश्यामस्त्वां जगतो हेतुभूतं नृत्यन्तं स्वे हृदये सन्निविष्टम्
Mula sa Iyo, ang lahat ng Veda ay ganap na sumibol; at sa wakas, sa Iyo lamang sila nagtatamo ng huling pahingahan. Namamasdan Ka namin bilang sanhi ng sansinukob—sumasayaw sa banal na lila, ngunit nananahan sa aming sariling puso.
Verse 27
त्वयैवेदं भ्राम्यते ब्रह्मचक्रं मायावी त्वं जगतामेकनाथः / नमामस्त्वां शरणं संप्रपन्ना योगात्मानं चित्पतिं दिव्यनृत्यम्
Sa Iyo lamang umiikot ang gulong ni Brahmā—ang umiikot na siklo ng paglikha. Ikaw, ang may hawak ng Māyā, ang iisang Panginoon ng lahat ng daigdig. Yumuyuko kami, sumisilong sa Iyo—Ikaw na ang likas ay Yoga, ang Panginoon ng Kamalayan (Citpati), ang Banal na Mananayaw.
Verse 28
पश्यामस्त्वां परमाकाशमध्ये नृत्यन्तं ते महिमानं स्मरामः / सर्वात्मानं बहुधा सन्निविष्टं ब्रह्मानन्दमनुभूयानुभूय
Namamasdan Ka namin sa kataas-taasang kalangitan sa loob, na wari’y “sumasayaw” ang Iyong kaluwalhatian; at paulit-ulit namin itong pinagninilayan. Ikaw ang Sarili ng lahat, naroroon sa maraming paraan sa lahat ng nilalang—paulit-ulit naming nararanasan ang kaligayahang Brahman.
Verse 29
ओङ्कारस्ते वाचको मुक्तिबीजं त्वमक्षरं प्रकृतौ गूढरूपम् / तत्त्वां सत्यं प्रवदन्तीह सन्तः स्वयंप्रभं भवतो यत्प्रकाशम्
Ang Oṃ ang tanda-ngalan Mo, ang binhi ng paglaya. Ikaw ang Di-nasisira (Akṣara), na ang anyo’y nakatago sa Prakṛti. Dito, ipinahahayag ng mga banal na nakakabatid na Ikaw ang Tunay—sariling liwanag—at sa Iyong ningning nagliliwanag ang lahat.
Verse 30
स्तुवन्ति त्वां सततं सर्ववेदा नमन्ति त्वामृषयः क्षीणदोषाः / शान्तात्मानः सत्यसंधा वरिष्ठं विशन्ति त्वां यतयो ब्रह्मनिष्ठाः
Walang tigil na pinupuri Ka ng lahat ng Veda; ang mga rishi na napawi na ang mga dungis ay yumuyuko sa Iyo. Ang mga may payapang diwa, matatag sa katotohanan, ay pumapasok sa Iyo—ang Kataas-taasan—ang mga disiplinadong yati na nakatatag sa Brahman.
Verse 31
एको वेदो बहुशाखो ह्यनन्तस् त्वामेवैकं बोधयत्येकरूपम् / वेद्यं त्वां शरणं ये प्रपन्ना- स्तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम्
Iisa ang Veda, bagaman may di-mabilang na mga sangay; gayunman, iisa lamang ang itinuturo nito—Ikaw, ang Nag-iisa, na may iisang likas na anyo. Yaong nakakakilala sa Iyo bilang pinakamataas na dapat makilala at kumakalinga sa Iyo ay nagkakamit ng walang-hanggang kapayapaan; hindi gayon ang iba.
Verse 32
भवानीशो ऽनादिमांस्तेजोराशिर् ब्रह्मा विश्वं परमेष्ठी वरिष्ठः / स्वात्मानन्दमनुभूयाधिशेते स्वयं ज्योतिरचलो नित्यमुक्तः
Siya ang Panginoon ni Bhavānī (Śiva), walang pasimula, isang kalipunan ng liwanag—si Brahmā, ang mismong sansinukob, ang Kataas-taasang Tagapag-ayos, ang pinakadakila. Sa pagdama ng kaligayahan ng Sarili, Siya’y namamahinga sa Kanyang sarili—sariling ningning, di-nagagalaw, at walang-hanggang malaya.
