Adhyaya 23

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे द्वाविशो ऽध्यायः इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच दशाहं प्राहुराशौचं सपिण्डेषु विपश्चितः / मृतेषु वाथ जातेषु ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः

Wika ni Vyāsa: Ipinahahayag ng marurunong na sa hanay ng sapinda (mga kamag-anak sa dugo na nagkakaugnay sa handog na piṇḍa), ang mga Brahmana—pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang—ay nagtatangan ng sampung araw na āśauca (ritwal na karumihan) kapag may kamatayan, at gayundin kapag may kapanganakan.

Verse 2

नित्यानि चैव कर्माणि काम्यानि च विशेषतः / नकुर्याद् विहितं किञ्चित् स्वाध्यायं मनसापिच

Gawin ang mga pang-araw-araw na tungkuling itinakda; at higit sa lahat, iwasan ang mga ritwal na inuudyok ng pagnanasa (kāmya). Huwag pabayaan ang anumang iniuutos na gawain; at magsagawa rin ng svādhyāya (banal na pag-aaral), kahit sa isip lamang.

Verse 3

शुचीनक्रोधनान् भूम्यान् शालाग्नौ भावयेद् द्विजान् / शुष्कान्नेन फलैर्वापि वैतानं जुहुयात् तथा

Anyayahan ang mga Brahmana na dalisay at walang poot, paupuin sila sa lupa sa tabi ng apoy ng tahanan, at parangalan nang nararapat. Sa gayon ding paraan, isagawa ang handog na vaitāna, na naghahandog sa apoy ng tuyong butil ng pagkain o, bilang kapalit, ng mga bunga.

Verse 4

न स्पृशेयुरिमानन्ये न च तेभ्यः समाहरेत् / चतुर्थे पञ्चमे वाह्नि संस्पर्शः कथितो बुधैः

Ang iba ay hindi dapat humipo sa mga taong ito, ni tumanggap o kumuha ng anuman mula sa kanila. Ipinahayag ng marurunong na ang paglilinis sa pamamagitan ng pakikipag-ugnay ay natatamo sa pamamagitan ng apoy sa ikaapat at ikalimang araw.

Verse 5

सूतके तु सपिण्डानां संस्पर्शो न प्रदुष्यति / सूतकं सूतिकां चैव वर्जयित्वा नृणां पुनः

Sa panahon ng sūtaka (karumihang dulot ng kamatayan), ang pagdikit sa pagitan ng mga sapinda ay hindi nakapagdudungis. Para sa mga tao, ang dapat iwasan ay ang sūtaka mismo at ang sūtikā (karumihang kaugnay ng panganganak) lamang.

Verse 6

अधीयानस्तथा यज्वा वेदविच्च पिता भवेत् / संस्पृश्याः सर्व एवैते स्नानान्माता दशाहतः

Ang ama ay nagiging karapat-dapat sa ritwal kung siya’y masigasig sa pag-aaral ng Veda, nakapagsagawa ng yajña, at isang nakaaalam ng Veda. Ang lahat ng gayong tao ay maaaring hipuin; ngunit ang ina ay nagiging dalisay lamang matapos maligo, kapag lumipas na ang sampung gabi ng aśauca.

Verse 7

दशाहं निर्गुणे प्रोक्तमशौचं चातिनिर्गुणे / एकद्वित्रिगुणैर्युक्तं चतुस्त्र्येकदिनैः शुचिः

Para sa tinatawag na “nirguṇa” (walang itinakdang mga katangian), ang panahon ng aśauca ay ipinahayag na sampung araw; at para sa “ati-nirguṇa” ay gayon din. Ngunit ang may isa, dalawa, o tatlong guṇa ay muling nagiging dalisay, ayon sa pagkakasunod, sa apat, tatlo, at isang araw.

Verse 8

दशाहात् तु परं सम्यगधीयीत जुहोति च / चतुर्थे तस्य संस्पर्शं मनुराह प्रजापतिः

Pagkaraan ng sampung araw, maaari nang muling mag-aral ng Veda nang wasto at magsagawa ng pag-aalay (āhuti) sa banal na apoy. At sa ikaapat na araw (pagkatapos nito), pinahihintulutan ang paghipo sa kanya—gaya ng ipinahayag ni Manu, si Prajāpati, panginoon ng mga nilalang.

Verse 9

क्रियाहीनस्य मूर्खस्य महारोगिण एव च / यथेष्टाचरणस्याहुर्मरणान्तमशौवकम्

Para sa taong salat sa itinakdang mga ritwal, sa mangmang, sa may malubhang karamdaman, at sa nabubuhay ayon sa kapritso, ang kalagayang aśauca ay sinasabing tumatagal hanggang kamatayan.

Verse 10

त्रिरात्रं दशरात्रं वा ब्राह्मणानामशौचकम् / प्राक्संस्कारात् त्रिरात्रं स्यात् तस्मादूर्ध्वं दशाहकम्

Para sa mga Brahmana, ang panahon ng aśauca ay tatlong gabi o sampung gabi. Bago maisagawa ang saṃskāra (mga ritwal) ng bata, ito’y tatlong gabi; pagkatapos nito, nagiging pagtalima ng sampung araw.

Verse 11

ऊनद्विवार्षिके प्रेते मातापित्रोस्तदिष्यते / त्रिरात्रेण शुचिस्त्वन्यो यदि ह्यत्यन्तनिर्गुणः

Kung ang bata ay pumanaw bago magdalawang taon, ang itinakdang panahon ng karumihan (āśauca) ay para lamang sa ina at ama. Sa ibang kamag-anak, muling nakakamit ang kalinisan sa loob ng tatlong gabi, lalo na kung sila’y ganap na walang pagkakapit at pansariling pagkakasangkot.

Verse 12

अदन्तजातमरणे पित्रोरेकाहमिष्यते / जातदन्ते त्रिरात्रं स्याद् यदि स्यातां तु निर्गुणौ

Kung pumanaw ang bata bago tumubo ang ngipin, isang araw ang āśauca para sa mga magulang. Kung may ngipin na, tatlong gabi ito—kung ang mga magulang ay walang hadlang sa pagiging karapat-dapat (nirguṇa).

