Adhyaya 4

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) तृतीयो ऽध्यायः ईश्वर उवाच वक्ष्ये समाहिता यूयं शृणुध्वं ब्रह्मवादिनः / माहात्म्यं देवदेवस्य येनेदं संप्रवर्तते

Kaya nito, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa kalipunang anim na libong taludtod, sa huling bahagi—sa loob ng Īśvara-gītā—(hudyat ng pagtatapos ng naunang kabanata). Wika ng Panginoon: “Maging payapa at makinig, O mga tagapagturo ng Brahman. Ipapahayag Ko ang kadakilaan ng Diyos ng mga diyos, na sa pamamagitan Niya’y umuusad at nagsisimula ang aral/kaayusang ito ng dharma.”

Verse 2

नाहं तपोभिर्विविधैर्न दानेन न चेज्यया / शक्यो हि पुरुषैर्ज्ञातुमृते भक्तिमनुत्तमाम्

Hindi Ako tunay na makikilala ng tao sa iba’t ibang pag-aayuno at pagdurusa (tapas), ni sa pagbibigay (dāna), ni sa paghahandog na sakripisyo (yajña); sapagkat kung wala ang walang-kapantay na bhakti, hindi Ako makikilala.

Verse 3

अहं हि सर्वभावानामन्तस्तिष्ठामि सर्वगः / मां सर्वसाक्षिणं लोको न जानाति मुनीश्वराः

Sapagkat Ako, ang sumasaklaw sa lahat, ay nananahan sa loob ng lahat ng kalagayan ng pag-iral. Ngunit hindi Ako nakikilala ng daigdig—Ako ang Saksi ng lahat—O mga panginoon sa mga pantas.

Verse 4

यस्यान्तरा सर्वमिदं यो हि सर्वान्तरः परः / सो ऽहन्धाता विधाता च कालो ऽग्निर्विश्वतोमुखः

Siya na kinasasandigan ng buong sansinukob sa Kanyang loob—Siya ang Kataas-taasang Panloob na Tagapamahala na nananahan sa lahat—Siya lamang ang Tagapagtatag at Tagapag-atas. Siya ang Kāla mismo, at ang kosmikong Apoy (Agni), na ang mga mukha’y nakaharap sa lahat ng dako.

Verse 5

न मां पश्यन्ति मुनयः सर्वे ऽपि त्रिदिवौकसः / ब्रह्मा च मनवः शक्रो ये चान्ये प्रथितौजसः

Hindi Ako namamasdan ng mga muni—gayundin ng lahat ng nananahan sa tatlong langit; ni Brahmā, ni ang mga Manu, ni Śakra (Indra), ni sinumang iba pang bantog sa lakas ay nakakakita sa Akin.

Verse 6

गृणन्ति सततं वेदा मामेकं परमेश्वरम् / यजन्ति विविधैरग्निं ब्राह्मणा वैदिकैर्मखैः

Walang humpay na inaawit ng mga Veda ang papuri sa Akin lamang bilang iisang Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon; at ang mga Brahmana, sa mga handog na itinakda ng Veda, ay sumasamba kay Agni—ang banal na apoy—sa iba’t ibang anyo.

Verse 7

सर्वे लोका नमस्यन्ति ब्रह्मा लोकपितामहः / ध्यायन्ति योगिनो देवं भूताधिपतिमीश्वरम्

Ang lahat ng mga daigdig ay yumuyukod at sumasamba sa Kanya; maging si Brahmā, ang pitāmaha at pinagmulan ng mga daigdig, ay nagbibigay-galang. Ang mga yogin ay nagmumuni sa Diyos na iyon—si Īśvara, ang Panginoon, ang naghaharing tagapamahala ng lahat ng nilalang.