Verse 33
एको रुद्रस्त्वं करोषीह विश्वं त्वं पालयस्यखिलं विश्वरूपः / त्वामेवान्ते निलयं विन्दतीदं नमामस्त्वां शरणं संप्रपन्नाः
Ikaw lamang ang Rudra; dito, Ikaw ang lumilikha ng sansinukob, at bilang anyong-sansinukob, Ikaw ang nag-iingat sa lahat. Sa wakas, ang daigdig na ito’y sa Iyo lamang nakakakita ng pahingahan. Kami’y yumuyuko sa Iyo—kami’y dumulog at kumalinga sa Iyo.
Verse 34
त्वामेकमाहुः कविमेकरुद्रं प्राणं बृहन्तं हरिमग्निमीशम् / इन्द्रं मृत्युमनिलं चेकितानं धातारमादित्यमनेकरूपम्
Ikaw lamang ang ipinahahayag bilang iisang Pantas, iisang Rudra; bilang prāṇa, ang Dakila at Malawak, si Hari, si Agni, at ang Panginoon. Ikaw si Indra, ang Kamatayan, at ang Hangin; ang talinong ganap na nakaaalam; si Dhātṛ na Tagapagtaguyod at si Āditya na Araw—ang Iisa na lumilitaw sa di-mabilang na anyo.
Verse 35
त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् / त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता सनातनस्त्वं पुरुषोत्तमो ऽसि
Ikaw ang Di-nasisira (Akṣara), ang Kataas-taasan at tunay na dapat makilala. Ikaw ang pinakamataas na kanlungan at ang huling sisidlan ng buong sansinukob. Ikaw ang di-naluluma, tagapangalaga ng walang-hanggang Dharma; Ikaw ang Sinauna, walang pasimula—tunay, Ikaw ang Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona.
Verse 36
त्वमेव विष्णुश्चतुराननस्त्वं त्वमेव रुद्रो भगवानधीशः / त्वं विश्वनाभिः प्रकृतिः प्रतिष्ठा सर्वेश्वरस्त्वं परमेश्वरो ऽसि
Ikaw lamang ang Viṣṇu; Ikaw ang Brahmā na may apat na mukha. Ikaw lamang ang Rudra—ang pinagpalang Panginoon, ang kataas-taasang Tagapamahala. Ikaw ang pusod ng sansinukob, ang saligan ng Prakṛti at ang kanyang sandigan. Ikaw ang Panginoon ng lahat; tunay, Ikaw ang Paramêśvara, ang Kataas-taasang Panginoon.
Verse 37
त्वामेकमाहुः पुरुषं पुराण- मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् / चिन्मात्रमव्यक्तमचिन्त्यरूपं खं ब्रह्म शून्यं प्रकृतिं निर्गुणं च
Ikaw lamang ang ipinahahayag bilang sinaunang Puruṣa—nagniningning na gaya ng araw, lampas sa dilim ng kamangmangan. Ikaw ang dalisay na kamalayan: di-nahahayag, anyong di-maisip. Tinatawag Ka ring “kalawakan,” “Brahman,” “Kawalan,” “Prakṛti,” at “Nirguṇa” (lampas sa lahat ng katangian).
Verse 38
यदन्तरा सर्वमिदं विभाति यदव्ययं निर्मलमेकरूपम् / किमप्यचिन्त्यं तव रूपमेतत् तदन्तरा यत्प्रतिभाति तत्त्वम्
Yaong kalooban kung saan nagliliwanag ang buong sansinukob—di-nasisira, dalisay, at iisang anyong di-nahahati—iyon ang Iyong anyo, tunay na di-maisip. Bukod doon, wala nang anumang katotohanang magliliwanag bilang tunay na Tattva.
Verse 39
योगेश्वरं रुद्रमनन्तशक्तिं परायणं ब्रह्मतनुं पवित्रम् / नमाम सर्वे शरणार्थिनस्त्वां प्रसीद भूताधिपते महेश
Sumasamba kami kay Rudra, ang Panginoon ng Yoga, na may walang-hanggang kapangyarihan—ang aming sukdulang kanlungan—na ang Kanyang katawan ay Brahman, ang Dalisay. Kaming lahat na naghahanap ng pag-ampon ay yumuyuko sa Iyo; mahabag Ka, O Mahādeva, Panginoon ng mga nilalang.