Verse 13

आदन्तजननात् सद्य आचौलादेकरात्रकम् / त्रिरात्रमौपनयनात् सपिण्डानामुदाहृतम्

Para sa mga sapinda (malalapit na kamag-anak sa saklaw ng handog na piṇḍa), ang āśauca ay agad sa paglitaw ng unang ngipin; sa unang pag-aahit ng buhok (caula) ay isang gabi; at sa upanayana (pagsisimula) ay ipinahahayag na tatlong gabi.

Verse 14

जातमात्रस्य बालस्य यदि स्यान्मरणं पितुः / मातुश्च सूतकं तत् स्यात् पिता स्यात् स्पृश्य एव च

Kung ang sanggol ay kapapanganak pa lamang at ang ama ay pumanaw, ang ina ay nagkakaroon ng sūtaka (karumihang dulot ng panganganak). At ang ama—bilang yumao sa sambahayan—ay itinuturing ding ‘maruming sa paghipo’ (spṛśya).

Verse 15

सद्यः शौचं सपिण्डानां कर्तव्यं सोदरस्य च / ऊर्ध्वं दशाहादेकाहं सोदरो यदि निर्गुणः

Para sa mga sapinda (kamag-anak sa dugo sa saklaw ng piṇḍa) at gayundin sa kapatid na buo, ang paglilinis ay dapat gawin agad. Ngunit lampas sa sampung araw, kung ang kapatid ay ‘nirguṇa’ (hindi karapat-dapat sa ganap na mga rito), isang araw na lamang ang āśauca.

Verse 16

अथोर्ध्वं दन्तजननात् सपिण्डानामशौचकम् / एकरात्रं निर्गुणानां चैलादूर्ध्वं त्रिरात्रकम्

Pagkaraan nito—kapag nagsimula nang tumubo ang ngipin ng sanggol—dapat sundin ng mga kamag-anak na sapiṇḍa (magkakaugnay sa iisang handog na piṇḍa) ang aśauca, ang karumihang pang-ritwal. Sa mga walang itinakdang kwalipikasyong ritwal, isang gabi lamang; ngunit mula sa yugto ng pagtanggap ng kasuotan pataas, tatlong gabi ito.

Verse 17

अदन्तजातमरणं संभवेद् यदि सत्तमाः / एकरात्रं सपिण्डानां यदि ते ऽत्यन्तनिर्गुणाः

O pinakamainam sa mga banal: kung may kamatayang mangyari sa sanggol na hindi pa tumutubo ang ngipin, para sa mga kamag-anak na sapiṇḍa ang aśauca ay isang gabi lamang—kung sila’y lubos na walang itinakdang mga katangian o pagtalima.

Verse 18

व्रतादेशात् सपिण्डानामर्वाक् स्नानं विधीयते / सर्वेषामेव गुणिनामूर्ध्वं तु विषमं पुनः

Ayon sa kautusan ng vrata (banal na panata), ang pagligong pampadalisay ay itinakda para sa mga sapiṇḍa hanggang sa isang hangganan; ngunit para sa lahat ng may kabutihan at may wastong kwalipikasyon, lampas doon ay hindi na iisa ang tuntunin, kundi nag-iiba ayon sa kalagayan.

Verse 19

अर्वाक् षण्मासतः स्त्रीणां यदि स्याद् गर्भसंस्त्रवः / तदा माससमैस्तासामशौचं दिवसैः स्मृतम्

Kung sa mga babae ay maganap ang pagkalaglag (pag-agos ng dinadalang sanggol) bago mag-anim na buwan, kung gayon ang aśauca nila ay itinatakda ayon sa alaala ng tradisyon: kasingdami ng araw ng bilang ng buwang ipinagbuntis.

Verse 20

तत ऊर्ध्वं तु पतने स्त्रीणां द्वादशरात्रिकम् / सद्यः शौचं सपिण्डानां गर्भस्त्रावाच्च वा ततः

Pagkaraan nito, sa pagkamatay ng babae (patana), ang aśauca ay labindalawang gabi. Ngunit para sa mga kamag-anak na sapiṇḍa, ang paglilinis ay agad-agad—gayundin kapag may pagkalaglag (paglabas ng dinadalang sanggol).

Verse 21

गर्भच्युतावहोरात्रं सपिण्डे ऽत्यन्तनिर्गुणे / यथेष्टाचरणे ज्ञातौ त्रिरात्रमिति निश्चयः

Para sa pagkalaglag ng dinadala (garbha-cyuti), ang panahon ng aśauca (karumihan) ay isang araw at isang gabi. Sa kamag-anak na sapinda na lubhang salat sa kabutihang-asal, at sa kaanak na namumuhay ayon sa sariling nais na walang disiplina, ang aśauca ay tiyak na tatlong gabi.

Verse 22

यदि स्यात् सूतके सूतिर्मरणे वा मृतिर्भवेत् / शेषेणैव भवेच्छुद्धिरहः शेषे त्रिरात्रकम्

Kung sa panahon ng sūtaka (karumihan dahil sa panganganak) ay may isa pang kapanganakan, o sa panahon ng karumihan dahil sa kamatayan ay may isa pang pagkamatay, ang pagdalisay ay makakamtan sa pagbilang lamang ng natitirang bahagi ng umiiral na panahon. Ngunit kung bahagi na lamang ng isang araw ang natitira, ang panahon ng paglilinis ay ituturing na tatlong gabi.

Verse 23

मरणोत्पत्तियोगे तु मरणाच्छुद्धिरिष्यते / अघवृद्धिमदाशौचमूर्घ्वं चेत् तेन शुध्यति

Kapag nagkasabay ang kamatayan at kapanganakan (nagkapatong ang aśauca), ang paglilinis ay itinakda ayon sa karumihan dahil sa kamatayan lamang. Kung ang panahon ng karumihan ay dapat sanang humaba dahil sa dagdag na aghā (uwing-luksa), magiging dalisay ang tao sa pagwawakas ng mismong panahong iyon na ukol sa kamatayan.