Verse 8

अहं हि सर्वहविषां भोक्ता चैव फलप्रदः / सर्वदेवतनुर्भूत्वा सर्वात्मा सर्वसंस्थितः

Sapagkat Ako lamang ang tumatanggap at tumatamasa ng lahat ng handog, at Ako rin ang nagbibigay ng bunga nito. Sa pagiging mismong katawan ng lahat ng mga deva, Ako ang Ātman ng lahat ng nilalang at ang Isa na nananahan sa lahat.

Verse 9

मां पश्यन्तीह विद्वांशो धार्मिका वेदवादिनः / तेषां सन्निहितो नित्यं ये भक्त्या मामुपासते

Dito, ang mga pantas—matuwid at nagsasalita ayon sa Veda—ay namamasdan Ako. Ako’y laging malapit at kapiling ng mga sumasamba sa Akin nang may bhakti.

Verse 10

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या धार्मिका मामुपासते / तेषां ददामि तत् स्थानमानन्दं परमं पदम्

Ang mga matuwid na Brāhmaṇa, Kṣatriya, at Vaiśya ay sumasamba sa Akin; sa kanila’y ipinagkakaloob Ko ang tahanang yaon—ang sukdulang kalagayan ng kaligayahang banal, ang pinakamataas na hantungan.

Verse 11

अन्ये ऽपि ये विकर्मस्थाः शूद्राद्या नीचजातयः / भक्तिमन्तः प्रमुच्यन्ते कालेन मयि संगताः

Kahit yaong iba na nasa maling gawi—mga Śūdra at iba pang itinuturing na mababang kapanganakan—kung may debosyon, sa paglipas ng panahon ay napapalaya, sapagkat nakipag-isa sila sa Akin.

Verse 12

न मद्भक्ता विनश्यन्ति मद्भक्ता वीतकल्मषाः / आदावेतत् प्रतिज्ञातं न मे भक्तः प्रणश्यति

Hindi napapahamak ang Aking mga deboto; ang Aking mga deboto’y malaya sa dungis ng kasalanan. Mula pa sa simula’y ito ang Aking panata: “Ang Aking deboto ay hindi kailanman mapapariwara.”

Verse 13

यो वै निन्दति तं मूढो देवदेवं स निन्दति / यो हि तं पूजयेद् भक्त्या स पूजयति मां सदा

Sinumang mangmang na nanlalait sa Kanya, tunay na nilalait ang Devadeva, ang Panginoon ng mga diyos. Ngunit sinumang sumasamba sa Kanya nang may debosyon, siya’y laging sumasamba sa Akin.

Verse 14

पत्रं पुष्पं फलं तोयं मदाराधनकारणात् / यो मे ददाति नियतः स मे भक्तः प्रियो मतः

Sinumang may disiplina sa debosyon at alang-alang sa pagsamba sa Akin ay nag-aalay sa Akin ng dahon, bulaklak, bunga, o tubig—siya’y itinuturing Kong Aking deboto, minamahal Ko.

Verse 15

अहं हि जगतामादौ ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् / विधाय दत्तवान् वेदानशेषानात्मनिः सृतान्

Sa pinakasimula ng mga daigdig, itinalaga Ko si Brahmā, ang Kataas-taasang Tagapag-ayos; at ipinagkaloob Ko sa kanya ang buong mga Veda na lumitaw mula sa loob ng Aking Sarili.

Verse 16

अहमेव हि सर्वेषां योगिनां गुरुरव्ययः / धार्मिकाणां च गोप्ताहं निहन्ता वेदविद्विषाम्

Ako lamang ang di-nagmamaliw na Guru ng lahat ng yogin; Ako ang tagapangalaga ng mga matuwid sa Dharma, at ang tagapuksa sa mga napopoot sa Veda.

Verse 17

अहं वै सर्वसंसारान्मोचको योगिनामिह / संसारहेतुरेवाहं सर्वसंसारवर्जितः

Ako lamang ang nagpapalaya sa mga yogin mula sa lahat ng anyo ng pagkakagapos sa daigdig dito. At Ako rin ang tinatawag na sanhi ng saṃsāra—ngunit Ako’y ganap na di-nadadapuan ng saṃsāra.