Verse 40
त्वत्पादपद्मस्मरणादशेष- संसारबीजं विलयं प्रयाति / मनो नियम्य प्रणिधाय कायं प्रसादयामो वयमेकमीशम्
Sa pag-alaala sa Iyong mga paang-lotó, nalulusaw ang buong binhi ng pagkagapos sa saṃsāra. Pinipigil ang isip at pinatatatag ang katawan sa taimtim na pagninilay, sinisikap naming palugdan ang iisang Panginoon lamang, upang matamo ang Iyong prasāda.
Verse 41
नमो भवायास्तु भवोद्भवाय कालाय सर्वाय हराय तुभ्यम् / नमो ऽस्तु रुद्राय कपर्दिने ते नमो ऽग्नये देव नमः शिवाय
Pagpupugay sa Iyo bilang Bhava; pagpupugay sa Pinagmulan na pinagmumulan ng lahat ng nilalang; sa Kala, ang Panahon; sa Lahat; at kay Hara, ang Tagapag-alis. Pagpupugay sa Iyo bilang Rudra, Panginoong may buhol-buhol na buhok; pagpupugay sa Iyo bilang Agni, O Diyos—pagpupugay, muli’t muli, kay Śiva.
Verse 42
ततः स भगवान् देवः कपर्दी वृषवाहनः / संहृत्य परमं रूपं प्रकृतिस्थो ऽभवद् भवः
Pagkaraan, ang Mapalad na Panginoon—ang Diyos na may buhol-buhol na buhok, ang nakasakay sa toro—ay inurong ang Kanyang kataas-taasang (transendente) anyo at nanahan sa Prakṛti; kaya si Bhava (Śiva) ay nanatili sa Kanyang likás at malapit na kalagayan.
Verse 43
ते भवं भूतभव्येशं पूर्ववत् समवस्थितम् / दृष्ट्वा नारायणं देवं विस्मिता वाक्यमब्रुवन्
Nang makita nila si Nārāyaṇa—ang banal na Panginoon—na nakatindig bilang Bhava (Śiva), ang Panginoon ng nakaraan at hinaharap, gaya ng dati, sila’y namangha at nagsalita ng ganito.
Verse 44
भगवन् भूतभव्येश गोवृषाङ्कितशासन / दृष्ट्वा ते परमं रूपं निर्वृताः स्म सनातन
O Bhagavan, Panginoon ng nakaraan at hinaharap, na ang Iyong kautusan ay may tatak ng baka at toro—nang masilayan namin ang Iyong kataas-taasang anyo, kami’y lubos na napayapa at natupad, O Walang-hanggan.
Verse 45
भवत्प्रसादादमले परस्मिन् परमेश्वरे / अस्माकं जायते भक्तिस्त्वय्येवाव्यभिचारिणी
Sa pamamagitan ng Iyong biyaya, O walang dungis na Kataas-taasang Panginoon, Parameśvara, sumisibol sa amin ang di-natitinag na debosyon na sa Iyo lamang nakatuon, at hindi lumilihis saanman.
Verse 46
इदानीं श्रोतुमिच्छामो माहात्म्यं तव शङ्कर / भूयो ऽपि तव यन्नित्यं याथात्म्यं परमेष्ठिनः
Ngayon ay nais naming marinig ang iyong kadakilaan, O Śaṅkara; at muli, ang iyong walang-hanggang tunay na kalikasan—ang katotohanan ng Kataas-taasang Panginoon, Parameṣṭhin.
Verse 47
स तेषां वाक्यमाकर्ण्य योगिनां योगसिद्धिदः / प्राहः गम्भीरया वाचा समालोक्य च माधवम्
Nang marinig ang mga salita ng mga yogin, ang Tagapagkaloob ng mga siddhi ng yoga ay nagsalita sa malalim at taimtim na tinig; at ang lahat ay tumingin kay Mādhava (ang Panginoon).
It frames true yogins as wakeful, breath-mastering, tranquil, and devoted; through inner concentration and remembrance of the Lord’s lotus-feet, ignorance-born fear and the seed of bondage are dissolved, culminating in realization of the self-luminous Brahman as the inner Self.
The sages praise the Lord as pure Consciousness abiding in the heart-cave as the inner Self (antaryāmin); realization is described as entering into the Supreme, indicating a Vedāntic identity/grounding of the self in Brahman while retaining devotional surrender as the means of purification and approach.