Verse 24

अथ चेत् पञ्चमीरात्रिमतीत्य परतो भवेत् / अघवृद्धिमदाशौचं तदा पूर्वेण शुध्यति

Ngayon, kung (ang kamatayan ay mangyari) matapos lumampas ang ikalimang gabi—ibig sabihin, mas huli pa roon—ang aśauca dahil sa kamatayan ay mapahahaba; sa gayong kalagayan, ang pagdalisay ay ayon sa naunang itinakdang tuntunin.

Verse 25

देशान्तरगतं श्रुत्वा सूतकं शावमेव तु / तावदप्रयतो मर्त्यो यावच्छेषः समाप्यते

Kapag nabalitaan na sa malayong lupain ay naganap ang sūtaka (karumihan dahil sa kapanganakan) o śāvaka (karumihan dahil sa kamatayan), ang tao ay mananatiling aprayata (hindi karapat-dapat sa ritwal) hanggang matapos lamang ang natitirang panahon ng karumihan.

Verse 26

अतीते सूतके प्रोक्तं सपिण्डानां त्रिरात्रकम् / तथैव मरणे स्नानमूर्ध्वं संवत्सराद् यदि

Pagkalipas ng panahon ng karumihan dahil sa panganganak (sūtaka), para sa mga kamag-anak na sapinda ay itinakda ang pagtalima sa loob ng tatlong gabi. Gayundin sa kamatayan, kung ang mga dapat na ritwal ay naantala nang lampas isang taon, ang paglilinis ay isasagawa sa pamamagitan ng pagligo bilang pangunahing pagpapadalisay.

Verse 27

वेदान्तविच्चाधीयानो यो ऽग्निमान् वृत्तिकर्षितः / सद्यः शौचं भवेत् तस्य सर्वावस्थासु सर्वदा

Para sa nakaaalam ng Vedānta, may taglay na Veda, patuloy sa pag-aaral, nag-iingat ng mga banal na apoy (agni), at napipigil ng pangangailangan ng kabuhayan, ang kadalisayan ay dumarating agad—sa lahat ng oras at sa bawat kalagayan.

Verse 28

स्त्रीणामसंस्कृतानां तु प्रदानात् पूर्वतः सदा / सपिण्डानां त्रिरात्रं स्यात् संस्कारे भर्तुरेव हि

Para sa mga babaeng hindi pa napapailalim sa mga saṃskāra, ang ritwal ay laging isinasagawa na wari’y sila’y kabilang sa angkan bago ang pag-aasawa. Para sa mga kamag-anak na sapinda, ang aśauca ay tatlong gabi—sapagkat sa mga usaping saṃskāra, ang ugnayang ritwal ng babae ay itinuturing na nasa kanyang asawa.

Verse 29

अहस्त्वदत्तकन्यानामशौचं मरणे स्मृतम् / ऊनद्विवर्षान्मरणे सद्यः शौचमुदाहृतम्

Itinuturo na sa kamatayan, walang aśauca para sa mga dalagang hindi pa naibibigay sa pag-aasawa. At sa pagkamatay ng batang wala pang dalawang taon, ipinahahayag ang agarang paglilinis (śauca).

Verse 30

आदन्तात् सोदरे सद्य आचौलादेकरात्रकम् / आप्रदानात् त्रिरात्रं स्याद् दशरात्रमतः परम्

Para sa sariling kapatid na buo (sodara), ang karumihan ay itinuturing na agarang umiiral. Mula sa yugto bago tumubo ang ngipin hanggang sa unang pag-ahit ng buhok (cūḍā), isang gabi lamang. Hanggang sa pradāna (pormal na pag-aalay/pagbibigay), tatlong gabi; at lampas doon, sampung gabi.

Verse 31

मातामहानां मरणे त्रिरात्रं स्यादशौचकम् / एकोदकानां मरणे सूतके चैतदेव हि

Kapag pumanaw ang mga lolo’t lola sa panig ng ina, ang panahon ng aśauca (ritwal na karumihan) ay tatlong gabi. Tunay, sa pagkamatay ng mga kamag-anak na ekodaka (iisang linya ng pag-aalay ng tubig) at gayundin sa panahon ng sūtaka (karumihan dahil sa kapanganakan), ang tuntuning ito rin ang sinusunod.

Verse 32

पक्षिणी योनिसम्बन्धे बान्धवेषु तथैव च / एकरात्रं समुद्दिष्टं गुरौ सब्रह्मचारिणि

Para sa kaso na may kaugnayan sa babaeng ibon (bilang sanhi ng kamatayan/karumihan), sa ugnayang pangkapanganakan (yoni-sambandha) at gayundin sa mga kamag-anak, isang gabi ang itinakda; at ang gayunding isang gabi ay ipinahayag din para sa guro (guru) at sa kapwa mag-aaral (sabrahmacārin).

Verse 33

प्रेते राजनि सज्योतिर्यस्य स्याद् विषये स्थितिः / गृहे मृतासु दत्तासु कन्यकासु त्र्यहं पितुः

Kapag namatay ang isang hari, sa kahariang pinananatili ang banal na apoy bilang nakatatag na kaugalian (sajyoti), ang karumihan para sa ama ay tatlong araw kapag namatay ang kanyang mga anak na babae—maging nasa bahay o naipagkaloob na sa pag-aasawa.

Verse 34

परपूर्वासु भार्यासु पुत्रेषु कृतकेषु च / त्रिरात्रं स्यात् तथाचार्ये स्वभार्यास्वन्यगासु च

Sa kaso ng asawang dating naging sa ibang lalaki (parapūrvā) at sa mga anak na ampon (kṛtaka), tatlong gabi ang aśauca; gayundin, tatlong gabi para sa ācārya (dakilang guro). Ang gayunding tatlong gabi ay itinakda rin hinggil sa sariling mga asawang napunta sa iba.

Verse 35

आचार्यपुत्रे पत्न्यां च अहोरात्रमुदाहृतम् / एकाहं स्यादुपाध्याये स्वग्रामे श्रोत्रिये ऽपि च

Para sa anak na lalaki ng ācārya at para sa kanyang asawa, ang panahon ng karumihan ay sinabing isang araw at isang gabi. Para sa upādhyāya (guro) at gayundin sa isang śrotriya (Brahmin na dalubhasa sa Veda) sa sariling nayon, ito’y dapat isang araw.