Verse 18

अहमेव हि संहर्ता स्त्रष्टाहं परिपालकः / मायावी मामीका शक्तिर्माया लोकविमोहिनी

Ako lamang ang Tagapaglusaw; Ako ang Lumikha at Ako ang Tagapangalaga. Taglay ang kamangha-manghang kapangyarihan, ang Aking Shakti na tinatawag na Māyā ang siyang lumilinlang sa mga daigdig.

Verse 19

ममैव च परा शक्तिर्या सा विद्येति गीयते / नाशयामि तया मायां योगिनां हृदि संस्थितः

Ang Aking kataas-taasang kapangyarihan na inaawit bilang “Vidyā” (nagligtas na Kaalaman); sa kapangyarihang iyon, nananahan Ako sa puso ng mga yogin at winawasak ang kanilang māyā.

Verse 20

अहं हि सर्वशक्तीनां प्रवर्तकनिवर्तकः / आधारभूतः सर्वासां निधानममृतस्य च

Ako nga ang nagpapakilos sa lahat ng śakti at ang muling nagbabalik-loob sa kanila. Ako ang saligang sandigan ng lahat, at Ako rin ang kayamanan—ang nananatiling sisidlan—ng amṛta, ang kawalang-kamatayan.

Verse 21

एका सर्वान्तरा शक्तिः करोति विविधं जगत् / आस्थाय ब्रह्माणो रूपं मन्मयी मदधिष्ठिता

Isang nag-iisang Kapangyarihan na nananahan sa lahat ang lumilikha ng sari-saring sansinukob. Sa pag-ako sa anyo ni Brahmā, Siya—na mula sa Akin at nakatatag sa Akin—ay kumikilos sa ilalim ng Aking makapangyarihang pagkapangulo.

Verse 22

अन्या च शक्तिर्विपुला संस्थापयति मे जगत् / भूत्वा नारायणो ऽनन्तो जगन्नाथो जगन्मयः

At isa pang malawak na Kapangyarihan Ko ang nagtataguyod at nagpapatatag sa sansinukob—nagiging Nārāyaṇa, ang Walang-Hanggan, ang Panginoon ng daigdig, at lumalaganap sa mundo bilang mismong diwa nito.

Verse 23

तृतीया महती शक्तिर्निहन्ति सकलं जगत् / तामसी मे समाख्याता कालाख्या रुद्ररूपिणी

Ang ikatlong dakilang Kapangyarihan ay lumulusaw sa buong sansinukob. Siya’y ipinahahayag Ko bilang tamasikong Śakti—na tinatawag na Kāla (Panahon), na nag-aanyo bilang Rudra.

Verse 24

ध्यानेन मां प्रपश्यन्ति केचिज्ज्ञानेन चापरे / अपरे भक्तियोगेन कर्मयोगेन चापरे

May ilan ang tumatanaw sa Akin sa pamamagitan ng dhyāna (pagmumuni); ang iba sa pamamagitan ng jñāna (mapanuring kaalaman). May iba pang nakakakilala sa Akin sa bhakti-yoga, at ang iba naman sa karma-yoga.

Verse 25

सर्वेषामेव भक्तानामिष्टः प्रियतरो मम / यो हि ज्ञानेन मां नित्यमाराधयति नान्यथा

Sa lahat ng Aking mga deboto, ang pinakamamahal Ko ay yaong patuloy na sumasamba sa Akin sa pamamagitan ng tunay na kaalaman—matatag, hindi pabagu-bago, at hindi sa ibang paraan.

Verse 26

अन्ये च ये त्रयो भक्ता मदाराधनकाङ्क्षिणः / ते ऽपि मां प्राप्नुवन्त्येव नावर्तन्ते च वै पुनः

At yaong iba pang tatlong uri ng deboto na nagnanais sumamba sa Akin—tiyak na makararating din sila sa Akin, at tunay na hindi na muling babalik (sa paulit-ulit na kapanganakan).