Verse 36

त्रिरात्रमसपिण्डेषु स्वगृहे संस्थितेषु च / एकाहं चास्ववर्ये स्यादेकरात्रं तदिष्यते

Para sa mga kamag-anak na hindi sapiṇḍa, at kapag ang kamatayan ay naganap sa mga naninirahan sa sariling sambahayan, ang panahon ng aśauca ay itinakda sa tatlong gabi. Ngunit para sa nakatataas/katulad ng guro, isang araw lamang; at para sa iba, isang gabi ang itinuturing na nararapat.

Verse 37

त्रिरात्रं श्वश्रूमरणे श्वशुरे वै तदेव हि / सद्यः शौचं समुद्दिष्टं सगोत्रे संस्थिते सति

Sa pagkamatay ng biyenan na babae, ang panahon ng aśauca ay tatlong gabi; gayundin sa biyenan na lalaki. Ngunit kung may kasapi ng sariling gotra (angkan) na naroon upang gumanap ng mga ritwal, ang agarang paglilinis ang itinakda.

Verse 38

शुद्ध्येद् विप्रो दशाहेन द्वादशाहेन भूमिपः / वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुद्यति

Ang Brāhmaṇa ay nagiging dalisay pagkalipas ng sampung araw; ang hari (Kṣatriya) pagkalipas ng labindalawang araw; ang Vaiśya pagkalipas ng labinlimang araw; at ang Śūdra ay nalilinis pagkalipas ng isang buwan.

Verse 39

क्षत्रविट्शूद्रदायादा ये स्युर्विप्रस्य बान्धवाः / तेषामशौचे विप्रस्य दशाहाच्छुद्धिरिष्यते

Kung ang mga kamag-anak ng isang Brāhmaṇa na siyang mga tagapagmana ay kabilang sa Kṣatriya, Vaiśya, o Śūdra, kung gayon sa kanilang aśauca, ang Brāhmaṇa ay itinuturing na nalinis pagkalipas ng sampung araw.

Verse 40

राजन्यवैश्यावप्येवं हीनवर्णासु योनिषु / स्वमेव शौचं कुर्यातां विशुद्ध्यर्थमसंशयम्

Gayundin, maging ang Kṣatriya at Vaiśya, kapag isinilang mula sa pagsasama sa mga babae ng mas mababang kaayusang panlipunan, ay dapat silang mismo ang magsagawa ng itinakdang mga gawaing paglilinis—walang alinlangan—upang maging dalisay sa ritwal.

Verse 41

सर्वे तूत्तरवर्णानामशौचं कुर्युरादृताः / तद्वर्णविधिदृष्टेन स्वं तु शौचं स्वयोनिषु

Dapat sundin ng lahat, nang may maingat na paggalang, ang itinakdang panahon ng karumihan (aśauca) para sa mas mataas na varṇa. Ngunit para sa mga isinilang sa sariling pangkat, ang bawat isa ay sumunod sa paglilinis (śauca) ayon sa tuntunin ng kani-kanilang varṇa.

Verse 42

षड्रात्रं वा त्रिरात्रं स्यादेकरात्रं क्रमेण हि / वैश्यक्षत्रियविप्राणां शूद्रेष्वाशौचमेव तु

Sa wastong pagkakasunod, ang panahon ng aśauca ay anim na gabi, o tatlong gabi, o isang gabi—para sa Vaiśya, Kṣatriya, at Vipra (Brāhmaṇa), ayon sa pagkakasunod. Ngunit para sa Śūdra, kinikilala lamang ang aśauca ayon sa itinakdang pinakamaliit na pagtalima.

Verse 43

अर्धमासो ऽथ षड्रात्रं त्रिरात्रं द्विजपुङ्गवाः / शूद्रक्षत्रियविप्राणां वैश्येष्वाशौचमिष्यते

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak! Itinuturo ang aśauca nang ganito: kalahating buwan para sa Śūdra, anim na gabi para sa Kṣatriya, at tatlong gabi para sa Vipra (Brāhmaṇa). Para sa Vaiśya, itinuturing itong nasa gitnang tuntunin.

Verse 44

षड्रात्रं वै दशाहं च विप्राणां वैश्यशूद्रयोः / अशौचं क्षत्रिये प्रोक्तं क्रमेण द्विजपुङ्गवाः

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak! Sa wastong ayos, ipinahayag ang aśauca: anim na gabi para sa Kṣatriya, at sampung araw para sa Vipra (Brāhmaṇa), gayundin para sa Vaiśya at Śūdra.

Verse 45

शूद्रविट्क्षत्रियाणां तु ब्राह्मणे संस्थिते सति / दशरात्रेण शुद्धिः स्यादित्याह कमलोद्भवः

Kapag ang isang Brāhmaṇa ay pumanaw, para sa Śūdra, Vaiśya, at Kṣatriya, nakakamit ang paglilinis (śauca) matapos ang sampung gabi—ganyan ang pahayag ni Kamalodbhava (Brahmā).

Verse 46

असपिण्डं द्विजं प्रेतं विप्रो निर्हृत्य बन्धुवत् / अशित्वा च सहोषित्वा दशरात्रेण शुध्यति

Kung ang isang brāhmaṇa ay magsagawa ng tungkulin sa libing para sa isang yumao na dvija na hindi kabilang sa sariling sapinda, na itinuring na parang kamag-anak; at siya’y kumain at nanatiling kasama nila, siya’y magiging dalisay pagkalipas ng sampung gabi.

Verse 47

यद्यन्नमत्ति तेषां तु त्रिरात्रेण ततः शुचिः / अनदन्नन्नमह्नैव न च तस्मिन् गृहे वसेत्

Kung kakainin ang pagkain nila, magiging dalisay muli matapos ang tatlong gabi. Ngunit kung hindi kakain ng kanilang pagkain, magiging dalisay sa araw ding iyon—at hindi dapat manirahan sa bahay na iyon.

Verse 48

सोदकेष्वेतदेव स्यान्मातुराप्तेषु बन्धुषु / दशाहेन शवस्पर्शे सपिण्डश्चैव शुध्यति

Para sa mga sodaka—yaong mga kamag-anak na nakikibahagi sa iisang pag-aalay ng tubig, gaya ng mga kaanak sa ina at iba pang kamag-anakan—umiiral din ang tuntuning ito: kung ang isang sapinda ay nakahipo ng bangkay, magiging dalisay siya matapos ang sampung araw.

Verse 49

यदि निर्हरति प्रेतं प्रोलभाक्रान्तमानसः / दशाहेन द्विजः शुध्येद् द्वादशाहेन भूमिपः

Kung ang isang tao, na ang isip ay ginambala ng takot at pagkabalisa, ay mag-alis ng bangkay, ang isang dvija ay magiging dalisay matapos ang sampung araw, samantalang ang isang hari ay magiging dalisay matapos ang labindalawang araw.

Verse 50

अर्धमासेन वैश्यस्तु शूद्रो मासेन शुध्यति / षड्रात्रेणाथवा सर्वे त्रिरात्रेणाथवा पुनः

Ang isang Vaiśya ay magiging dalisay sa loob ng kalahating buwan, at ang isang Śūdra ay magiging dalisay sa loob ng isang buwan. O kaya, ayon sa itinakdang pagtalima, silang lahat ay maaaring maging dalisay sa anim na gabi—o muli sa tatlong gabi.

Verse 51

अनाथं चैव निर्हृत्य ब्राह्मणं धनवर्जितम् / स्नात्वा संप्राश्य तु घृतं शुध्यन्ति ब्राह्मणादयः

Matapos iligtas at alalayan ang isang brāhmaṇa na walang masandalan at salat sa yaman, ang mga brāhmaṇa at iba pang “dalawang ulit na isinilang” ay nalilinis sa pagligo at saka pag-inom ng ghṛta (banal na ghee) bilang pampabanal.

Verse 52

अवरश्चेद् वरं वर्णमवरं वा वरो यदि / अशौचे संस्पृशेत् स्नेहात् तदाशौचेन शुध्यति

Kung ang isang mula sa mas mababang varṇa, dahil sa pag-ibig at malasakit, ay humipo sa mas mataas na varṇa sa panahon ng aśauca (ritwal na karumihan)—o kung ang mas mataas na varṇa ang humipo sa mas mababa—ang humipo ay nalilinis sa pagtalima sa mismong aśauca na iyon ayon sa tuntunin.

Verse 53

प्रेतीभूतं द्विजं विप्रो यो ऽनुगच्छत कामतः / स्नात्वा सचैलं स्पृष्ट्वाग्निं घृतं प्राश्य विशुध्यति

Kung ang isang brāhmaṇa, na may kamalayan at dahil sa pagnanasa, ay sumunod sa isang “dalawang ulit na isinilang” na naging preta (ligalig na espiritu), siya’y nalilinis sa pagligo nang suot ang damit, paghipo sa apoy, at saka pag-inom ng ghṛta (ghee).

Verse 54

एकाहात् क्षत्रिये शुद्धिर्वैश्ये स्याच्च द्व्यहेन तु / शूद्रे दिनत्रयं प्रोक्तं प्राणायामशतं पुनः

Para sa Kṣatriya, ang paglilinis ay nakakamit matapos ang isang araw; para sa Vaiśya, sinasabing matapos ang dalawang araw. Para sa Śūdra, tatlong araw ang itinakda—at muli, itinuturo rin ang sandaang ulit ng prāṇāyāma bilang dagdag na paglilinis.

Verse 55

अनस्थिसंचिते शूद्रे रौति चेद् ब्राह्मणः स्वकैः / त्रिरात्रं स्यात् तथाशौचमेकाहं त्वन्यथा स्मृतम्

Kung ang isang brāhmaṇa, kasama ang sarili niyang mga kamag-anak, ay magsagawa ng panaghoy para sa isang Śūdra na ang mga buto ay hindi pa natitipon, ang kanyang āśauca (ritwal na karumihang pangluksa) ay sinasabing tatlong gabi; kung hindi, naaalala itong isang araw lamang.

Verse 56

अस्थिसंचयनादर्वागेकाहं क्षत्रवैश्ययोः / अन्यथा चैव सज्योतिर्ब्राह्मणे स्नानमेव तु

Bago pa tipunin ang mga buto (pagkaraan ng pagsusunog ng bangkay), isang araw lamang ang panahon ng karumihan para sa Kṣatriya at Vaiśya. Ngunit para sa Brāhmaṇa, ang pagdalisay ay agad—sa pagligo lamang.

Verse 57

अनस्थिसंचित् विप्रे ब्राह्मणो रौति चेत् तदा / स्नानेनैव भवेच्छुद्धिः सचैलेन न संशयः

O brāhmaṇa, kung ang isang Brāhmaṇa ay mapaiyak habang hindi naman nakikisalamuha sa pagtitipon ng mga buto, ang kadalisayan ay nakakamit sa pagligo lamang—pagligong nakasuot pa ng damit—walang pag-aalinlangan.

Verse 58

यस्तैः सहाशनं कुर्याच्छयनादीनि चैव हि / बान्धवो वापरो वापि स दशाहेन शुध्यति

Sinumang kumain na kasama nila (yaong nasa karumihan) o makibahagi sa mga gawain gaya ng pagtulog at iba pa—kamag-anak man o hindi—ay nagiging dalisay pagkalipas ng sampung araw.

Verse 59

यस्तेषामन्नमश्नाति सकृदेवापि कामतः / तदाशौचे निवृत्ते ऽसौ स्नानं कृत्वा विशुध्यति

Sinumang kusang kumain ng pagkain na pag-aari ng gayong mga tao, kahit minsan lamang, kapag natapos na ang panahon ng āśauca, siya’y nagiging dalisay sa pamamagitan ng pagligo.