Verse 27

मया ततमिदं कृत्सनं प्रधानपुरुषात्मकम् / मय्येव संस्थितं विश्वं मया संप्रेर्यते जगत्

Sa pamamagitan Ko, ang buong sansinukob na ito—na ang likas na anyo ay Pradhāna (unang-materya) at Puruṣa (malay na espiritu)—ay nalulukuban at napupuno. Sa Akin lamang nakatindig ang kosmos, at sa pamamagitan Ko ang daigdig ay itinutulak sa pagkilos.

Verse 28

नाहं प्रेरयिता विप्राः परमं योगमाश्रितः / प्रेरयामि जगत्कृत्स्नमेतद्यो वेद सो ऽमृतः

O mga pantas na brāhmaṇa, naitatag Ako sa pinakamataas na Yoga; hindi Ako isang tagapagkilos na pinipilit. Sa halip, Ako ang nagtutulak sa buong sansinukob na ito. Ang sinumang tunay na nakaaalam nito ay nagiging walang-kamatayan.

Verse 29

पश्याम्यशेषमेवेदं वर्तमानं स्वभावतः / करोति कालो भगवान् महायोगेश्वरः स्वयम्

Namamasdan Ko ang buong sansinukob na ito na umuusad ayon sa sariling likas na kalikasan; gayunman, ang Panahon—si Bhagavān Mismo, ang Dakilang Panginoon ng Yoga—ang kusang nagaganap at nagpapangyari sa lahat.

Verse 30

योगः संप्रोच्यते योगी माया शास्त्रेषु सूरिभिः / योगेश्वरो ऽसौ भगवान् महादेवो महान् प्रभुः

Sa mga banal na kasulatang may kapangyarihan, ipinahahayag ng mga pantas na ang Yoga mismo ang Yogin, ang kamangha-manghang Māyā. Siya ang Panginoon ng Yoga—si Bhagavān Mahādeva, ang Dakilang Soberano.

Verse 31

महत्त्वं सर्वतत्त्वानां परत्वात् परमेष्ठिनः / प्रोच्यते भगवान् ब्रह्मा महान् ब्रह्ममयो ऽमलः

Sapagkat ang Parameṣṭhin, ang Panginoong Kosmiko, ay nakatindig bilang pinakadakilang prinsipyo, ipinahahayag ang kataas-taasan ng lahat ng tattva. Kaya si Bhagavān Brahmā ay tinatawag na “Mahān,” binubuo ng Brahman at dalisay na walang dungis.

Verse 32

यो मामेवं विजानाति महायोगेश्वरेश्वरम् / सो ऽविकल्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः

Sinumang kumikilala sa Akin nang ganito—bilang Kataas-taasang Panginoon ng mga dakilang yogin—siya’y napag-iisa (sa Akin) sa pamamagitan ng nirvikalpa yoga; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 33

सो ऽहं प्रेरयिता देवः परमानन्दमाश्रितः / नृत्यामि योगी सततं यस्तद् वेद स वेदवित्

Ako yaong mismong Deva—ang Tagapag-udyok sa kalooban—na nananahan sa sukdulang kaligayahan. Palagi, bilang yogin, Ako’y “sumasayaw” (ibig sabihi’y naglalaro sa banal na kamalayan); ang tunay na nakaaalam nito ang siyang tunay na nakakabatid ng Veda.

Verse 34

इति गुह्यतमं ज्ञानं सर्ववेदेषु निष्ठितम् / प्रसन्नचेतसे देयं धार्मिकायाहिताग्नये

Kaya ang pinakatagong kaalamang ito—na matibay na nakaugat sa lahat ng Veda—ay dapat ibigay lamang sa may payapang isip, sa matuwid sa dharma, at sa nag-iingat ng mga banal na apoy.