Verse 60

यावत्तदन्नमश्नाति दुर्भिक्षोपहतो नरः / तावन्त्यहान्यशौचं स्यात् प्रायश्चित्तं ततश्चरेत्

Hangga’t ang isang taong tinamaan ng taggutom ay kumakain ng gayong pagkain, gayon din karaming araw siyang nananatili sa aśauca. Pagkaraan nito, nararapat niyang isagawa ang angkop na prāyaścitta (pagtubos-sala).

Verse 61

दाहाद्यशौचं कर्तव्यं द्विजानामग्निहोत्रिणाम् / सपिण्डानां तु मरणे मरणादितरेषु च

Para sa mga dvija na maybahay na nag-iingat ng banal na apoy ng Agnihotra, dapat isagawa ang aśauca (panahong di-madalisay sa ritwal) mula sa pagsusunog ng bangkay at mga kaugnay na seremonya; at ito’y nalalapat sa pagkamatay ng mga kamag-anak na sapiṇḍa, gayundin sa iba pang pagkakataong may kinalaman sa kamatayan.

Verse 62

सपिण्डता च पुरुषे सप्तमे विनिवर्तते / समानोदकभावस्तु जन्मनाम्नोरवेदने

Ang katayuang sapiṇḍa (magkatuwang sa handog sa ninuno) ay humihinto sa ikapitong tao; ngunit ang ugnayang samānodaka (magkakapareho sa tubig ng ritwal sa patay) ay umiiral kapag hindi nalalaman ang kapanganakan at pangalan.

Verse 63

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः / लेपभाजस्त्रयश्चात्मा सापिण्ड्यं साप्तपौरुषण्

Ang ama, ang lolo, at ang lolo sa tuhod—ang tatlong ito ang tumatanggap ng handog na piṇḍa; at ang ugnayang sapiṇḍa ng angkan ay umaabot sa pitong salinlahi.

Verse 64

अप्रत्तानां तथा स्त्रीणां सापिण्ड्यं साप्तपौरुषम् / ऊढानां भर्तुसापिण्ड्यं प्राह देवः पितामहः

Para sa mga babaeng hindi pa naipapakasal, ang ugnayang sapiṇḍa ay umaabot sa pitong salinlahi; ngunit para sa mga babaeng may-asawa, ang sapiṇḍa ay dapat unawain na kabilang sa angkan ng asawa—gaya ng ipinahayag ng banal na Pitāmaha.

Verse 65

ये चैकजाता बहवो भिन्नयोनय एव च / भिन्नवर्णास्तु सापिण्ड्यं भवेत् तेषां त्रिपूरुषम्

Yaong marami ngunit nagmula sa iisang pinagmulan, subalit isinilang sa magkakaibang sinapupunan, at kahit magkakaiba ang varṇa—sa kanila, ang ugnayang sapiṇḍa ay umaabot lamang sa tatlong salinlahi.

Verse 66

कारवः शिल्पिनो वैद्या दासीदासास्तथैव च / दातारो नियमी चैव ब्रह्मविद्ब्रह्मचारिणौ

Ang mga artesano, manggagawa, manggagamot, gayundin ang mga aliping babae at lalaki; gayon din ang mga mapagkawanggawa, ang masunurin sa pagpipigil, ang nakakakilala sa Brahman (Brahmavid), at ang mag-aaral na namumuhay sa brahmacarya (brahmacārin)—lahat ay kabilang dito.

Verse 67

सत्रिणो व्रतिनस्तावत् सद्यः शौचा उदाहृताः / राजा चैवाभिषिक्तश्च प्राणसत्रिण एव च

Ang mga nakikibahagi sa sattra (pagtitipong handog) at ang mga tumutupad ng vrata (banal na panata) ay ipinahahayag na may “agarang kalinisan” (sadyaḥ-śauca). Gayundin, ang hari—lalo na yaong naitalaga sa abhiṣeka (pagpapahid/konsekrasyon)—at ang nagsasagawa ng prāṇa-sattra (handog na iniaalay ang buhay) ay itinuturing ding agad na nalilinis.

Verse 68

यज्ञे विवाहकाले च देवयागे तथैव च / सद्यः शौचं समाख्यातं दुर्भिक्षे चाप्युपद्रवे

Sa panahon ng yajña (handog na ritwal), sa oras ng kasalan, at gayundin sa devayāga (pagsamba at handog sa mga deva), itinatakda ang “agarang paglilinis” (sadyaḥ-śauca); at gayon din sa panahon ng taggutom at sa mga sandali ng kapahamakan at kaguluhan.

Verse 69

डिम्बाहवहतानां च विद्युता पार्थिवैर्द्विजैः / सद्यः शौचं समाख्यातं सर्पादिमरणे तथा

Para sa mga napatay sa labanan, para sa mga sanggol na namatay nang maaga, para sa mga tinamaan ng kidlat, at para sa mga dvija (Brāhmaṇa) na pinaslang ng hari—ipinahayag ang “agarang kalinisan” (sadyaḥ-śauca); gayundin sa mga pagkamatay dahil sa ahas at mga katulad na sanhi.

Verse 70

अग्नौ मरुप्रपतने वीराध्वन्यप्यनाशके / ब्राह्मणार्थे च संन्यस्ते सद्यः शौचं विधीयते

Kung ang isa’y mamatay sa apoy, o mahulog sa ilang, o mamatay sa paglalakbay na makabayan/sa pakikidigma—kahit hindi man matagpuan ang katawan—ipinatutupad ang “agarang paglilinis” (sadyaḥ-śauca). Gayundin, kung ang isa’y pormal na itinuring na patay at inialay o ipinagkatiwala para sa kapakanan ng isang brāhmaṇa, itinatakda rin ang agarang kalinisan.

Verse 71

नैष्ठिकानां वनस्थानां यतीनां ब्रह्मचारिणाम् / नाशौचं कीर्त्यते सद्भिः पतिते च तथा मृते

Para sa mga matatag na renunciante, mga naninirahan sa gubat, mga yati (asketikong pulubi), at mga brahmacārin, ipinahahayag ng mga banal na tao na walang āśauca (ritwal na karumihan)—kahit may kinalaman sa isang nalugmok, at gayundin kahit sa oras ng kamatayan.

Verse 72

पतितानां न दाहः स्यान्नान्त्येष्टिर्नास्थिसंचयः / न चाश्रुपातपिण्डौ वा कार्यं श्राद्धादि कङ्क्वचित्

Para sa mga naging patita (nalugmok), huwag magkaroon ng pagsusunog ng bangkay, ni ng huling ritwal (antyeṣṭi), ni ng pagtipon ng mga buto. Huwag ding isagawa ang mga ritwal ng pag-aalay ng luha at pag-aalay ng piṇḍa; at sa anumang pagkakataon ay huwag gawin ang śrāddha at mga kaugnay na seremonyang pang- ninuno para sa kanila.

Verse 73

व्यापादयेत् तथात्मानं स्वयं यो ऽग्निविषादिभिः / विहितं तस्य नाशौचं नाग्निर्नाप्युदकादिकम्

Ngunit ang sinumang sumira sa sariling buhay—sa pamamagitan ng apoy, lason, at mga katulad—para sa kanya ay hindi itinatakda ang āśauca (ritwal na karumihan); ni isinasagawa ang mga ritwal na may kinalaman sa banal na apoy, tubig, at iba pang kaugnay na pag-aasikaso sa patay.

Verse 74

अथ कश्चित् प्रमादेन म्रियते ऽग्निविषादिभिः / तस्याशौचं विधातव्यं कार्यं चैवोदकादिकम्

Ngayon, kung ang isang tao ay namatay dahil sa kapabayaan—sa apoy, lason, o katulad—kung gayon ay dapat sundin para sa kanya ang āśauca (panahong di-malinis); at dapat ding isagawa ang mga nakaugaliang ritwal, gaya ng pag-aalay ng tubig at iba pang kaugnay na tungkulin.

Verse 75

जाते कुमारे तदहः कामं कुर्यात् प्रतिग्रहम् / हिरण्यधान्यगोवासस्तिलान्नगुडसर्पिषाम्

Sa mismong araw na isilang ang anak na lalaki, maaaring tumanggap—ayon sa nararapat at sa nais—ng mga kaloob: ginto, butil na pagkain, mga baka, kasuotan, linga, lutong pagkain, jaggery (asukal na pula), at ghee (nilinaw na mantikilya).

Verse 76

फलानि पुष्पं शाकं च लवणं काष्ठमेव च / तोयं दधि घृतं तैलमौषधं क्षीरमेव च / आशौचिनां गृहाद् ग्राह्यं शुष्कान्नं चैव नित्यशः

Mga prutas, bulaklak, gulay, asin, at pati panggatong; tubig, yogurt/curd, ghee, langis, gamot, at gatas din—maaaring tanggapin mula sa bahay ng mga nasa āśauca (panahong di-madalisay). Gayundin, ang tuyong pagkain ay maaari ring kunin sa kanila sa lahat ng oras.

Verse 77

आहिताग्निर्यथान्यायं दग्धव्यस्त्रिभिरग्निभिः / अनाहिताग्निर्गृह्येण लौकिकेनेतरो जनः

Ang nagtatag ng mga banal na apoy (āhitāgni) ay dapat, ayon sa tuntunin, sunugin sa tatlong apoy. Ngunit ang hindi nagtatag nito ay dapat sunugin sa apoy ng tahanan (gṛhya) o sa karaniwang apoy (laukika)—ganyan ang kaugalian para sa iba pang tao.

Verse 78

देहाभावात् पलाशैस्तु कृत्वा प्रतिकृतिं पुनः / दाहः कार्यो यथान्यायं सपिण्डैः श्रद्धयान्वितैः

Kapag wala na ang mismong katawan, gumawa ng kapalit na anyo mula sa kahoy na palāśa; saka, ayon sa wastong ritwal, isagawa muli ang pagsusunog ng bangkay ng mga kamag-anak na sapiṇḍa, na may pusong may pananampalataya.

Verse 79

सकृत्प्रसिञ्चन्त्युदकं नामगोत्रेण वाग्यताः / दशाहं बान्धवैः सार्धं सर्वे चैवार्द्रवाससः

Sa pananahimik, minsan lamang silang nagwiwisik ng tubig habang binibigkas ang pangalan at gotra (angkan) ng yumao; at sa loob ng sampung araw, kasama ang mga kamag-anak, lahat ay nananatiling nakasuot ng mamasa-masang kasuotan.

Verse 80

पिण्डं प्रतिदिनं दद्युः सायं प्रातर्यथाविधि / प्रेताय च गृहद्वारि चतुर्थे भोजयेद् द्विजान्

Araw-araw, ayon sa itinakdang paraan, maghandog ng piṇḍa (bilog na kaning alay) sa umaga at sa gabi; at sa pintuan ng bahay ay mag-alay din para sa preta (kaluluwang yumao). Sa ikaapat na araw, pakainin ang mga dvija (mga brāhmaṇa).

Verse 81

द्वितीये ऽहनि कर्तव्यं क्षुरकर्म सबान्धवैः / चतुर्थे बान्धवैः सर्वैरस्थनां संचयनं भवेत् / पूर्वं तु भोजयेद् विप्रानयुग्मान् श्रद्धया शुचीन्

Sa ikalawang araw, dapat isagawa ang ritwal ng pag-aahit (kṣura-karma) kasama ang mga kamag-anak. Sa ikaapat na araw, magtipon ang lahat ng kamag-anak at tipunin ang mga buto mula sa pook ng pagsusunog. Ngunit una sa lahat, nang may pananampalataya at kalinisan, pakainin ang mga dalisay na brāhmaṇa sa bilang na di-pares (odd).

Verse 82

पञ्चमे नवमे चैव तथैवैकादशे ऽहनि / अयुग्मान् भोजयेद् विप्रान् नवश्राद्धं तु तद्विदुः

Sa ikalimang araw, ikasiyam, at gayundin sa ikalabing-isa, pakainin ang mga brāhmaṇa sa bilang na di-pares. Ito ang tinatawag ng mga pantas na nava-śrāddha, ang siyam-na-śrāddha.

Verse 83

एकादशे ऽह्नि कुर्वोत प्रेतमुद्दिश्य भावतः / द्वादशे वाथ कर्तव्यमनिन्द्ये त्वथवाहनि / एकं पवित्रमेकोर्ऽघः पिण्डपात्रं तथैव च

Sa ikalabing-isang araw, isagawa ang ritwal nang taos-puso, iniaalay sa preta—ang yumao. Sa ikalabing-dalawang araw ay gawin din—sa isang mapalad at walang-dungis na araw, o kung hindi, sa mismong araw na iyon. Sa ritwal, gumamit lamang ng isang banal na singsing na kuśa, isang arghya na handog, at isang sisidlan para sa piṇḍa (bilog na kanin) din.

Verse 84

एवं मृताह्नि कर्तव्यं प्रतिमासं तु वत्सरम् / सपिण्डीकरणं प्रोक्तं पूर्णे संवत्सरे पुनः

Sa gayon, sa araw ng paggunita sa kamatayan (mṛtāhni), ang mga ritwal na ito ay dapat isagawa buwan-buwan sa loob ng isang buong taon. At kapag ganap na ang isang taon, muling itinatakda ang sapiṇḍīkaraṇa—ang pag-uugnay sa yumao sa hanay ng mga ninuno.

Verse 85

कुर्याच्चत्वारि पात्राणि प्रेतादीनां द्विजोत्तमाः / प्रेतार्थं पितृपात्रेषु पात्रमासेचयेत् ततः

Ang pinakadakila sa mga dvija (dvijottama) ay dapat maghanda ng apat na sisidlan para sa mga handog ukol sa preta at mga kaugnay na ritwal. Pagkaraan, alang-alang sa preta, ibuhos ang handog na iyon sa mga sisidlang inilaan para sa mga pitṛ, ang mga ninuno.

Verse 86

ये समाना इति द्वाभ्यां पिण्डानप्येवमेव हि / सपिण्डीकरणं श्राद्धं देवपूर्वं विधीयते

Sa pagbigkas ng dalawang taludtod na nagsisimula sa “ye samānā…,” dapat ding ihandog ang mga piṇḍa ayon sa itinakdang paraan. Sa gayon, isinasagawa ang śrāddha na tinatawag na sapiṇḍīkaraṇa (ritwal ng pag-uugnay sa yumao sa hanay ng mga ninuno), na inuuna ang mga handog sa mga Deva.

Verse 87

पितॄनावाहयेत् तत्र पुनः प्रेतं च निर्दिशेत् / ये सपिण्डीकृताः प्रेतान तेषां स्यात् पृथक्क्रियाः / यस्तु कुर्यात् पृथक् पिण्डं पितृहा सो ऽभिजायते

Doon ay muli niyang anyayahan ang mga Pitṛ (mga Amaing Ninuno) at ituro rin ang handog para sa preta (kaluluwang yumao). Yaong mga preta na naisagawa na ang sapiṇḍīkaraṇa, na naging “iisa ang piṇḍa,” ay hindi na dapat bigyan ng hiwalay na ritwal. Ngunit sinumang gagawa ng hiwalay na piṇḍa para sa kanila ay nagiging tagapinsala ng mga Ama (pitṛ-hā).

Verse 88

मृते पितरि वै पुत्रः पिण्डमब्दं समाचरेत् / दद्याच्चान्नं सोदकुम्भं प्रत्यहं प्रेतधर्मतः

Kapag namatay ang ama, ang anak na lalaki ay dapat magsagawa ng pag-aalay ng piṇḍa sa loob ng isang buong taon. At ayon sa preta-dharma, araw-araw din siyang magbigay ng pagkain kasama ang isang banga ng tubig.

Verse 89

पार्वणेन विधानेन संवत्सरिकमिष्यते / प्रतिसंवत्सरं कार्यं विधिरेष सनातनः

Ang taunang ritwal (saṃvatsarika śrāddha) ay dapat isagawa ayon sa pamamaraan ng Pārvaṇa. Dapat itong gawin taon-taon; ang tuntuning ito ay sanātana, walang hanggan.

Verse 90

मातापित्रोः सुतैः कार्यं पिण्डदानादिकं च यत् / पत्नी कुर्यात् सुताभावे पत्न्य भावे सहोदहः

Ang anumang tungkuling pang-ninuno para sa ina at ama—gaya ng pag-aalay ng piṇḍa at mga kaugnay na ritwal—ay dapat gampanan ng mga anak na lalaki. Kung walang anak na lalaki, ang asawa ang gagawa; at kung walang asawa, ang kapatid na lalaking buo ang siyang gagawa.

Verse 91

अनेनैव विधाने जीवन् वा श्राद्धमाचरेत् / कृत्वा दानादिकं सर्वं श्रद्धायुक्तः समाहितः

Sa pagsunod nang wasto sa pamamaraang ito, dapat isagawa ang mga ritong śrāddha kahit habang nabubuhay pa; at matapos ganapin ang lahat ng gawain gaya ng pagbibigay (dāna) at mga kaugnay na handog, gawin ito nang may pananampalataya at may payapa, matatag na isip.

Verse 92

एष वः कथितः सम्यग् गृहस्थानां क्रियाविधिः / स्त्रीणां तु भर्तृशुश्रूषा धर्मो नान्य इहेष्यते

Sa ganitong paraan, naipaliwanag nang wasto sa inyo ang tamang paraan ng mga tungkulin ng mga maybahay (gṛhastha). Para sa kababaihan, ang tapat na paglilingkod sa asawa ang dharma rito; wala nang iba pang kinikilalang may kapangyarihan sa ganitong diwa.

Verse 93

स्वधर्मपरमो नित्यमीश्विरार्पितमानसः / प्राप्नोति तत् परं स्थानं यदुक्तं वेदवादिभिः

Ang laging nakatuon sa sariling itinakdang tungkulin (svadharma), na ang isip ay inialay at isinuko kay Īśvara, ay makakamit ang kataas-taasang tahanan na ipinahayag ng mga tagapagpaliwanag ng Veda.